Panyaza Lesufi en die skoolnaam dwaalspoor

alana-bailey-afriforum-featured

Alana Bailey, AfriForum se adjunk- uitvoerende hoof van internasionale skakeling. )Foto: Reint Dykema)

Wil jy nou meer!  Panyaza Lesufi, LUR van onderwys in Gauteng, kondig met groot lawaai aan dat waar die name van leiers van die verlede, byvoorbeeld Hendrik Verwoerd en Jan Smuts, in skoolname voorkom, dit deur hom verander gaan word. Volgens Lesufi sal sy departement op dié wyse toegewyd bly aan ’n nierassige onderwysstelsel in die land.

Hierdie uitlatings van Lesufi bevestig net weer sy verbintenis tot die aanstook van rassepolarisasie en sy algehele gebrek aan belangstelling in die bevordering van gehalteonderrig. Vir hom is hierdie sleutelpos wat hy beklee, ’n geleentheid om politieke punte aan te teken en ideologiese speletjies te speel, met Gauteng se leerlinge as speelballe.

Waarom sê ek so?

Ten eerste, Hoërskool Hendrik Verwoerd, wat nou Rietondale Secondary School word, het reeds oor jare “getransformeer” soos die demografie van die area waarin dit geleë is, verander het. Die naamsverandering gaan geen bydrae tot nierassigheid in die land se onderwysstelsel lewer nie, dit is bloot ’n kosmetiese proses. Lesufi sê graag kinders moet saam in klaskamers en op die sportvelde verkeer en by dié skool is dit reeds jare lank die geval.

Tweedens, die naamsverandering van hierdie skool is al in Mei vanjaar aangekondig. Toe reeds het die skoolgemeenskap Lesufi baie duidelik daaraan herinner dat hy geen rol in die proses gespeel het nie, dat dit húlle besluit was en dat die meeste oudleerlinge geen slegte gevoelens oor die huidige naam het nie. Oudleerlinge het ook op vele sosialemediaplatforms (soos by https://www.dailymaverick.co.za/article/2019-05-27-whats-in-a-name-old-woeries-share-thoughts-on-schools-name-change/) getuig dat hulle nooit in hul skooljare rassespanning of rassisme in die skool ervaar het nie, inteendeel, leerlinge van alle rasse en maatskaplike agtergronde het goed saamgewerk. Hierdie is dus geen reuseoorwinning vir die LUR nie, maar die uitkoms van ’n gemeenskap se eie besluit.

Derdens, van geskiedenis gepraat, in Maart 2016 ‒ ’n volle drie jaar en vyf maande gelede ‒ het die einste LUR Lesufi met ewe veel fanfare aangekondig dat skole met die name van “apartheidshelde” soos Verwoerd teen September 2016 sou verander. Toe reeds is hy herinner daaraan dat die versoek om naamsverandering van ’n skool van die ouerbeheerliggaam en skool moet kom. Daarna het die kwessie weer in die stilte versink.

Nou vir die belangrikste vraag: waarom word hierdie ou nuus nou opgewarm? Want Gauteng se skoleplasingsproses is byna afgehandel. Ouers gaan binnekort weet of hul kinders vir 2020 geplaas is.

’n Jaar gelede het Paul Colditz van Fedsas al verklaar dat die leerlingtal van 2006 tot 2016 in openbare skole in Gauteng met 348 118 toegeneem het. Indien ’n mens sou veronderstel dat ongeveer ’n duisend leerlinge per skool geakkommodeer word, sou dit beteken dat ten minste 348 nuwe skole in dieselfde tyd gebou moes word. Helaas is net 85 deur die onderwysdepartement opgerig. Sedertdien het weinig verander. Die agterstand moet nou reeds ver verby ’n honderd skole wees, want al meer leerlinge migreer na Gauteng.

Dan moet ’n mens ook byvoeg dat Suid-Afrika een van die lande is waar die grootste persentasie van die nasionale begroting aan onderwys toegewys word. Die klagte van ’n tekort aan fondse moet dus teen die aanwending (of moet ek sê wanaanwending) van begrotings opgeweeg word.

’n Mens kan gevolglik met groot sekerheid voorspel dat daar vanjaar weer probleme gaan wees om plek te kry vir alle Gautengse leerlinge wat in 2020 in graad 1 of graad 8 sal wees. In die verlede het oplossings wat Lesufi voorgestel het, onder meer ingesluit dat alle Afrikaanse skole moet verengels.  Die skole is reeds almal vol, dus sal die verandering van hulle taalbeleid hoegenaamd nie bydra daartoe dat meer kinders toegang tot skole sal kry nie.

