Só is fopnuus gebruik om die Swart Maandag-veldtog te kaap

‘n Swart Maandag-optog in die Wes-Kaap. Foto: Twitter

Marie-Louise Antoni skryf oor die gewetenlose metodes wat deur Suid-Afrika se ras-ultragroep gebruik is om die land se rassediskoers te verdraai.

Ná die brutale moord op ʼn Wes-Kaapse boer, Joubert Conradie van Klapmuts, het ʼn hartroerende videoboodskap van sy vriend Chris Loubser soos ʼn veldbrand op sosiale media versprei.

Loubser, duidelik ontsteld, het op die video gepleit dat iets gedoen moet word om die vlaag van plaasaanvalle en moorde in die land aan te raak.

Sy pleidooi was die inspirasie agter ʼn opmerklik vreedsame landwye protes deur plaasgemeenskappe en hul ondersteuners. Maar, in plaas daarvan om misdaad en die geweld teen die gemeenskap te veroordeel, het sommige Twitter-aktiviste, lede van die media en politici verkies om eerder rassisme en die “wit oppergesag” as die moordenaars aan te vat.

Die organiseerders van die Swart Maandag-veldtog, hul ondersteuners en organisasies soos AfriForum meen plaasmoorde vereis ʼn voorkeur-benadering weens die frekwensie en dikwels blote brutaliteit van dié soort aanvalle. Hulle beweer boere is 4,5 keer meer geneig om vermoor te word as ander burgers en aangesien boere ʼn belangrike rol in voedselsekerheid speel en werksgeleenthede skep, raak boere se lot meer as net hulself en hul gesinne.

Diegene wat nie verblind is deur die openlike vyandigheid nie, was ooggetuies van iets buitengewoons, iets wat selfs as ʼn deurslaggewende oomblik beskryf kon word. Daar het egter vroeg in die dag reeds verskeie foto’s wat die ou Suid-Afrikaanse vlag uitbeeld op sosiale media verskyn. En terwyl dit waar is dat ʼn handjievol van die betogers ou politieke memorabilia gedra het, het dit geblyk dat die meeste van hierdie foto’s nie op die dag van die betogings geneem is nie en dat sommige van die foto’s nie eens van Suid-Afrika is nie.

Só versprei ʼn fopnuusleuen

Dit het alles begin met ʼn gekwetter op Twitter. Sommige joernaliste en redakteurs het die valse nuus net so, sonder enige vrae, aanvaar en die waninligting verder versprei. Suid-Afrikaanse politici is ook nie juis daarvoor bekend dat hulle ʼn goeie geleentheid deur die vingers sal laat glip nie en die rassediskoers is verder deur onder andere Fikile Mbalula, die Suid-Afrikaanse minister van polisie, versprei.

fopnuus-kaping-01

‘n Skermskoot van die foto’s wat die minister van polisie getweet het. Foto: Politicsweb.co.za

Neem nou maar byvoorbeeld die twee valse nuusfoto’s wat Mbalula na sy 1,1 miljoen Twitter-aanhangers getwiet het. Die foto aan die linkerkant, waar die nuwe Suid-Afrikaanse vlag verbrand word, is in 2012 in Delmas geneem. Die foto aan die regterkant is in Londen tydens die Rooi Oktober-protes in 2013 geneem.

Tumi Sole, ʼn prokureur en Twitter-aktivis, het 50 000 volgelinge. Hy is ʼn EFF-lid en laai gereeld plasings met die gewilde hutsmerk #CountryDuty. Hy het voorheen al bewerings gemaak dat hierdie hutsmerk tot 8 miljoen maandelikse indrukke ontvang.

fopnuus-kaping-02

‘n Skermskoot van die foto’s wat Sole op Swart Maandag getweet het. Foto: Politicsweb.co.za

Sole het tydens die Swart Maandag-veldtog ook die 2013-foto gedeel wat in Londen geneem is. Hy het ook ʼn foto van ʼn groep mans voor ʼn Oklahoma-kennisgewingbord gedeel wat die Vierkleur en die ou Suid-Afrikaanse vlag vertoon. Die eerste plasing van die foto is ná ʼn ondersoek by ʼn Facebook-gebruiker in Meyerton, Suid-Afrika, gevind wat dit om 08:10 op Maandag 30 Oktober gedeel het. Die foto het daarna op verskeie platforms en webwerwe oor die hele internet verskyn. Een Twitter-gebruiker het egter opgemerk iets is nie pluis nie en ʼn plasing gedeel waarin hy verduidelik waarom hy dink die plasing en foto is verdag.

