Wie was Robert Mugabe regtig?

ʼn Vrou loop verby graffiti in Harare. Robert Mugabe, die voormalige president van Zimbabwe, is Vrydagoggend in die ouderdom van 95 jaar dood. (Foto: Tsvangirayi Mukwazhi, AP)

Die stof om die dood van Robert Mugabe, eertydse Zimbabwiese president en diktator in sy eie land, sal seker lank vat om te gaan lê. Uit wat ek tot dusver in die media gelees en gehoor het, is een ding seker: hy was by groot dele van sy bevolking die mees gehate man in sy land se geskiedenis… selfs meer as Ian Smith vir wie hy in 1980 opgevolg het.

Maar wie was Robert Mugabe regtig, die man wat ek in 1980 oor ’n koppie koffie ontmoet en twee onderhoude mee gevoer het? Net ek en Ton Vosloo, tóé my redakteur en later grootbaas by Media24, het die “voorreg” gehad om met hom te praat.

Die Mugabe wat ek leer ken het, was ’n baie gematigde politikus wat my verseker het dat hy nooit dieselfde fout as Samora Machel van Mosambiek sal maak nie: om wit mense uit sy land te jaag. Maar wat het dan verkeerd geloop, en hoekom het hy wit mense se grond afgevat en vir sy ondersteuners gegee?

Die antwoord is te vinde in ’n referendum wat hy in 2000 uitgeroep het om lewenslank president te probeer bly. Hy het verloor, maar hom nie aan die uitslag gesteur nie. Die rede? Hy was bang dat hy voor die Wêreldhof in Den Haag gedaag sou word oor die wandade van sy Vyfde Brigade wat hulle in die tagtigerjare aan growwe menseregteskendings in Matabeleland skuldig gemaak en groot getalle Matabeles vermoor het.

Die rede vir Mugabe se goedkeuring van die volksmoord (indien nie sy uitdruklike bevel nie) was die vrees dat Joshua Nkomo en sy Russies-gesteunde Zapu-groep die revolusie in Zimbabwe sou kaap. Zapu het toe ook die ANC ondersteun terwyl China aan Mugabe se kant was.

Ná sy referendum het Mugabe besluit hy moet sy steun op die platteland behou. Die enigste manier om dit te doen, was om boere se grond te onteien, veral aangesien Brittanje nie sy woord gestand gedoen het deur geld te bewillig om dié boere uit te koop nie. In stede daarvan het die Britte besluit om die Zimbabwiese opposisie van Morgan Tsvangirai geldelik en in ander opsigte te steun. Mugabe het Brittanje dít nooit vergewe nie.

Vroeër het Mugabe al getoon dat hy wreed kan wees. Toe ek nog in Harare was, is beweer dat Mugabe nie kinders kon verwek nie en dat sy vrou Sally (’n Ghanees) met sy broer ’n verhouding aangeknoop het. Die polisie het sy broer een oggend leweloos in die presidensiële swembad aangetref.

Dieselfde veiligheidsbron wat die bewering teenoor my gemaak het, het ook gesê dat Mugabe tydens die Rhodesiese bosoorlog deur die Suid-Afrikaanse polisie in hegtenis geneem is, dat hy aan die Rhodesiese owerhede oorhandig is en so gemartel is dat hy steriel geword het. Nou ja, Mugabe het daarna met sy tweede vrou Grace getrou en drie kinders by haar gehad. Maar daar is nog baie onbeantwoorde vrae…

En nou is Robert Mugabe dood aan prostaatkanker in Singapoer, ’n siekte waarvoor hy die afgelope jare telkens daarheen is. En sy party Zanu-PF is steeds in beheer in Zimbabwe met skaars enige verandering nadat hy gedwing is om die leisels aan sy opvolger en medestryder Emerson Mnangagwa oor te gee. En die Westerse wêreld juig oor hy eindelik van die toneel is.

In Afrika, daarenteen, ook deur die ANC, word hy as ’n ware Afrikaan en bevryder beskou.

