365 dae na die dood van ʼn kind

Elke Janse van Rensburg se hartroerende brief aan haar dogter wat in ‘n vierwielmotorfiets-ongeluk dood is.

Marla, Elke, Gerco en Gerhard. Foto: Verskaf

Marla, Elke, Gerco en Gerhard. Foto: Verskaf

365 dae gelede moes ons afskeid neem van ons blommekind. Drie honderd vyf en sestig dae. Sonder haar liefde, haar omgee, haar passie en aansteeklike lag.

Hoe oorleef ʼn ouer die seer as die dood jou kind van jou kom wegruk? Hoe keer mens dat jou huwelik nie ook sneuwel nie? Hoe funksioneer ʼn gesin wanneer een gesinslid kort? Hoe hanteer mens die verlange en gemis? Hoe?

ʼn Jaar terug was ek nog toegevou in ʼn ‘hemelse narkose’ en sou ek sonder aarseling gesê het: “Ons sal dit maak!” Sou iemand my die vraag ʼn paar maande terug vra, sou ek nie so maklik, so simplisties en naïef geantwoord het nie. Om afskeid te neem, was vir ons maklik, ons het immers nie ʼn keuse gehad nie: sy het baie breinskade gehad.

Elle-Zaan (12) het op ʼn lieflike Sondagoggend (12 Junie 2015) ʼn laaste keer saam met haar ousus, Marla (13) en boetie, Gerco (5), op ʼn vierwielmotorfiets gery, toe die fratsongeluk plaasgevind het. Die wete dat ons haar wens om ʼn orgaanskenker te wees, kon verwesenlik, was morfien vir die seer. Dat haar lyfie geskenke van lewe en hoop vir ander was, was ʼn banier wat ons gepantser het.

Om egter dag vir dag sonder haar in ons lewens te leef… dit was en is nog steeds ʼn ander saak. Om te rou oor jou kind se dood is nie ʼn mooi prentjie nie. Dis morsig en bloederig. Dit is soos om te kraam sonder pynstillers. Die verskil is net dat daar geen beloning is nie: geen pragtige babatjie word gebore nie. Net jou hart wat uit jou borskas skeur. En in hierdie proses word jy onherroeplik verander.

Elle-Zaan Janse van Rensburg.

Elle-Zaan Janse van Rensburg.

Eerstens: daar is geen, maar geen handleiding nie! Daar is geen selfhelpgids met “10 maklike stappe om jou kind se dood te verwerk” nie. Ek mag dalk ʼn paar geleerdes die josie injaag met my stelling dat selfs die ‘vyf stadiums van rou’ eintlik net teorie is. Asof mens deur die hele proses heel anderkant uitstap. En moenie glo dat die een fase noodwendig op die ander een se hakke volg nie. Na aanvaarding het ontkenning ʼn metgesel geword en dan het ʼn onredelike woede sy lelike tande gewys.

Tweedens: elke persoon rou op sy of haar eie manier en eie tyd. Ek het aangeneem almal moet soos ek dink, voel en optree. My trane en woorde het maklik geloop, maar party mense huil eerder binnekant toe en die hartseer maak jou stom. Elkeen se rouproses en prosessering is verskillend en so uniek soos jou vingerafdrukke. Geen twee mense sal dieselfde op ʼn kind se dood reageer of dit verwerk nie. Gun elke persoon sy of haar unieke manier van afskeid neem.

ʼn Sêding lui: Hoe eet jy ʼn koek? Happie vir happie. Hoe klim jy ʼn berg? Treetjie vir treetjie. Na hierdie jaar voel dit asof ons as gesin op een van ʼn bergreeks se pieke staan en ons het ʼn onbelemmerde uitsig op die afgelope paar maande. Ons dit tog tot hier gemaak!

Daar was baie moeilike tye: Doodse stiltes tussen man en vrou, ouer en kind. Stiltes in die huis wat jou ore laat suis. Ja, rou is ʼn baie goeie isoleerder. Vele kere is ʼn ekstra bord uitgehaal of ingedagte gery om haar by die skool te kry. Die eerste uitstappie en vakansie sonder haar het gevoel soos verraad. Hoeveel keer het elkeen van ons nie gewens vir nog net vyf minute saam met haar nie; net nog een keer haar laggie hoor, net nog een drukkie, net nog een…

Hoe kon ons dit regkry om nie ook om te kom na haar dood nie? Dit was nie maklik nie, maar dit is moontlik. Die lewe self is ʼn genadelose slawedrywer. Terwyl ʼn geliefde begrawe word, word vergaderings en partytjies gehou, kinders gemaak en gebore. Min mense het die luuksheid om vir altyd op die ashoop met geskeurde klere te sit en ween. My man, Gerhard en ons twee pragtige kinders het nie ook gesterf nie. Noodgedwonge moes ek my omhuil-naweke en ‘12de tot 15de van elke maand se emosionele koma’ afsweer in ruil vir lewe saam met my geliefdes. My man Gerhard sê vat net eers een dag op ʼn slag.

