Moet ons met universiteite wegdoen?

prof-danie-goosen-akademia-2019-05

Prof. Danie Goosen is die akademiese hoof van Akademia. Foto: Verskaf.

Sir Roger Scruton, een van die bekendste konserwatiewe denkers van ons tyd, het pas op ’n Crossroads-konferensie in Londen ’n opspraakwekkende uitspraak oor die hedendaagse universiteitswese gemaak. In antwoord op ’n vraag uit die gehoor hoe hy op berigte antwoord dat konserwatiewe studente aan die Birkbeck Universiteit van Londen fisiek deur medestudente aangeval is, het Scruton gesê:

“Daar is twee oplossings hiervoor. Die eerste oplossing is om nuwe universiteite buite-om die beheer van die staat te stig. ’n Tweede oplossing,” het Scruton in radikaler terme bygevoeg, “is om van universiteite ontslae te raak.”

Waarom het Scruton so skerp gereageer? Alhoewel hy hoofsaaklik die Britse universiteite in gedagte het, het sy reaksie betrekking op universiteite oor die hele Westerse wêreld. Scruton se standpunt oor die hedendaagse universiteite kan so saamgevat word:

  • In plaas daarvan dat universiteite vandag instellings is wat die Westerse denke op kritiese wyses aan toekomstige geslagte oordra, word dit instellings wat alles uit die verlede kriminaliseer;
  • In plaas daarvan dat universiteite na die ware, die goeie en die skone vra, doen dit met dié oeroue oogmerke van die universitêre lewe weg. ʼn Gevolg hiervan is dat studente in ’n kulturele lugleegte beland waarin slegs polities korrekte slagspreuke en magsuitoefening ’n uitweg bied;
  • In plaas daarvan dat universiteite ʼn gebalanseerde houding jeens die verlede handhaaf en ʼn sin vir die historiese konteks aanmoedig, word die verlede sonder meer as “boos” (rassisties, kolonialisties, partriargaal, ensovoorts) beskryf;
  • In plaas daarvan dat universiteite instellings is wat ʼn liefde vir die eie kultuur en ʼn respek vir andere kulture aanwakker, word die eie kultuur met minagting hanteer, terwyl ander kulture sonder enige kritiese voorbehoud as ’n morele voorbeeld vir almal opgevysel word.

Scruton se lys van besware kan nog verder uitgerek word. In wese verteenwoordig bogenoemde egter die kwessies wat Scruton se gramskap uitlok. En hom selfs noop om vir die opheffing van universiteite te pleit. Universiteite is nie meer kultuurskeppende kragte nie, sê Scruton. Universiteite het eerder kultuurvernietigende kragte geword. Enigeen wat ʼn liefde vir die Westerse kultuur het (en besorg is oor die hedendaagse welstand daarvan) kan beter sónder die universiteite as mét hulle klaarkom.

Hoe antwoord die Afrikaanse wêreld (ook die Afrikaanse ouer- en studentegemeenskap) op Scruton se stelling? Het Scruton se kritiek nie ook betrekking op die plaaslike universiteitswese en selfs op ʼn nóg meer intense wyse as in die Britse universiteitswese nie? En as dit so is, wat is die alternatief op die ongelukkige toestand waarna Scruton verwys?

Gelukkig laat Scruton ons met ʼn ander keuse as om slegs van die universiteitswese afskeid te neem. “Laat ons ons eie universiteite buite-om die staatstrukture stig,” sê hy.

Afrikaanssprekendes het goeie rede om Scruton se skeptisisme jeens die staatsuniversiteite te deel. Soortgelyke patrone is ook by dié universiteite aanwesig, tot groot nadeel van, onder andere, die Afrikaanse studentegemeenskap.

Nogtans het Afrikaanssprekendes goeie nuus, ook vir Scruton. ʼn Eie Afrikaans universiteit – los van staatstrukture – floreer reeds in ons geweste. Maar bowenal is dit ook ʼn universiteit gegrond op uitgangspunte wat sonder twyfel Scruton se goedkeuring sal wegdra.

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Danie Goosen

Meer oor die skrywer: Danie Goosen

Prof. Danie Goosen is die akademiese hoof van Akademia.

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

22 Kommentare

jongste oudste gewildste
Dries du Toit

Prof Danie doen so voort. Bou Akademia. Hy gaan nog bitter baie beteken vir ons. Daar is nog soveel kningeligte mense wat nie eens weet van die bestaan van Akademia nie

Hans Richardt

Begin privaat Afrikaanse universiteitkampus in Orania.
Vaardigheidsopleidingssentrums is meer nodig, vir ontwikkeling van ekonomie.

Christo Conradie

Afrikaners kan met twee hoof, konvensionele universiteitskampusse oorleef: een in die Noorde (Pretoria) en een in Sentraal Suid-Afrika (Orania) , en n paar ander satelietkampusse in streeksstede.

Pietman

Kan akademia nie dalk met ander buitelandse universiteite skakel om vennootskappe aan te gaan rondom erkenning en kursusse nie?

Afrikaner

Hier is 4 GROOT geeste by mekaar:

Danie Goosen, Flip Buys, Bennie van Zyl en MT Steyn.

Manne met murg in hul pype!

Ons sien en wardeer wat julle doen (en gedoen het)

Dankie daarvoor.