Taaltoffie: ‘the early bird catches the worm’

Argieffoto (Foto: Ben White/Unsplash)

Die Afrikaanse vertaling vir the early bird catches the worm is “die oggendstond (meer dikwels môrestond) het goud in die mond”, en dit beteken dat ʼn mens baie vermag deur vroeg op te staan.

Die voorstelling dat die môrestond goud in die mond het, kom van die Romeinse mitologiese godin Aurora (die daeraad).

In die Sweedse tradisie val daar ʼn goue ring uit haar mond as sy lag, goudstukke as sy praat en uit haar hare as sy dit kam. In die Deense oorlewering is dit silwer en edelgesteentes, en in die Roemeense goud en silwer. (Interessant ook is dat die element goud die chemiese formule Au het, die aanvangsletters van die dame se naam, asook die woord vir dagbreek.)

ʼn Hongaarse spreekwoord berus ook hierop: Die man wat vroeg opstaan, sal ʼn goue muntstuk kry. Volgens die mite vlieg die godin elke oggend deur die hemelruim en kondig die koms van die son aan. Haar broer en suster is onderskeidelik Sol (die son) en Luna (die maan), en vier van haar seuns is die winde uit die vier windstreke. Sy was so hewig ontsteld oor die dood van ʼn ander seun van haar dat haar trane soggens in haar vlug op die aarde as dou val.

môrestond (ook soms morestond)
1 Vroeë oggendure, of tyd wanneer die oggend begin, net ná sonsopkoms; sinoniem oggendstond (minder gebruiklik): O Skepper van die wêreldrond, / … laat my … in die môrestond / eerbiedig tot U nader (Ges. 179:2, 1944).  Vroeg in die môrestond… hoor ons die muezzin wat… die volgers van Alla tot gebed roep (T.J. Haarhoff: Reinhard, 1936, 38).

Bronne: Spreekwoorde en ander segswyses, Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT)     

  • Ter wille van die konteks van hierdie taaltoffie en ter wille van erkenning aan die bron versoek ons dat jy nie bloot net ʼn skermskoot van hierdie taaltoffie op sosiale media sal deel nie, maar eerder die skakel van die Toetentaal-plasing sal gebruik. – Red

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ’n vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.