In Zimbabwe self is daar geen gejuig nie. En ek lees elders dat Zimbabwe ’n rekordtabakoes het, maar ek het ook maar my vrae oor hierdie gerugte.

Wat kan Suid-Afrika hieruit leer? Die ANC sal ook baie moeilik van sy mag hier sal afstand doen. Die ANC het met die onlangse algemene verkiesing groot geskrik en ek is van mening dié party sal ook eerder grond vat voor hulle die mag verloor.

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Tienie Fourie

Meer oor die skrywer: Tienie Fourie

Tienie Fourie is ʼn oud-joernalis wat Suid-Afrika ook as diplomaat in Londen, New York en Wene verteenwoordig het. Hy het ook in Zimbabwe en China gewerk.

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

18 Kommentare

Hendrik ferreira ·

Mugabe was n slegte mens wat n mooi land vernietig het en baie mense direk en indirek dood gemaak oor sy rassistiese haat vir wit mense en sy onvermoë om n land te regeer,net soos dit nou in SA gaan.

Anoniem ·

Ja, ek stem saam ! Hy het nog ‘n paar goed wat hy sal moet verduidelik !

marous ·

Parasiet en moordenaar . Gaan vra vir die Matabele hoeveel van hulle uitgemoor is en waar die massa grafte le.

Heksie ·

die anc volg diep in die voetspore van dié diktator … dan kan ons maar weet dat ons land ook oor die afgrond gaan tuimel soos wat Zim het … God wees ons genadig!

Lou ·

Ja, Mugabe was ‘n wrede diktator wat enige iets sou doen om aan bewind te bly en uit die tronk te bly (Zuma?) maar ek dink die les wat ons uit sy 37 of 38 jaar lange skrikbewind moet leer is dat demokrasie soos dit in Afrika toegepas word ‘n mislukking is. Daar moet ‘n manier gevind word om swak leiers en politieke partye te dwing om afstand te doen van hulle mag as die manier waarop hulle die land “ly” tot nadeel van die land en sy mense is. Hierdie leiers en regerings doen skade aan lande en hulle bevolking wat vir geslagte lank gevoel word en miljoene mense in armoede dompel omdat hulle te dom astrant of ideologies bedwelmd is om na raad te luister en te leer uit die geskiedenis.
Die ANC se leiers kan sien wat het Zim se beleid tot gevolg gehad maar hulle wil presies dieselfde doen in SA. Hoe verklaar enige regdenkende mens dit? Meeste politieke leiers en veral die tipe wat ons in Afrika het is net daarop uit om hulle self te verryk en mags vergrype te pleeg.
Demokrasie is die grootse klug van die moderne wereld. Ek hoop as robotte met kunsmatige intelligensie die dag die wereld regeer sal daar meer intelegensie in die politieke arena wees. Dit kan nooit sin maak dat ‘n persoon wat se hoogste kwalifikasie graad 6 is en beeste opgepas het ‘n land se president kan wees nie.

JK ·

As Robert so goed was, hoekom het so baie gevlug uit Zim uit? Hoekom is Zim waar hy nou is?

Jerry ·

Ek sien ooreenkomste tussen Mugabe wie aan die begin eintlik polities uitgeslape gematig was en balanseertoertjies gebruik het om mense te mislei en Ramaphosa wat ook aan die begin tans eintlik polities uitgeslape gematig is en talle balanseertoertjies inspan om mense te paai en te mislei. Ek sien dat soos Mugabe die grond gevat het om steun in die platteland te kon behou, Ramaphosa tans dieselfde in gedagte het vir die ANC. Ek sien dat Mugabe deur China gesteun was en ek sien dat China regstaan om ook vir Ramaphosa finansieel te steun sodra die SA belastingbetalers en die se fondse leeg gemelk is. Die enigste verskil tussen Mugabe en Ramaphosa is dat Mugabe alles wat hy gedoen het deur die loop van n geweer laat gebeur het, terwyl Ramaphosa alles wat hy tot sover gedoen het deur die demokratiese wil van die massas se verswelging deur getalle laat gebeur. Ek sien nie veel ideologiese verskille tussen Mugabe en Ramaphosa nie, wat ek wel sien is persoonlikheidsverskille en net dalk mag dit verhoed dat Ramaphosa opeindig soos Mugabe, alhoewel ek maar my bedenkinge daaroor sal voorbehou. Ek sien dat Malema begin het, daar waar Mugabe geeindig het. Malema het heel duidellik net die laaste twee hoofstukke van Mugabe gevat vir sy politieke toneelspel! Hoe dit ookal sy, in die oe van Afrika was Mugabe n bevryder en held, so ook in die oe van Ramaphosa en Malema!

