Is ons besig om kunsmatig ʼn nuwe generasie wit rassiste in Suid-Afrika te kweek?

middelkas

Foto: Iwf.org

Gert Kruger

Ná die die laaste xenofobiese aanvalle in April 2015 wil dit voorkom asof ons land agteruit geboer het ten opsigte van rekonsiliasie tydens die Mandela-era. Regses uit die wit geledere soos Steve Hofmeyer en Sunette Bridges is meer uitgesproke, terwyl radikalisme uit die oord van die EFF ʼn soortgelyke verharding van standpunt ingeneem het. Voorvalle van rassisme op voormalige wit universiteite, van sowel Engelse as Afrikaanse oorsprong en die “Rhodes must fall”- en “Fees must fall”-beweging, is tekens van groeiende frustrasie omdat normalisering van die Suid-Afrikaanse samelewing teen ʼn slakkepas vorder. Asof dit nie genoeg is nie, het die geduld in sommige kringe opgeraak toe die Springbokke begin verloor het.

Ek rig hierdie pleidooi vanuit die agtergrond van ’n tiende geslag wit Afrikaan in Suid-Afrika. Ons voorgeslagte en my generasie het aktief deelgeneem aan elke interne and eksterne konflik oor die afgelope 300 jaar, soms aan opponerende kante (Smuts en die 1914 rebellie). Ons staan nie bekend as mense wat weghardloop vir ons probleme nie. Ons mense is hardkoppig en droë wit menslike gebeentes is soms nodig voordat ons besef dat almal (swart en wit) in die hiernamaals gelykes is. Meeste van ons erken dat apartheid verkeerd was en ondanks hardnekkige ontkenning van sommige, het baie van ons sover gekom om openlik vergifnis te vra vir die pyn en lyding wat apartheid veroorsaak het. Ek wil graag glo dat die meeste van ons onsself en ons kinders sien as deel van die toekoms van Suid-Afrika en Afrika as geheel.

Durban is waarskynlik die geïntegreerdste en vriendelikste stad in Suid-Afrika en dit was opmerklik dat ons kinders tot op ouderdom vyf of ses jaar nie tussen Indiërs, swart of wit mense onderskei het nie en almal gewoon oom en tannie genoem het. Ongelukkig verskyn daar onvermydelik hindernisse in die weg van opvoeding van ons kinders in die nuwe Suid-Afrika, ten spyte van die relatief bevoorregte omstandighede wat baie van ons steeds geniet. Party van die uitdagings is subtiel, maar waarskynlik baie ernstiger as wat ons besef. As gevolg van statistieke is die algemene voorkoms van misdaad in Suid-Afrika swart. Almal van ons het eerstehandse ervarings of ons het familie en vriende wat slagoffers was van alledaagse misdaad en selfs uiters wrede aanvalle. Hierdie realiteite en ook “onregverdige” regstellende aksie, ten spyte van algemene konsensus dat ongelykhede van die verlede reggestel moet word, veroorsaak te veel negatiewe gesprekke rondom braaivleisvure. Dit word ongelukkig waargeneem deur ons kinders, ook daardie private gesprekke van ʼn ongelukkige ouer wat oor die hoof gesien is vir ʼn meer onervare persoon met die regte kleur. Kinders het ʼn fyn aanvoeling vir regverdigheid en hulle kom soms hoogs ontsteld tuis ná belewing van onreg tydens sportproewe. Die ouer jeug is sat daarvoor om deur gedurig met apartheid gekonfronteer te word, omdat hulle voel dat hulle niks daarmee te doene gehad het nie. Die ongelukkige aftakeling van Afrikaans aan universiteite wat deur ons voorvaders opgebou is, skep ook ʼn toenemend vyandige atmosfeer vir ons opgroeiende kinders. Wie kan die invloed van hierdie blootstelling op die psige van ons kinders deurgrond?

My honneursstudente, waarvan meer as 95% swart en Indiërs is, het onlangs vertel hoedat die lewe buite die universiteit krioel van korrupsie en omkopery. Bestuurslisensies, verkeersoortredings en werkgeleenthede in die staatsdiens is daagliks blootgestel aan verskeie vorms van korrupsie. Geen wonder nie dat emigrasie van die swart middelklas deesdae ʼn ongemaklike realiteit is.

Ek aanvaar dat ouers uit die middelklas moeite doen om hul kinders onder hierdie uitdagende omstandighede reg op te voed en broodnodige perspektief te verskaf ten op sigte van die kompleksiteit van die Suid-Afrikaanse samelewing. Swart op swart misdaad is veel hoër as swart op wit misdaad en sindikaatleiers is meer dikwels wit mense en Indiërs. Die feit dat misdaad ʼn swart gesig het is gekoppel aan ʼn statistiese werklikheid in ons land waar omtrent 90% van die bevolking swart, bruin en Indiërs is, tesame met die ongelukkige toestand waar werkloosheid ongeveer 30% beloop.

