Uitvoerende leierskap en (misplaaste) heldeverering

Amerikaanse president Donald Trump en Rusland se president Wladimir Poetin.

Analiste staal hulle nou al vir ’n stroom (dikwels) smerige kritiek, wanneer pres. Donald Trump of pres. Wladimir Poetin, op die een of ander wyse in ’n rubriek ter sprake kom.

Is daar ’n verband tussen die byna histeriese heldeverering wat sommige Afrikaners vir pres. Donald Trump van die VSA en pres. Wladimir Poetin van Rusland koester, en die feit dat die Afrikaner lanklaas ’n leier met uitvoerende magte oor die Afrikaner gehad het?

Hierdie blinde heldeverering blyk, onder meer, uit die rits leserskommentare onderaan berigte en artikels wat na Trump en/of Poetin verwys, selfs net terloops. Dit dra dikwels die volgende eienskappe:

  • Die trant is dikwels erg beledigend teenoor die analis, selfs al is die artikel heeltemal feitelik en onverbonde geskryf, en selfs al is daar geen negatiewe verwysing na die “eietydse helde” nie. Die reaksie toon so ’n subjektiwiteit dat die artikel as aanvallend en negatief gesien word, soos blyk daaruit dat daar dikwels na negatiewe aspekte in die artikel verwys word wat nie daar staan nie, en ook nie daar geïmpliseer word nie. Soms word die “gesindheid” van die analis afgelei uit die foto wat by die artikel geplaas is, waarin die skrywer geen aandeel het nie.
  • Deugde word tot die uiterste toe verheerlik, ook “deugde” wat nie bestaan nie. Ondeugde soos owerspel en rassisme word ten sterkste ontken, selfs al word die ware feite met bewyse weergegee.
  • Daar is ’n sterk element van beterweterigheid teenoor die feite, wat baie sterk herinner aan die aggressiewe beterweterigheid van ontkenners en aanhangers van samesweringsteorieë. Van die stellings is herhalings, ten spyte daarvan dat kenners dit al tot vervelens toe met bewyse weerlê het.
  • Die kritiek neem dikwels die vorm van orkestrasie aan. Kort ná die eerste ontkenner se reaksie ontvang is, is daar dikwels ’n rits reaksies.  ’n Algemene kenmerk is dat die skrywer in elke hoedanigheid presies dieselfde foute maak. ’n Algemene een is dat die Engelse weergawe van die transkripsie van Poetin se van gebruik word, maar die indruk van ’n baie sterk pro-Afrikanerskap gemaak word. Ook word die name van lande dikwels in Engels weergegee. Dit versterk die persepsie, ten regte of onregte, dat van die produkte van die lessenaar van die Russiese propagandadiens in St. Petersburg af kom.

Is dit ʼn subjektiewe behoefte aan rolmodelle/“surrogaat-ouers” weens die afwesigheid van uitvoerende leiers in die Afrikanergemeenskap? Hiermee word bedoel ’n leier met uitvoerende magte wat sy/haar gesag kan gebruik om onregte teen sy/haar mense deur opdragte aan die verantwoordelike statutêre amptenare ongedaan te maak.

Die Afrikaner het ’n lang tradisie van rolmodel-leiers, of leiers wat volgens oordeel goeie rolmodelle blyk te wees. Die name van pres. Paul Kruger, pres. MT Steyn, genl. Christian de Wet, genl. De la Rey, Jopie Fourie en talle ander kom ter sprake. In die meer teenswoordige tyd het dr. HF Verwoerd grootliks daardie rol vertolk, al sal baie hul koppe nou in ongeloof skud, en belig die kontemporêre geskiedenis die feite anders. Die punt is dat nie een van sy opvolgers waarskynlik die volk so kon “verenig” soos Verwoerd nie. Elkeen het maar sy voete van klei gehad.

Die “wankelrige” situasie is op die oog af in beton gegiet toe die Afrikaner as volk die reg verbeur het om werklike uitvoerende volksleiers te kan kies. Die hedendaagse volksleiers, soos die leiers van kultuurbewegings, of belangebewegings soos die Solidariteit Beweging, kan baie steun en respek verwerf (al is dit nie doelbewus nie). Iemand soos Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, geniet byvoorbeeld baie aansien, en dien vir baie as ideale rolmodel. Deur die organisasies wat lid van die beweging is, kan hy ook veel vermag. Maar as die staat teen sy mense diskrimineer, kan hy nie die telefoon optel en ʼn direkteur-generaal opdrag gee dat die praktyk gestaak moet word nie, selfs al verbied die Grondwet daardie diskriminasie. Die saak moet hof toe gaan om reg en geregtigheid te laat geskied.

