Ek was ook een van die 70

Afgevaardigdes wat die gesprek met die ANC bygewoon het. Foto: Gallo Images

Die eerste paragraaf in my vorige blog herhaal ek hier aan as vertrekpunt vir wat ek vandag wil sê:

Afrikaans is nou eenmaal nie vir sissies nie, kan ek getuig. Die weeklikse woelinge rakende Afrikaans maak dat baie mense moeg word vir die ‘stryd’ en hulle dan onttrek, dikwels met ’n gemor en skree van die kantlyn af. Mense wat soos ek by die prosesse oor Afrikaans betrokke is, raak natuurlik ook moeg en soms ook moedeloos, maar ons durf nie moed opgee nie – daar is bloot te veel vir Afrikaans op die spel. Ons taak is om hoop te gee vir Afrikaanssprekendes, hoop dat Afrikaans sal voortbestaan, dat Afrikaans ’n vaste plek in hierdie land het, dat die Afrikaanse gemeenskap onontbeerlik vir die ekonomie van die land is, dat die lede van die Afrikaanse gemeenskap op grond van hulle kundigheid ’n enorme rol speel om die land se prosesse en strukture aan die gang te hou, dat ons nie gaan toelaat dat ons eenkant toe geskuif word nie, dat ons hier is om te bly.

Ek verwys in die besonder na die volgende sin uit die paragraaf hier bo: “dat die lede van die Afrikaanse gemeenskap op grond van hulle kundigheid ’n enorme rol speel om die land se prosesse en strukture aan die gang te hou”.

Dit is om hierdie rede dat ek op 8 Mei 2012 een van die ‘groep van 70’ was (soos die media ons gou gedoop het’) wat in gesprek getree het met senior bestuurslede van die ANC. Uit ’n paar oorde is ons gekritiseer omdat ons met die ANC praat, omdat ‘hulle rekord van prestasie en lewering so swak is’. En dan praat ek nie eens van die ‘nakom van beloftes’ by vorige geleenthede nie. Is dit dan rede om so ’n geleentheid te laat verby gaan?

Ek glo van nee. Ek praat graag met enigeen wat oor Afrikaans en die Afrikaanse gemeenskap met my wil praat – juis omdat ek dit doen, is ek onlangs ’n ‘taalprostituut’ genoem (nogal deur ’n goeie vriend!). Dit is ’n etiket waaroor ek nie te sleg voel nie. Ek probeer ten minste geleenthede vir my taal skep en staan nie van die kantlyn en kritiseer die hele tyd nie. Ek en Michael le Cordeur van die Afrikaanse Taalraad (ATR) is al maande ‘agter die skerms’ besig met gesprekke met senior ANC-besluitnemers oor hoe die voorgestelde taalwet die vrese van Afrikaanssprekendes kan besweer. Die feit dat ons dit gedoen het met oortuiging en integriteit, het wel daartoe bygedra dat in ANC- en regeringsgeledere daar belangrike aanpassings gekom het waarmee ons as gemeenskap kan saamleef. Ons is teleurgestel dat ons voorstel van vier in plaas van drie tale nie aanvaar is nie, maar ons gaan aanhou om dit te probeer regstel. Dit is tog ’n konkrete bewys dat positiewe gespreksdeelname wel ’n uitwerking kan hê op die uitkoms van prosesse.

Die 19 Afrikaanse en Afrikanerorganisasies het inderdaad ’n breë spektrum ingesluit: van kerklike kringe tot landbou-, kultuur-, taal- en wetenskapskringe. In die laasgenoemde verband was ek daar as die voorsitter van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns. In my spreekbeurt van drie minute het ek die volgende gesê:

  • Afrikaans het ’n diverse sprekersgemeenskap – moet ons nie in blokkies gaan sit soos “Afrikaners” vs. die res nie. Ons is ’n inklusiewe gemeenskap en kyk so na ons.
  • Ons verwelkom die versekering dat SA aan almal behoort wat hier bly.
  • Ons is hier om te bly. Ons gaan nêrens nie.
  • Ons wil deel van die oplossing wees – en nie net as deel van die probleem beskou word nie.
  • Ons maak ons beste bydraes in die taal (Afrikaans) wat ons die naaste aan die hart lê.
  • Gun ons daardie reg en dan sal julle sien hóé groot ons bydraes werklik is.
  • Ek bied die gesamentlike akademiese en wetenskaplike kundigheid van die bykans 1 000 lede van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns aan in die belang van die oplos van die talle probleme wat daar in SA is: ’n onderpresterende onderwys- en opleidingstelsel, ’n vervallende gesondheidsorgstelsel, ooglopende korrupsie, misdaad, die grondkwessie, sekuriteitskrisisse, gebrekkige dienslewering, verval in munisipaliteite, ens. Met die oog hierop het ek werksgroepe voorgestel van kundiges uit die aanwesiges organisasies wat gewillig is om te help om dit aan te pak. Hierdie voorstel is ook so aanvaar.
  • Ons kan help om dit op te los, maar betrek ons net by die proses om die oplossings te bedink en in werking te stel.