As gevolg van die sistematiese en sistemiese ongeregtighede van die verlede is dit onrealisties om regstellende aksie in geheel te verwerp, selfs as omgekeerde diskriminasie tans as gevolg van die blindelingse implementering daarvan deur ʼn nuwe generasie oorywerige burokrate aan ons afgesmeer word. Hoewel die normalisering van ons sportspanne nie daadwerklik sal verander voordat die regering begryp dat ingryping en befondsing op laerskoolvlak nodig is nie, is dit noodsaaklik dat ouers hul kinders opvoed omtrent die opvatting dat 90% van die bevolking nie in staat sou wees om 50% of meer van ons provinsiale en nasionale sportspanne te vul nie. Só ʼn siening is inherent op naakte rassisme geskoei. Net so is die algemene siening dat transformasie noodwendig gedoem is tot ʼn verlaging van standaarde die gevolg van rassistiese ondertone; ten spyte van veels te veel voorbeelde waar dit jammerlik misluk het (verwoesde plase na grondhervorming, Escom, SAA).

Drie toonbeelde van hoogs suksesvolle normalisering van Suid-Afrikaanse instansies is die banke, die departement van binnelandse sake (hernu ID’s en paspoorte by banke) en die suksesvolle samesmelting van die UKZN. Kort ná die samesmelting in 2004 was die UKZN sesde op die lys ten opsigte van bruto navorsingsuitsette. In 2013 het die UKZN die eerste keer ander universiteite soos UK, Wits en UP uitgestof (almal bekend as groter universiteite). Let wel dat ʼn per capita-analise van navorsingsuitsette ʼn beter maatsaf is en dat kleiner universiteite soos Stellenbosch, Rhodes and UJ dan meer prominent presteer. Daarna het die navorsingsuitsette van die UKZN sodanig toegeneem dat die universiteit se voorsprong in 2014 en 2015 verder vergroot het. Aangesien die UKZN sekerlik die mees getransformeerde universiteit in Suid-Afrika is, sal hierdie voorsprong in die afsienbare toekoms verder vergroot; ook omdat die vernaamste mededingers ongelukkig hulle verantwoordelikheid in dié verband verwaarloos het. Hoe langer hulle hiermee sloer, hoe moeiliker sal die proses wees, en hoe meer skade sal die navorsingskulture op hul onderskeie kampusse skade ly.

Die vraag is of die relatiewe suksesverhaal van die UKZN (met die wete dat veel meer nog gedoen moet word) en die amper ondenkbare onlangse aanstelling van ʼn Afrikaanse rektor, uitsluitlik op meriete, kan dien as ʼn uiters belangrike katalisator vir die res van die land. Is die droom van ʼn genormaliseerde samelewing binne ons bereik? Ek sien uit na die dag wanneer ons mense kan aanstel volgens meriete, ook waar ons sportspanne op meriete alleen gekies kan word.

ʼn Vuisvoos regering (as gevolg van selfsugtige Zumafikasie op alle vlakke) behoort kennis te neem dat die lof vir die gedeeltelike sukses van die UKZN die visionêre leierskap van minister Kader Asmal uit die Mbeki-era toekom (met al sy ander mislukkings soos die MIV/vigs-ontkenning en Eskom), aangesien hy die samesmelting geïnisieer het.

Ek lees Sowetan die afgelope 30 jaar gereeld. Gedurende die 1980’s was ons verteenwoordigend van twee politieke uiterstes. Deesdae kan ek my met ongeveer 90% of meer van die standpunte in dié koerant vereenselwig. Dit is ook gerusstellend dat vele swart joernaliste gematigde sienings handhaaf oor ongemaklike sake soos xenofobie, rassisme, “Rhodes must fall”, korrupsie en selfs transformasie in sport. Gedurende die afgelope jaar het ek verskeie kere langs persone uit die swart middelklas gesit op vlugte tussen Johannesburg en Durban. Ons stem grootliks ooreen oor hierdie sake. Terwyl sekere meer radikale groeperinge in ons land ongetwyfeld die rug keer op rekonsiliasie, het die lewensuitkyk van die middelklas ongesiens die afgelope dekade of meer grootliks begin konvergeer. Ongelukking het my nuwe vriende uit die swart middelklas nog nie die gevaar ingesien dat Zoeloe as taal binne ʼn halfeeu ernstig bedreig gaan wees nie, as gevolg van hul slaafse keuse vir Engelse opvoeding en ook die invloed van ʼn globale televisiekultuur. Ek hoop van harte dat ou wonde mettertyd sal heel sodat ander taalgroepe dit sal oorweeg om by die Afrikaners te leer in dié verband. Dan is dit seker nie verbasend nie dat ons ook heelhartig saamstem oor sake soos e-tol en die rol wat dit waarskynlik in die politieke toekoms van Gauteng gaan speel.