Oklahoma is in ʼn tydsone sewe uur agter Suid-Afrika. Die foto is dus nie op Maandagoggend geneem nie. Dit is wel moontlik dat die groep mans vooraf bymekaargekom het om hul steun aan die optog te toon, maar as dit wel die geval was, moet ʼn mens in ag neem dat hulle dan reeds Suid-Afrika se oewers verlaat het.

Die gebruiker wat die oorspronklike plasing gedoen het, het versuim om op versoeke vir meer inligting oor die foto te reageer. Sole het intussen sy plasing van die foto’s verwyder. Hy het egter nie ʼn verduideliking of verskoning aan sy duisende volgelinge vir die plasing gebied nie.

Dit is ongelukkig ook nie die eerste keer dat rasbelaaide inhoud van ʼn twyfelagtige oorsprong op Sole se Twitter-rekening geplaas word nie.

Sole het vroeër vanjaar in ʼn twiet gevra dat ʼn werknemer van FNB (ook bekend as ENB) afgedank word omdat sy, na bewering, die eienaar van ʼn rassistiese Twitter-rekening is wat duidelik ʼn hunkering na apartheid het. TimesLive het berig die twiet is meer as 1 400 keer gedeel. Dit het later aan die lig gekom dat die gebruiker nie ʼn werknemer van FNB was nie en “haar” identiteit kon nooit geverifieer word nie. Die Huffington Post het ook besluit om oor die spesifieke aangeleentheid te berig – so asof dit nuus is en wel in sy politieke afdeling – onder die volgende opskrif: “Apartheid sympathiser has SA Twitter in uproar for saying old SA flag gives her ‘goosebumps’.”

Marc Davies, ʼn redakteur van die Huffington Post, het besluit om baie van die aanstootlike foto’s op die rekening te deel, wat lyk of dit die werk van ʼn internet-trol is. Die berig het ʼn kort vrywaring aan die einde daarvan gehad, wat ook gemeld het die gebruiker is genader vir kommentaar deur Twitter, maar het nog nie teen druktyd gereageer op enige amptelike navrae nie.

Dit blyk dat sommige joernaliste hulself eerder as aktiviste beskou. Hulle dink nie hul groot getal Twitter-volgelinge is ʼn gevolg van hul verbintenis met die media-afsetpunt wat hulle verteenwoordig nie. Terwyl hulle sê hul plasings weerspieël nie die sienings van hul werkgewers nie, geniet hulle die voorreg van openbare vertroue – vertroue wat in hulle geplaas is as die leiers van geloofwaardige en akkurate nuus.

fopnuus-kaping-03

‘n Skermskoot van die foto’s wat Bauer op Swart Maandag getweet het. Foto: Politicsweb.co.za

Nickolaus Bauer is ʼn eNCA-verslaggewer en sy Twitter-rekening word deur byna 35 000 mense gevolg. Bauer het op Swart Maandag ʼn foto van ʼn paartjie gedeel met die ou Suid-Afrikaanse vlag op hul T-hemde en die foto waar die nuwe Suid-Afrikaanse vlag verbrand word. Nie een van die foto’s is op die dag van die protes geneem nie.

Die eerste foto is deur James Oatway in 2010 in Ventersdorp geneem en die tweede foto van die verbrande vlag is die een wat in 2012 in Delmas geneem is.

Nadat Bauer op die fout gewys is, het hy erken dié foto’s is nie tydens die dag se protesaksies geneem nie en hy “het ʼn ernstige fout gemaak” om dit te deel. Hy het egter bygevoeg “die boodskap bly wesenlik dieselfde” en het dus besluit om ander foto’s te deel.

Ongelukkig is sy fopnuus selfs nog die volgende oggend ʼn paar duisend keer gedeel, terwyl sy onttrekking van die foto’s net ʼn paar keer gedeel is.

Bauer het sedertdien ʼn lofwaardige verskoning geplaas, maar terwyl enigiemand ʼn fout kan begaan, is dit ook so dat ʼn mens nou juis net nóg versigtiger moet optree in die huidige politieke klimaat.

