‘Suid-Afrika verraai sy dogters’ – Dawie Roodt

dawie-roodt-blokkettingtegnologie-afrisake-2017-11-22

Dawie Roodt. Foto: Reint Dykema.

Minder as 10% van alle mense op aarde leef vandag in absolute armoede in vergelyking met meer as 90% honderd jaar gelede.

Ons het absolute armoede oorwin en binne minder as 20 jaar sal dit nie meer bestaan nie – met die uitsluiting van lande wat in oorloë gewikkel is, meestal in Afrika.

Waaraan kan hierdie merkwaardige prestasie toeskryf word?

Ek dink nie een of ’n paar spesifieke gebeurtenisse of “uitvindsels” kan uitgesonder word vir ons vooruitgang nie. Ek dink eerder ’n proses van eksperimentering en geluk het oor duisende jare uiteindelik gelei tot die mensdom se verstommende sukses.

En die proses is ver van klaar…

In die verre verlede kan ons seker “uitvindsels” soos vuur, of meer onlangs, die wiel as voorbeelde noem van groot deurbrake, maar vir my was een van ons grootste ekonomiese deurbrake die tem van diere. Dit het sowat 15 000 jaar gelede gebeur, en die hond was waarskynlik die eerste mak dier. Daarna het diere soos beeste, varke en hoenders gevolg.

Waarom dit so ’n groot hoogtepunt is, is dat dit waarskynlik gepaardgegaan het met die ontwikkeling van die konsep wat toe nog nie bestaan het nie: private eiendomsreg.

Sonder eiendomsreg kan eiendom nie oorgedra word nie. Eiendomsreg is nodig om handel moontlik te maak. Handel tussen twee individue is altyd tot voordeel van albei partye, anders sal die partye nie handel dryf nie.

Saam hiermee het nog ’n merkwaardige ekonomiese deurbraak geleidelik gevolg: geld! Aanvanklik het handel uit ruilhandel bestaan, wat ondoeltreffend en duur is. Maar met die ontstaan van geld het transaksiekoste begin daal, wat handel winsgewender gemaak het.

En telkens wanneer geld ontwikkel tot ’n meer moderne vorm, verminder transaksiekoste, wat winsgewendheid en uiteindelik groter voorspoed vir almal beteken.

Dink maar aan die oorspronklike vorme van geld: vee, skulpe, slawe, metaal, munte, note; en verskeie vorme van “afgeleide” geld, soos skuldbriewe en digitale geld vandag. En die jongste vorm van geld, soos kriptogeld, laat die transaksiekoste selfs verder daal.

Sowat 8 000 jaar gelede het nóg ’n groot deurbraak plaasgevind: die verbouing van plante, veral graan. Dit het sosiale strukture dramaties verander. Boere, wagte (leërs), priesters, onderdrukkers (politici, konings, tsaars, sultans), slawe en ander sosiale groepe het ontstaan. Dit was die begin van “beskawings” – of ingewikkelder samelewings.

So was daar baie ander groot en wonderlike deurbrake, waarvan baie taamlik onlangs plaasgevind het: die stoomenjin, demokrasie, elektrisiteit, die internet, selfone en vele meer.

Al hierdie deurbrake het duisende jare geneem om behoorlik gevestig te word, maar dit was veral die afgelope sowat honderd jaar dat die mens ongekende vooruitgang gemaak het.

Dit bring my by ons laaste werklike groot deurbraak: onderwys vir meisies. Verpligte onderwys is maar ’n taamlik nuwe ding (minder as ’n eeu in die meeste Europese lande), en die idee dat meisies geregtig behoort te wees op dieselfde onderwys as seuns, is selfs nuwer.

Onderrig aan meisies het ’n maatskaplike omwenteling veroorsaak wat in ekonomiese waarde gelykgestel kan word aan die verbouing van plante en die uitvinding van geld.

Onderwys aan meisies het gelei tot kleiner gesinne en het ons demografiese strukture heeltemal verander. Belangriker: Opgeleide vroue beïnvloed ook hul dogters om skool toe te gaan, wat weer húl dogters beïnvloed.