Ons vertrou dat die leiers in ons regering dringend kennis sal neem van die kompleksiteit van die rassesituasie in ons land en dat hulle sal terugkeer na die verantwoordelike beginsels van staatmanskap wat Nelson Mandela toegepas het, sodat Suid-Afrika ʼn huis vir al sy Afrika-kinders sal wees. Mag ons nie net die dag beleef wanneer die gematigde middelklas die keuse “ander” uitoefen as die “normale” aansoekvorm aandring om jou ras te beskryf nie, en dan trots verder “menslike ras” in te vul; maar mag ons ook die dag sien wanneer hierdie obsessie oor ras normaliseer om aan te pas by die wetenskaplike realiteit dat die gene wat verantwoordelik is vir die kodering van die uiterlike verskille wat ons by mense waarneem, minder as 0,01% van die totale menslike genoom beslaan.  Ons is uit een bloed.

Die gesonde toekoms van ons land rus op die skouers van die middelklas en verantwoordelike private maatskappye om die mite dat transformasie noodwendig ʼn verlaging van standaarde aan die orde bring, die nek in te slaan. Die proses sal versnel as meer universiteite die voorbeeld van die UKZN volg, terwyl laasgenoemde sy leierskapsrol behou deur onverpoos te streef en te werk om ʼn leidende Afrika-universiteit te wees. In die afwesigheid van verantwoordelike staatsmanskap in die ANC-beheerde regering, lê daar ʼn  geweldig belangrike verantwoordelikheid op die wit middelklas (en waarskynlik ook Indiërs en bruin mense) om te voorkom dat kunsmatige en sistemiese faktore daartoe lei dat ʼn toekomstige geslag wit rassiste in ons huise as gevolg van komplekse sosio-ekonomiese en swak politieke leierskap in die nuwe demokratiese Suid-Afrika gekweek word.

  • Gert Kruger is verbonde aan die Universiteit van KwaZulu-Natal, Durban.

Eposadres: [email protected] URL: http://www.researcherid.com/rid/B-1687-2009  

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

33 Kommentare

jongste oudste gewildste
Knersus D

Gaan ons regtig saam in die hemel wees? Ek wonder of Hofmeyr en Bridges dit weet? Nou wonder ek regtig of hemel gaan hemel wees dan…

Reinhardt

Fantastiese skryfstuk Gert! Ek kon dit nie beter bewoord het nie. Ek praat net laasweek met ‘n Xhosa kollega (siviele ingenieur) van my oor die taalbeleid op universiteite. Dit het my toe vreeslik verstom toe hy nie die erns van die saak kon insien nie. Oor hoe belangrik moedertaal onderrig is vir ‘n kultuur en ‘n taal se vooruitgang. Toe ek vir hom vra of hy nie liewer alles in Xhosa sou wou leer nie was sy antwoord eenvoudig: “Nee, want almal verstaan Engels.” My mond het amper oopgeval.

Maddox

Aan die skrywer:
Na 21 jaar probeer julle nog steeds hierdie mandelatopia goedpraat, ten spyte van die feit dat die hele land in ‘n katastrofiese gemors is, en niks sal verbeter nie. Nee dit gaan net 1000% slegter word. Maar hou maar aan om te vertel hoe alles die wit man se skuld is, ek is seker iewers is daar nog ‘n brein gestremde wat jou sal glo. Die res is besig om wakker te word.

Koos

Gert ek was regtig verbaas om te sien jy werk vir die universiteit wat jyself as ‘n sukses beskou, wie sou nou kon raai. Stem saam met van die goed wat jy kwytraak maar ek sal net wil uitlig waarmee ek verskil. Jy gee voor dat ras sommer ‘n nikseggende konsep is agv ‘n klein variasie in die gene. jy kon nie meer verkeerd wees hieroor nie. ‘n mense en ‘n muis deel 97% dieselfde DNS , ‘n mens en ‘n piesang 50%. Om DNS te gebruik om so ‘n wyse is dus ‘n groot fout. Dis algemeen bekend dat… Lees meer »

Zach Coetzee

RW Jonston beweer van die teendeel oor UKZN, nl dat die transformasie in bestuur tot heel onlangs die institusionele kultuur en akademiese diepte ge-erodeer het en dat daar ‘n skuldlas van by R1,8 miljard opgebou het. Hy treur openlik daaroor in sy stuk:”The myth of transformation” op Politicsweb. Die verrassende aansteling van ‘n Afrikaanssprekende was myns insiens gerig op die redding van die byna verlore saak. Ook weet ek persoonlik van Departemente wat tot ‘n paar jaar gelede leeggeloop het van kundigheid en dit wyd betreur is. Graag hoor ek meer van die deugdige suksesverhaal van die instelling, wat voorgeloop… Lees meer »