Verder word sommige skole eenvoudig volgeprop. Mediaberigte verwys na skole waar daar sewentig of meer kinders per klas is. Uiteraard bly gehalteonderrig dan in die slag, om nie te praat van die veiligheidsrisiko’s wat só vir leerlinge en personeel geskep word nie.

Hierdie soort scenario’s en ander probleme soos boeliegedrag en bende-aktiwiteite, het die afgelope tyd Gautengse skole om die verkeerde redes in die kollig geplaas. Die TALIS-verslag wat in Julie vanjaaruitgereik is, het bevind dat Suid-Afrikaanse skole die gevaarlikste instellings uit skole in 48 lande is.

Waar hierdie uitdagings die LUR in die gesig staar, is sy aksieplan eenvoudig: fokus op ras en blaas polarisasie aan, deur weer Afrikaanse taalbeleid en skole se name as teikens op te stel om sodoende die spervuur van sy eie onvermoë weg te trek.

Hierdie is ’n gevaarlike spel wat maklik op vandalisme en selfs geweldpleging kan uitloop, soos betogings by verskeie skole in die verlede reeds bewys het. Dit bied ook geen oplossing aan kinders en ouers wat droom daarvan om ’n beter toekoms te hê nie.

So ’n dwaalspoorstrategie het ook net ’n beperkte leeftyd. Êrens oorspeel die verantwoordelike gewoonlik sy hand en word tot verantwoording geroep. Dit mag wees omdat hy wette oortree en met regstappe vasgevat word, dat kollegas moeg raak vir sy speletjies en hom uitrangeer, of dat die benadeeldes intree en sorg dat hy aanspreeklik gehou word.

AfriForum hou die uitsprake en aksies van die LUR fyn dop.  In die verlede het ons nie geskroom om onderwysdepartemente en hul amptenare wat buite die raamwerk van die wet optree, vas te vat nie en ons bly deurlopend verbind tot die bevordering en beskerming van moedertaalonderrig van hoë gehalte.

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Alana Bailey

Meer oor die skrywer: Alana Bailey

Alana Bailey is lid van die Afrikaanse Taalraad en adjunk uitvoerende hoof van AfriForum (verantwoordelik vir internasionale skakeling, taal en kultuur).

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

23 Kommentare

jongste oudste gewildste
B

Hy het geword waarteen hy ‘veg’.

Jerry

Ten spyte van n transformasie de-kolonisasie agenda en die politieke mag om dit te implementeer het Lesufi sy mes in vir Afriforum wat hom in die uitvoering van sy transformasie taak hinder. Op die einde van die dag bly dit in elk geval die skoolleerlinge, ouers en onderwysers wie dit ontgeld. Hoe meer Afriforum teen die prikkels skop, hoe erger raak Lesufi se transformasie aanslag. Al wat Afriforum bereik deur Lesufi aan te val, is weerwraak van Lesufi af. Julle moes eerder pelle gemaak het met die nar as om aan te hou om hom te irriteer!

JohanL

Dankie aan Afriforum vir jul werk. Elkeen geregtig op sy opinie (soos Jerry). Maar iewers is daar ‘n punt (van balans) waar ons as Afrikaanssprekende moet opstaan vir dit waarin ons glo. Gaan ons maar net toelaat dat ons “rondgeslaan” word deur ‘n openlik rassistiese Lesufi, of gaan ons beskaafd en met geldige argument opstaan vir dit wat ons in glo. Die Afrikaanssprekende se argument was nog deurgaans gegrond op welbewese plaaslike en internasionale studies deur kenners wat moedertaalonderrig as die beste bewys het. Dit is die een groot pyn wat Lesufi het. Die ander een oor naamsverandering – wel… Lees meer »

Sandy

IPV daarvan dat hy konsentreer om die kinders se boeke betyds by hulle te kry, om die skoolkinders ‘n goeie onderrig te laat kry, bemoei hy hom met sulke stupid goed soos naamsveranderings. Sy politieke agenda, en sy rassisme teen wit en Afrikaanse mense, maak hom blind teen wat werklik aangaan. Ek het vantevore gese toe Ramaphosa die nuwe parlement gekies het was hy mos vir ‘n kort rukkie, dis nou Lesufi, in ‘n ander portefeulje, toe gaan hy terug na onderwys. Ramaphosa moet sy kop uit die nuwe beter stad se wolke uit kry, en sien waarmee Lesufi besig… Lees meer »

A Mac

Hier is weer ‘n geval van ons skep die skuim bo van die kookpot af maar waar die inhoud vasbrand onder in die pot, die los ons. Ek dink daar is baie goed wat by verre meer belangrik is as skoolname, maar nee, kom ons verander die name intussen is daar skole wat nie eers genoeg klaskamers het, nie ordentlike toilette nie, nie boeke en ander onderrigmateriaal nie.