Met baie genade en gebede van familie en vriende het ons kop bo water gehou. Ons is gelouter en ons geloof is getoets. Dit is egter juis en alleenlik omdat ons glo aan ʼn liefdevolle Vader, aan ewige lewe na die dood en Jesus wat vir ons ʼn plek berei in die hemel, dat ons vandag heelhartig kan sê: Ja! Daar is lewe na die dood van ʼn kind. Daar is hoop na enige trauma of verlies. Het onsself nie dan ervaar hoe God ons dra in hierdie tyd en saggies toevou nie? Weet ons nie verseker dat Elle-Zaan nou die beste deel gekry het en vir ons wag in die hemel nie? Kan dit nie net genade wees dat ons seuntjie geen trauma ervaar na die ongeluk en sy sussie se dood nie? Behalwe dat hy verlang na sy speelmaat, verklaar hy vol onskuld dat sy sussie ons almal gewen het omdat sy eerste in hemel is. Behalwe terugflitse van die ongeluk, presteer Marla goed op akademiese, kultuur- en sportgebied.

Nie een van ons is egter marionette wat na willekeur beweeg word nie. Uit die staanspoor het ons besluit, ons het gekies, om haar lewe te eer en te vier. Marla stel dit so mooi: “Dit is moeilik en swaar, maar haar voorbeeld motiveer en inspireer my. Sy sou nie wou gehad het ons moet net heeltyd treur en rou nie. Daarom lewe ek voluit … vir haar!” Elle-Zaan se dood het so baie kinders en grootmense net weer geleer om die lewe te leef. Mense wat opnuut en vir eerste keer hul hart vir die Here gegee het. Gesinne wat net weer besef het tyd saam is kosbaar.

Na die dood van verskeie kinders, waarvan naby familie*, hierdie jaar, besef ek net al meer hoe kosbaar die lewe is, maar ook hoe broos die mens is. Na 365 dae na ons al die heel eerste ‘eerstes’ sonder Elle-Zaan oorleef het, ervaar ek dat ons ʼn volle sirkel gereis het. Een van dalk nog baie.

Orgaanskenking en om ander te motiveer bly vir my ʼn passie. Ons deel graag lewenslesse wat ons op hierdie reis geleer het: Leef een dag, net een dag op ʼn slag. Leef voluit en in oorvloed, asof vandag jou laaste dag op aarde is! Soek en sien die mooi in die klein dingetjies. Hê lief en wees ontvanklik vir liefde. Belê jou tyd en energie in die regte dinge en maak seker jou skatkamers is op die regte plek.

Vir ons is daar lewe en hoop na die dood van ons kind. Elle-Zaan kyk! Vandag stuur ons weer vir jou ballonne die lug op. Ons sal blou melkskommels drink en bordspeletjies speel, want ons vier die lewe.

*Ons wil graag hierdie skrywe opdra aan Gerhard Steyn wat op 12 Junie verlede maand verongeluk het. Ons harte pyn saam met Abraham, Annette, Willem, Marli en familie.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

41 Kommentare

jongste oudste gewildste
MCS

Baie , mooi en bemoedigende getuienis! Sterkte en God seen vir julle!

broos

dis so hartseer! dis nou al net so bietjie meer as 2 jaar wat ons oudste dogter nie meer saam ons is nie, en ek kan hierdie mamma se woorde so goed beaam. sterkte vir julle x

Beeka

Liewe Elke, Gerhard, Marla en Gerco
Sjoe! jy het my ook vandag diep geraak met jou brief en baie diep laat dink. Baie, baie jammer oor jul groot verlies. Bid vir julle.

Karma

Die trane drup hier op my hande waar ek sit en tik en wil net nie ophou nie – ek kan amper nie sien wat ek tik nie …. 365 dae …. Elke, Gerhard, Marla en Gerco, jul pyn is ook nou myne. Ek kan nie verklaar dat ek weet wat dit is om ‘n kind te verloor nie, maar ons het wel my broerskind 168 dae gelede, op 29 Januarie 2016, verloor – in ‘n motorfietsongeluk. Hy het op 18 Januarie die ongeluk gehad en vir elf dae aan die lewe gehang – omdat hy vir my en sy… Lees meer »

Ella Page

Baie dankie hiervoor ons dogter Bianca Page het op 6 Julie verlede jaar ook gesterf op 19 en ons wortsel nog elke dag maar hierdie brief is so waar..