Die kwessie van fopnuus

Die skielike en gekonsentreerde verspreiding van valse foto’s het die indruk gewek dat Swart Maandag ʼn spontane uitbarsting van ʼn klomp rassiste was en nie die noodkreet van ʼn gemeenskap wat moeg vir misdaad is en nie meer in vrees wil lewe nie. Boonop het die gemeenskap die grondwetlike reg op protes.

Skermskote van hierdie ou foto’s het hul weg gevind na verskeie aanlyn nuuswebwerwe soos, weereens, die Huffington Post. Dit terwyl die meeste van die foto’s van sosiale media vals, duplikate of nie aan die protes verwant was nie. Die foto’s is ook geplaas op DispatchLive, The New Age, The Daily Vox, ANN7 en is ook op TV-nuus uitgesaai as deel van ʼn SABC-insetsel, wat nie minder as vier valse foto’s vertoon het nie.

Dit is interessant om daarop te let: Nadat sekere publikasies besef het hulle bevind hulself in gevaarlike fopnuus-waters, het hulle daaropvolgende artikels argieffoto’s, voorraadfoto’s of onverwante historiese foto’s van die vlag bevat om die punt te beklemtoon wat hulle oënskynlik vasbeslote was om te stel.

Regering se kommentaar

Nathi Mthethwa, die minister van kuns en kultuur, het daarna ʼn verklaring uitgereik waarin hy nie net die ou vlag veroordeel het nie, maar ook die verbranding van die nuwe vlag – iets wat natuurlik nie eens plaasgevind het nie.

Mmamoloko Kubayi-Ngubane, die minister van kommunikasie, het aan Jacaranda FM gesê die regering respekteer die vryheid van uitdrukking en die reg op protes, maar dit moet op ʼn verantwoordelike wyse gedoen word. “Daar is foto’s van mense wat ons vlag verbrand en mense wat die ou vlag by hulle het en beledigings rondslinger,” het sy gesê.

Die kommerwekkendste kommentaar het sekerlik van Nosiviwe Mapisa-Nqakula, die minister van verdediging, gekom. Sy het aan die SAUK gesê: “Die vlag wat verbrand word, is wat my die meeste ontstel het. My siening is dat juis hierdie mense rasseverdeling aanmoedig. Hier is ʼn volk wat geen benul het van wat ʼn oorlog aan ʼn land kan doen nie.”

Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie se Jonas Sibanyoni verskyn op eTV se oggendprogram, nie om die saak van plaasmoorde te bespreek nie, maar eerder die ou vlag se gebruik. Let wel, die kommissie het voorheen selfs die gebruik van die term “plaasmoorde” as “stereotiperend en verdelend” geag.

Daarbenewens het Sibanyoni ook die verbranding van die nuwe Suid-Afrikaanse vlag (wat nie gebeur het nie) tydens ʼn eNCA-debat veroordeel. Hierdie debat het tussen Sibanyoni, AfriForum se Ernst Roets en The Star se redakteur, Kevin Ritchie, plaasgevind.

“Ek dink wat baie hartseer was van vandag, is dat die diskoers wat begin is vinnig in die kiem gesmoor kon word,” het Ritchie gesê. Hy meen dit moes eerder ʼn “nasiebou-oefening” geword het.

Ritchie het gesê hy praat nie net as redakteur nie, maar ook as Suid-Afrikaner. “Ons is tans besig met stories wat ons verdeel terwyl ons ʼn storie kon gehad het wat almal bymekaar gebring het.”

fopnuus-kaping-04

‘n Skermskoot van die fotograaf James Oatway se tweet nadat sy foto wat hy in 2010 geneem het weer wyd op Swart Maandag versprei is en selfs op die voorblad van ‘n koerant geplaas is. Foto: Politicsweb.co.za

Tog besluit The Star, die koerant waarvan Ritchie die redakteur is, ʼn dag ná Swart Maandag om James Oatway se foto wat sewe jaar gelede geneem is op die voorblad te plaas.

Ontleding en kommentaar

Ritchie beweer hy is gekant teen die aanhitsing van rassepolarisasie. Hy het gesê hy ondersteun nasiebou, maar nadat hy ook besluit het om ʼn nuuskommentaar neer te pen waarin hy die fiktiewe nuus van die verbranding van die landsvlag kritiseer en boonop stereotiperende en neerhalende taal gebruik om boere te beskryf, is dit moeilik om nie te voel dat hy eintlik maar net nie baie van Afrikaners hou nie.