Uit die terugvoer uit ANC-kringe word hierdie benadering verwelkom. Dr Mathews Phosa het aan die einde ook gesê dat hulle van hierdie aanbod (en ook van ander organisasies s’n) gebruik gaan maak in die toekoms. Dit is tog vordering, of nie? Die belofte om elke ses maande te praat (en die erkenning dat die ANC die Afrikaanssprekendes sedert 1994 afgeskeep het) is tog ook vordering omdat ons werk met mense en veral met die gesindhede van mense.

Kom ons gee dit ’n kans en eers as dit dalk (weer?) niks oplewer nie, dan kan ons ook deel van die koor van protes word. Tot dan praat en doen ek vir Afrikaans wat ek kan binne die kringe wat ek kan beïnvloed. As dit my ’n taalprostituut maak, dan is dit in orde so.

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Wannie Carstens

Meer oor die skrywer: Wannie Carstens

Prof. Wannie Carstens is direkteur van die Noordwes-universiteit se Skool vir Tale, voorsitter van die Suid-Afrikaans Akademie vir Wetenskap en Kuns en waarnemende ondervoorsitter van die Afrikaanse Taalraad; en betrokke by meerdere ander organisasies ter bevordering van Afrikaans.

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

9 Kommentare

jongste oudste gewildste
Herman Fyfer

Geagte prof. Carstens,ek waardeer dit geweldig dat u veg vir Afrikaans vanuit u stoel agter die lessenaar maar ongelukkig werk dit nie so met die ANC nie. Solidariteit weet al teen die tyd hoe die ANC regering se koppe werk en dit is die rede hoekom hulle wegbly,want dit is tydmors.Ek kannie onthou dat ek u of enige van die ander persone in die groep van sewentig, met n plakkaat in die hand, in die strate gesien het besig om die Afrikaner se saak te stel nie.Ek hoop u en die ander 69 persone het n aftrek order geteken om… Lees meer »

H J Bester

Ek stem saam met prof Wannie, gesprek en nogmaals gesprek was nog altyd heilsaam en dra by tot wedersydse begrip en verstaan van mekaar. Dankie vir jou onvermoeide ywer vir die saak van Afrikaans. Ek woon in ‘n buurland waar Afrikaans nie amptelike status geniet nie, maar nogtans gedy danksy die uitreik van die Afrikaners na anderstaliges wie behae daarin vind om Afrikaans te gebruik en dit as ‘n alternatiewe taal gebruik. Die bevordering van Afrikaans, ten spyte van vele ongunstige faktore, is tog moontlik. Aan Mike, ten spyte van jou kritiek teenoor prof Wannie Carsten oor sy keuse om… Lees meer »

H J Bester

Mike, jou en die volkstaat-voorstanders se vuurdoop lê voor dié dag wanneer julle begin onderhandel oor die vestiging van die volkstaat want dit sal nie plaasvind in ‘n baas-kneg verhouding nie. Dit sal taaie en sielswroegende onderhandelinge wees wat baie energie, insig en geduld sal verg. Moontlik sal die waarde van ‘n Wannie Carstens se eertydse gesprekke asook vele ander gesprekke wat op ander vlakke plaasgevind het, besef word. Dit is vir my duidelik dat jy nog nooit werklik gesprek gevoer of onderhandel het met andersdenkendes of anderskleuriges met die bedoeling om voordeel vir jouself te beding nie. Wanneer jy… Lees meer »

H J Bester

Mike, sou ek ‘n Suid-Afrikaanse burger wees en met inagneming van die huidige situasie ingevolge waarvan die blankes en in besonder die Afrikaner redelik ernstige verguising van die ANC-regering verduur, sou ek ook smag na selfbeskikking. Hier in Namibië waar ek woon, is selfbeskikking net nie moontlik nie maar gelukkig verduur ons ook nie naastenby dieselfde mate van emosionele uitputting as ons volksgenote in Suid-Afrika nie. Dit net terloops. Die feit dat die Afrikaner, as etniese groep, via die Freedom Front Plus reeds deur die UNPO (Unrepresented Nations & Peoples Organisation) erkenning geniet, is reeds beduidend maar moet onthou word… Lees meer »