Maar is so iets vir almal voldoende in die afwesigheid van ’n volksleier met uitvoerende gesag?

Dit blyk, uit die literatuur, van individuele persoonlikhede af te hang. Dié persoonlikhede is weer deur verskillende faktore en aangebore eienskappe bepaal.

Hierdie kwessie word baie goed in Word Today se dagstuk van 29 Maart 2018 behandel. Onder die opskrif, “Die voordele en nadele van rolmodelle” skryf die samesteller onder meer: “Ons almal het goeie rolmodelle nodig. Wanneer jy egter jou lewe daaraan wy om soos iemand anders te wees, loop jy die risiko om iets te word wat God nie wil hê jy moet wees nie. Onthou altyd dat jou ‘helde’ ook met blinde kolle en karakterfoute sukkel.” … “Die gevaar van heldeverering kom wanneer jy jou individualiteit prysgee en die pad verloor wat God vir jou persoonlik beplan het. Sommige van die lesse wat God ons leer mag dalk dieselfde wees, maar ʼn ander persoon se roeping, gawes, reis en tydsraamwerk sal van joune verskil.”… “As jy op veilige grond wil beweeg, maak Jesus jou rolmodel, en jy sal elke keer wen.”

Verskeie faktore speel ’n rol dat sommige mense se rolmodelle die beeld moet uitstraal van ’n baie sterk persoon, wat sy eie kop kan volg en sy man kan staan teen skynbaar enige aanslag. As daar nog ’n persepsie van ideologiese ooreenstemming is, is die koeël so goed soos deur die kerk.

Hierdie heldeverering is, soos hierbo genoem, nie altyd navolgingswaardig nie. ’n Werknemer ontwikkel byvoorbeeld ’n heldeverering vir ʼn ouer kollega. Dié kollega het egter ’n swakheid om te vinnig te ry. In geselskappe elders moet die (onwillige) aanhoorders tydig en ontydig aanhoor oor hoe die kollega kan jaag. Op ’n dag misgis die jaer hom met ’n effense draai in ’n pad, en beland in die veld. Hierna moet die aanhoorders hoor van die gevaarlike draai in die pad, terwyl die statistiek op dié pad geen aanduiding van so ’n gevaar gee nie.

Is dit nie maar waarteen analiste hulle vasloop as hulle oor Poetin en Trump skryf nie? Uit persoonlike kontak met ander analiste blyk dit dat die probleem taamlik algemeen ervaar word. Harde sorgvuldige navorsing, onderstreep deur meningspeilings van agentskappe wat Trump selfs oorwegend goedgesind is, word sonder eie, unieke feite, bloot aangebied. Die analis word sleggesê.

Die krisis oor Trump se geloofwaardigheid word nou goed deur ’n ongenoeglike gebeurtenis gedemonstreer. In ’n artikel in die Vlaamse dagblad, De Standaard, onder die opskrif “Coats versus Trump, feiten versus meningen” word geskryf oor hoe Trump op elk van die vernaamste punte van ’n verslag aan die kongres deur die gesamentlike inligtingsdienste van die VSA, daarvan verskil het. Daniel Coats is die hoof van die VSA se gesamentlike intelligensiedienste wat, onder meer, die CIA en militêre inligtingsdiens insluit. Maar oor elke bevinding en bedreiging wat Coats uitgewys het, het Trump verskil. Dit sluit, onder meer, Iran, Noord-Korea, die Islamitiese Staat, Rusland en klimaatsverandering in.

Trump het verder gegaan en gesê die spioene moet weer terug skool toe gaan.

Intelligensiedienste word juis ten duurste onderhou om presidente en regerings met objektiewe feite te adviseer. Die keuringsproses in lande wat nie piesangrepublieke is nie, is so opgestel dat slegs die knapste en mees eerbare mense gekeur word.

Dit is baie gevra om van ’n analis te verwag om sonder meer die bevindings van ’n gesamentlike span intelligensiedienste in die wind te slaan.

Dit is ook duidelik dat die Wes-Europese intelligensiedienste hul regerings anders adviseer, soos om ’n alternatiewe instansie daar te stel om die handelsbeperkings wat die VSA teen Iran instel, te omseil.