ʼn Dag ná die massahisterie op Twitter was die nuus ryp vir kommentaar. Ranjeni Munusamy, mederedakteur by Times Media (Tiso Blackstar), het Swart Maandag as ʼn “herlaai van die wit regses” in Suid-Afrika genoem. Sy het gesê die protes vir plaasmoorde was ʼn voorwendsel vir ʼn geleentheid waar diegene wat die afgelope 23 jaar die apartheidsvlag bewaar en hul kinders leer om Die Stem as die trotse volkslied van die wit mense te sing mekaar weer kon vind.

Volgens Munusamy is daar vrugbare grond vir hierdie “wit nasionalistiese herlewing”. “Niks vuur rassisme en die wit oppergesag aan soos swart mislukking nie,” het sy gesê.

Munusamy kon nie daarin slaag om die moord op 50 boere (ʼn verkeerde syfer wat deur haar verskaf is) vierkant te vergelyk met die duisende mense wat jaarliks in Suid-Afrika vermoor word nie.

“Die boodskap van Swart Maandag was dat wit lewens saak maak en ʼn plek van voorreg bly geniet, selfs in die dood.

“Wit nasionalisme moet nooit die ruimte gegee word om te floreer in ons reeds beleërde nasie nie,” het sy geskryf. Munusamy het nie genoem of dieselfde streng interdiksie op swart nasionalisme van toepassing sou wees nie.

Die spook van ʼn boeremonster

Munusamy het nooit die vermoorde boer, Joubert Conradie, by die naam genoem nie. Munusamy het glad nie eens sy dood genoem nie.

Vermoorde boere is gewoonlik naamlose en gesiglose mense wat dikwels weggesteek staan agter die spook van ʼn voormalige skuldige boeremonster. Wanneer verwoestende voorvalle soos die doodskisgeval voorkom, word sulke dade toegeskryf aan alle boere, eerder as aan die misdadigers wat die dade pleeg. Hierdie misdade maak ook voorsiening vir uitstekende klik-aas en opportunistiese politieke strooipoppe.

Suid-Afrika se boere, sowel swart as wit, is ʼn klein minderheid wat ons kos produseer. Die wit boere dra egter gesamentlik die verantwoordelikheid vir kolonialisme en apartheid. Hulle dra hierdie verantwoordelikheid net omdat hulle lyk soos die mense wat sulke historiese misdade gepleeg het en omdat daar die onopgeloste en gemanipuleerde vraag oor grondbesit is.

Omdat ons in onbestendige en politiek ongemaklike tye leef, is dit belangrik om die volgende te beklemtoon: Ons sê nie rassisme bestaan nie, ons sê ook nie dit is nie afgryslik om die ou landsvlag te paradeer nie. Ons sê ook nie dat sommige plaaswerkers misbruik word nie. En ons sê nie dat wit boere alleen die slagoffers van misdaad en geweld in hierdie land en op plase is nie.

Dit is egter nie net ʼn saak van “wit liggame” wat meer as “swart liggame” werd is nie.

Boere staar ʼn onvoorspelbare klimaat, waterskaarste en landgebruikkonflik met mynbou in die gesig. Dan is daar ook die groeiende vraag na onteiening sonder vergoeding. Voeg hierby die geweldige fisieke onsekerheid rakende hulself en hul eiendom en ons sit op ʼn kruitvat.

In teenstelling met wat baie mense ons eerder sou wou laat glo, is hierdie mense ʼn onlosmaaklike deel van die stabiliteit van die land.

Die diskoers tans klink so baie na die viktimisering van die slagoffer en al asof die mense dit verdien het – hierdie selfde diskoers kry heftige teenkanting as geweld teen vroue en kinders bespreek word, of as ʼn mens oor ʼn verkragtingsaak gesels.

Perspektief

Terwyl dit natuurlik nooit ʼn goeie idee is om appels met lemoene te vergelyk nie, bied vergelykings tog soms ʼn perspektief waar daar ʼn gapende kloof in sieninge heers.

Die dag ná die Swart Maandag-veldtog is daar berig dat nog drie boere vermoor is, een van hulle was ʼn swart man. Ek kan nie help om te wonder wat die media sou sê as daar drie joernaliste in een dag vermoor sou word nie. Dit lyk of Suid-Afrika se voedselprodusente eenvoudig net nie dieselfde vlak van kommer of respek verdien nie.