Uiteindelik was nie net mans goed opgelei nie, maar vroue ook, en namate dit aanvaarbaarder geword het dat vroue in die arbeidsmag met mans meeding, het die arbeidsmag vergroot en produktiwiteit toegeneem wat tot ons verstommende vooruitgang gelei het.

Tot onlangs was dit vreemd om vroue in professies te sien, maar vandag is dit algemeen. Dit duur tipies twee tot drie generasies (40 tot 60 jaar) voordat vroue die professionele beroepe begin betree van daardie eerste dag dat ’n gesin vir die eerste keer ’n dogter na ’n (goeie) skool toe stuur.

Daarom is dit hartverskeurend om te sien hoe Suid-Afrika sy eie dogters, en uiteindelik ons ekonomiese toekoms, verraai deur nie die meeste van ons kinders goeiegehalte-onderwys te bied nie.

En selfs al kry ons dit reg om ons onderwyspeil en -gehalte te verbeter, sal dit steeds geslagte neem voordat ons die volle voordeel daarvan sal ervaar.

  • Dawie Roodt is die hoofekonoom van die Efficient Group. Besoek hul webtuiste hier of kontak Roodt by [email protected]

 

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Dawie Roodt

Meer oor die skrywer: Dawie Roodt

Dawie Roodt is direkteur en hoofekonoom van die Efficient Groep en lewer gereeld ekonomiese kommentaar.

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

20 Kommentare

jongste oudste gewildste
Gemaskerde Sopbeen

Hoeveel “onse” is in jou pond? Jy is ‘n indringer in Afrika wat probeer om dit te verwesters….en in meeste gevalle hopeloos onsuksesvol. Afrika “lei niemand op nie”, gee “niemand ‘n opvoeding nie”, gee nie om vir “kwalifikasie” nie, stel nie belang in “Westerse standaarde” nie….het geen begrip vir ekonomiese vooruitgang en opheffing nie. Afrika werk met die wette van die natuur……enige behoefte word onmiddelik bevredig, al moet dit met geweld gepaard gaan. En so sal dit wees…..ad infinitum, ad nauseum…

Amanda

25 jaar terug moes die ANC enorme bedrae geld spandeer het, om skole, veral in agtergeblewe areas, te bou, onderwysers opgelei het en werk gemaak het om kwaliteit onderrig en opvoeding te verskaf. Dan was ons land vandag ‘n ander prentjie. Nou bly vrouens vasgevang in armoede, kinders het kinders twv ‘grants’, en die ellendige siklus van ongeskooldheid en armoede hou net aan. Maar die ANC verkies dit so, ongeskoold en afhanklik van die staat , want dit is súlkes wat by die stembus weer vir die vet katte stem, in ruil vir ‘n t-hemp en populistiese leuens. Die ANC… Lees meer »

Eddy

Ek glo dat vroue steeds onder verdrukking gebuk gaan.Die samelewing waarin ons is,is patriargaal.Dis n man gedomineerde wereld.Die ANC kan probeer hoeveel ministers en premiers aanstel,dit meen glad nie dat vroue bevry is nie.Vandag 9 Augustus is maar slegs n herdenking van wat in 1956 gebeur het.dis al. ons moet vroueregte meet aan hoe ons ons vroue behandel.Tans is 1 uit elke 4 SA vroue,in n “abusive relationship”.M.a.w. 1 uit 4 vroue se regte word geskend.Ons het selfs n deputy minister gehad wat 2 vroue aangerand het.Daar is te veel gevalle van vroumense wat wreed vermoor,verkrag,aangerand ens.word.As ons met trots… Lees meer »

Sanna

Die ANC stembroeimasjien beleid is so teleurstellend en dit raak ons almal, manlik, vroulik, jonk en oud.

John

Groot spronge word gemaak om by Vrouedag uit te kom. Poor little me… is steeds die ondertoon. Miskien moet diè dag ook aandag skenk aan verantwoordelikhede. Vroue wie se kinders sonder toesig is, moet gestraf word. Kleuters moet nou skooltoe dat ma kan uitjol, selfs die troepies se wapens uit hul hande vat. Dis belaglik. Geskoolde vroue sit op kantoor maar verantwoordelikheid broei nie in die linkerhandse boonste laai van die groot nuwe lessenaar uit nie.