In die proses word daar probeer om die publiek deur intimidasie van feite te weerhou. Deur die analis se reputasie deur wanvoorstellings te knou, word die leserspubliek van die waarheid beroof.

Die analis se weergawe is nie daarop gemik om propaganda na die een of ander kant te maak nie. Dit ontneem ook nie die leser van die reg om sy eie mening te huldig nie, en dit ook te stel nie.

Maar is dit nodig om die analis wat sy werk onbevooroordeeld probeer doen, gerugsteun deur die beste beskikbare feite, se karakter in die proses te vermoor? Baie analiste reageer ook nie sommer op die kritiek nie. ’n Leeu sal hom nie sommer aan ’n raserige jakkals steur nie, en ’n arend vang nie vlieë nie. Dit is egter nie praktyk dat analiste deur die publikasies toegelaat word om te reageer nie, of word minstens ontmoedig om met lesers in kantlyndebatte betrokke te raak.

Maar analiste is ook mense met gevoelens.

Slegs ’n baie klein persentasie lesers reageer ooit op artikels. Kritiek is dus nie noodwendig verteenwoordigend van ’n beduidende leserskorps nie, en om te ignoreer is dikwels die beste tipe verweer.

En ja, daar is analiste wat gewildheid verwerf deur gedurig omstrede stellings te maak. Die hoeveelheid lesers tel eenvoudig meer as die stroom kritiek wat dit ontlok, maar doen die lesers op soek na die waarheid geen guns nie.

  • Hierdie meningstuk is gewysig sedert dit oorspronklik gepubliseer is. – Red.

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Herman Toerien

Meer oor die skrywer: Herman Toerien

Herman Toerien is ‘n veelsydige vryskutskrywer van Bloemfontein. Hy het ‘n Honneurs in Politieke Wetenskap, en kwalifikasies in Politieke Wetenskap, Staatsreg, Arbeidsreg en Ekonomie. Artikels en rubrieke uit sy pen het al in meer as 20 publikasies verskyn.

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

49 Kommentare

jongste oudste gewildste
Jerry

Die skrywer ontleed dit so goed. Die Afrikaner se histeriese heldeverering vir trump en putin in die afwesigheid van n Afrikanerleier. Kan jy glo, die een is n kapitalis en die ander n kommunis. Nee wat, wragtig mense dan kan julle maar net sowel vir CR stem, want hy is n kapitalistiese, sosialistiese kommunis. Bou nou n nasie met so n volk!

Piet

Ai Herman, jy bly maar n anti-Trump joernalis. Plaas jy dit net prontuit se en nie so tussen die lyne lees laat blyk nie.

Ek begin jou meer sien as n Afrikaanse skrywer met n Franse opstandigheid in hom. Lyk my dit is maar n tendens met al die Franse afstammelinge wat joernaliste is. Die Du Preez, Du Plessis, Du Toits en nou ook n Toerien.

Opstandige lot die Franse.

nico k

Ek stem saam Herman. Die beste is om kritiek te ignoreer en nie in ‘n debat betrokke te raak nie. En ek is ook van mening dat dit net ‘n klein handjievol mense is wat reageer en nie die mening van die meerderheid is nie. ‘n Mens dink aan al die kritiek wat die DA op Maroela kry en ons almal weet dat die meerderheid Afrikaners vir die DA stem. Ek self verstaan nie die verering wat Poetin onder party Afrikaners het nie.

John

Hoe kan Herman dan nou verkeerd wees? Die hele wereld steun die vendetta teen Trump en Poetin. Dit is ook so dat net die vorige garde Afrikaanse joernaliste sout in ander se wonde mag vryf siende dat hulle self so baie sout opgevreet het onder die apartheidsregime voor die ware leiers opgedaag het. Nacy se kinderagtige gedrag tydens die staatsrede was ‘n voorskouing van haar optrede as president… waarvoor sy goed oefen. Indien die VSA nie ‘n heining op sy grens het nie, hoe gaan die massas gestuit word of gaan sy ewe liefies vra dat hulle moet omdraai. Hoe… Lees meer »

Judge Dredd

Probleem is die liberale media/analiste lieg nie noodwendig – maar gerieflikheid-halwe lgnoreer of gee minder aandag aan sekere feite om met hul eie siening/agenda te strook – sodanig dat mense hul eenvoudig nie meer vertrou/glo nie.