Aan die einde van verlede jaar was die organisasie Reporters Without Borders “hartseer” om te meld dat “minstens 74 joernaliste in verband met hul werk in 2016 vermoor is”. Hierdie syfer is vir joernaliste oor die wêreld en sluit diegene wat doelbewus geteiken is in, sowel as dié wat deur die loop van hul werk vermoor is.

Vergelyk dit met die jongste jaarlikse getal plaasmoorde in Suid-Afrika, wat die Suid-Afrikaanse polisiediens (SAPD) in 2016-’17 beskikbaar gestel het. Die SAPD se statistieke toon dat 74 plaasmoorde (en 638 plaasaanvalle) gedurende die tydperk plaasgevind het. Volgens die VF Plus dui dit op ʼn massiewe toename van 27,5% en 22,9% vir plaasmoorde en plaasaanvalle onderskeidelik.

Die syfers en die werklike probleem

Dit lyk of Africa Check die jongste syfers van die SAPD aanvaar. Africa Check se studies word dikwels as ʼn soort evangelie gehanteer en wyd plaaslik en internasionaal aangehaal. Terwyl dit blyk dat die organisasie wel goeie navorsing doen, verskaf hulle beslis nie antwoorde nie. Hul gevolgtrekking oor die getal plaasmoorde is “dit is amper onmoontlik om te bereken hoeveel plaasmoorde in Suid-Afrika plaasvind”.

Africa Check se onlangse kritiek is blykbaar te wyte aan die verskillende syfers oor die getal plaasmoorde wat tydens ʼn parlementêre debat in Maart 2017 voorgehou is.

Suid-Afrika se algehele moordsyfer – vir alle burgers – is 34 per 100 000. Tydens dié debat het die VF Plus ʼn plaasmoordsyfer van 133 per 100 000 gegee. Die ACDP het die syfer op 97 per 100 000 geplaas. AfriForum het in Oktober vanjaar ʼn verslag met ʼn syfer van 156 per 100 000 uitgereik.

SAPD se statistieke toon in ʼn tydperk waar daar 57 polisiebeamptes vermoor is, het 74 plaasmoorde in dieselfde tydperk plaasgevind. Akkurate syfers is sekerlik van belang, maar kan ons sommer terselfdertyd erken dat ons ʼn ernstige probleem het?

Sosiale media weerspieël nie die werklike wêreld nie. Sosialemediaplatforms soos Twitter bied eerder ʼn knus maar kommerwekkende eggokamer. Dit is op hierdie plek waar baie joernaliste en redakteurs deesdae hul dae deurbring om op die hoogte te bly van die nuus, te bepaal wat hulle beskou as die algemene openbare gevoel en dan na aanleiding hiervan die nasionale diskoers bestuur.

  • Hierdie artikel is met die vergunning van die skrywer en die redakteur van Polticsweb vertaal en geplaas. Lees die oorspronklike Engelse artikel op Politicsweb.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

19 Kommentare

Eish ·

Hou dan op om optogte te hou.
Daar is n totale aanslag teen blankes.
Hou aan met bid. Ons stryd is nie teen vlees en bloed nie.
Laat meer boeke soos die van Jaques Pauw verskyn.
Dis n uitklophou.

JV ·

Is Pauw se boek dan nie ‘n stryd teen vlees en bloed nie. Meen jy hy moes eerder gebid as geskryf het?

Johann ·

Dankie vir n raakvat feitelike verweer. Dis ons ALMAL se plig om díe feite ORALS te versprei. Veral dankie vir die Engelse weergawe wat ons ook die wereld in kan stuur. KOMAAN MENSE…vermenigvuldig die “deel” syfers met HONDERDE DUISENDE! Ontbloot die bose.wat wil wegkruip agter leuns en ANC KADER titels. Johann

Ek ·

Die media is n groot deel van dit wat in die land gebeur wat vals nuus uit stuur om mense teen mekaar te draai. Dit een van die groot redes hoekom ek nie nuus lees of kyk nie. Die media maak geld uit almal en dan kry hulle nog lekker oor dat hulle nuwe stories kan kry.

Gerhard ·

Fopnuus het nie met Donald Trump begin nie, dit bestaan al jare. Dit is egter al jare die linkses wat dit gebruik. Huffington Post is een van die groot oortreders en ek dink dit sal goed wees as iemand hulle sake vir hulle begin werk.

Anne ·

Ek wens die groot monde kan sien hoe ons kinders die nuwe volkslied sing, uit volle bors, soms tot in die winkelsentrums. Hulle is trots en ken nie van die ou vlag of die stem nie, net die deel in die nuwe volkslied. Hulle is so onskuldig in die ding in, net soos ons, ons het nie die besluite gemaak van die verlede nie, maar moet nou met die nagevolge saamleef.