Gert ·

As jy geen konsep het van reg en verkeerd nie, net van hoe jy jou eie posisie sal verbeter, dan neem jy hierdie tipe besluite.

Judge Dredd ·

Ou Tienie jy is lekker geflous ne? – netso word baie nog geflous deur die samewerkende linkse/liberale beloftes en versoenings praatjies.

Willie ·

Een van die grootste dictators, moordenaars en diewe wat Afrika nog beloop het.. Iemand wat n land vernietig het, en n uiterse groot rassis was teen die blanke nasie. Onderdrukker van format, en n mags-klouer, teen alle koste. In kort n Duiwel.

aj ·

Die ‘donker’ in Afrika het niks te doen met sy berge, riviere, woude en vlaktes nie.

Dis die Afrika mense wat DONKER is na gees … niks met velkleur te doen nie!

Soos Robert Mugabe!

Onnodig ·

Machel het ook die blankes uit Mosambiek verwilder, maar toe trou Nelson Mandela met sy weduwee?

Adriaan ·

‘n Genadelose diktator wat ‘n eens florerende land tot niet laat gaan het. Hy en sy familie het in absolute WEELDE geleef terwyl sy landsmense honger en arm was. Verwoesting en ellende is sy enigste nalatenskap. Niks anders. Ongelukkig het sy bewind verreikende gevolge gehad en sal sy land se mense vir dekades nog voort struikel voor hul uit die as uit opstaan, indien ooit. Die skade is ENORM. Hy sal nie gemis word nie. Brand lekker.

Andre ·

En nou is Emerson, Mugabe se regterhand in sy stoel. Sy naam word genoem by dade van die 5de Brigade.

Henry ·

Verstommend.

Die skrywer vra wat Suid Afrika uit Mugabe se diktatuur van vernietiging kan leer!!!

Enige siel wat regop loop en tot by tien kan tel, het reeds sedert 1980 die geleentheid gehad om Mugabe se magsvergrype en vernietigingsvermoëns van naderby waar te neem en te leer ken.

Trouens, in hierdie droewe land het ons reeds genoeg gesien en ervaar hoe die huidige regime en hul leiers, Suid Afrika binne twee dekades tot nog een van Afrika se gefaalde state “ontwikkel” het.

Mugabe, sy geesgenote en opvolgers, is eintlik die siele wat lesse oor verwoesting en vernietiging van ‘n Afrikastaat by ons – suid van die Limpopo – moet kom leer. ‘n Afrikastaat met ‘n eensdoeltreffende infrastruktuur, wat sonder allerlei sanksies en boikotte ‘n blink toekoms in 1994 tegemoet gegaan het. ‘n “Blink toekoms” wat binne twee dekades deur leiers van ‘n korrupte regime vernietig is.

Dus Tienie Fourie – oorle’ Mugabe en Zim se agteruitgang het geen nuwe “lesse” of wetenswaardighede opgelewer nie.

Liw whif iet.

Saartjie ·

Wanneer het Samora Machel witmense uit Mosambiek gejaag? Hier dink ek altyd nog dat al die witmense, net soos in Angola, uit Mosambiek gevlug het toe Portugal oornag die twee eertydse kolonies onafhanklikheid gee en burgeroorlog uitbreek?

Elvira ·

Hy was niks. n Ding met n siek siel wat n fantastiese land ruineer het.

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.