Gerhard ·

Verder wil ek noem dat ek van mening is dat daar heelwat rede is om te glo dat daar direkte of indirek aandadigheid is deur die regering by plaasmoorede. Direk deur aanhitsing teen en verdaagmaking van blankes en veral boere. Indirek deur die weerhouding van optrede teen die soort geweld. ‘n Mens moet in gedagte hou dat baie van die lede van die regering deel was van die ANC toe dit openlike geweld gepleeg het en dus geen probleem met geweld en selfs moord het om hul doel te bereik nie. Die uitmoor van boere en ook ander blankes pas die ANC se agenda en dit is opmerklik dat hulle geen meegevoel het met veral vermoorde boere nie.

Ella ·

My hart bloei vir ons land wat al meer verval weens n gebrek aan kennis en verstand.

Suzette ·

Ek stem volkome saam. Ek persoonlik stuur geen negatiewe foto’s en berigte wat net nognegatiewe kometaar of gevoelens kan ontlok nie. Ons moet ophou sensasie soek en eerder vrede soek. Die persoon wat enige boodskap of artikel of foto aanstuur wat enige reaksie van haat en moord of iets negatiefs uitlok, staan indirek skuldig aan presies dit wat hy gedeel het op sosiale media. Ons eie woorde en dade is ons eie ondergang.

bgj van der westhuizen ·

wel almal wat goed geplaas het wat nie reg was nie moet vervolg word die stem sal ek sing van dit is my volk liet en die wat nie daar van hou nie kan na die hel gaan ek hou ook nie van die ander volks lied nie ek weet nie waar om dit so n groot probleem is nie wand die volks lied heer die land en geen mens nie

N Lourens Reitz ·

En so kon Inge Khune van Rapport en Liezel de Lange ook nie genoeg gal braak oor die gebeure.

Don ·

Daar is ook ‘n berig so 1NM versprei wat alle betogers gewaarsku het om op te hou of hulle gaan vanaf 2NM daai dag aangeval word.
Dit is glo deur ‘n “CPF Wesrand” gepos maar daar bestaan nie so ‘n plek nie.
Ek kan nie die bron van die berig vind nie…

Don
SAUK

Willem ·

Hierdie Maak mens kwaad. Maar wat my meer kwaad gemaak het is die feit dat van ons volksgenote dit goed gedink het om die ou vlag ten toon te stel. Dit nadat ons weet watse tipe reaksie dit uitlok. Dit het ons poging met Swart Maandag geondermyn en die mense ammunisie gegee. Laat my wonder wat die ou vlag volksgenote se bedoelinge was…

CG ·

Willem. As dit jou uitgangspunt is moet jy alle “volksgenote” wat n wit vel het veroordeel wat dit durf waag om teen die regerings iets te se, want ons almal weet watter reaksie dit uitlok, naamlik beskuldigings van rassisme. Ons het dit mos onlangs gesien in die optogte teen Zuma.

Boer ·

Daar is geen verskil tussen fopnuus en propaganda nie, fopnuus is maar net die sagte en makliker aanvaarbare woord.

Die media is besig met n propaganda veldtog teen blankes soos voor 94.
As jy die vraag vra hoekom die media so eensydig in sy propaganda is dan moet jy na die JSE gaan kyk, naspers is die grootste verhandelde produk op die JSE en ook die een met die grootste wins. Dit alles gaan oor geld en nie die waarheid nie!

Boer ·

Ek is n boer en ek kry niks verniet nie, as ek n vlag koop dan is dit my eindom en nie die staat sin nie, en as ek hom tee n paal wil hang dan is dit my saak en as ek hom wil verbrand dan is dit my geld wat ek mors.
Daai nuwe vlag sal ek gemaklik brand wat aan hom kleef daar niks goeds nie, ek sal hom nie eers koop nie maar die ou vlag, vir hom betaal ek net vat jy vra.

Ben ·

Wat uitstaan van swart maandag is dat die regering en die anc en die eff en hulle aanhangsels nie gehou het van wat hulle gesien het nie Ek is van nature nie n optogganger nie maar om hulle in die munt terug te betaal sal ek dit doen Dit het ook internationaal die barbaarse optrede van die moordenaars ontbloot

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.