Verbruikersake: Wat jy kan leer uit klagtes oor banke

Argieffoto bloot ter illustrasie. (Foto: Eduardo Soares/Unsplash)

Die ombudsman vir bankdienste het onlangs haar jaarverslag uitgereik en as ʼn mens na die opsommings van ʼn paar van die klagtes kyk, kan ʼn mens baie leer oor jou regte wanneer jy ʼn klagte oor jou bank het. Soos gewoonlik het die meeste verbruikersklagtes oor bedrog gehandel, wat spesifiek op lopende rekeninge en digitale bankdienste gepleeg is. Ina Opperman het gaan kyk waaroor mense kla en hoe hul klagtes opgelos is.

Verbruikers kan baie leer uit ander verbruikers se klagtes en die kennis gebruik om te help voorkom dat dit ook met ander mense gebeur.

“Koper se berou” nie gronde vir beëindiging nie

ʼn Verbruiker wat voertuigfinansiering by sy bank verkry het om ʼn motor te koop, het uitgevind dat koper se berou nie ʼn rede is om sy bank te dwing om ʼn transaksie te stop nie. Nadat die motor afgelewer is, het die verbruiker opgemerk dat dit gebreke gehad het en moontlik in ʼn ongeluk betrokke was.

Die handelaar het toe met die verbruiker ooreengekom dat die verbruiker die gebreke sal laat herstel en dat die handelaar hom sal terugbetaal vir die herstelwerk. Toe die verbruiker bevestig dat die motor reggemaak is, het die handelaar die geld in sy persoonlike rekening inbetaal. Die verbruiker het dus gekies om die motor ingevolge die Wet op Verbruikersbeskerming te laat herstel.

ʼn Paar dae later wou die verbruiker egter hê die bank moet die finansieringsooreenkoms kanselleer omdat hy nie tevrede was met die voertuig en die prys wat hy daarvoor betaal het nie. Die handelaar het geweier om die ooreenkoms te kanselleer omdat die klaer verkies het om die voertuig reg te maak en klaar daarvoor betaal is.

Die ombudsman se kantoor het bevind dat die verbruiker die opsie gekry het om die voertuig te vervang of te laat herstel, maar hy het besluit om geld by die handelaar te neem en die motor te laat herstel. Hy het ook bevestig dat die voertuig herstel is.

Hy het ook geweet wat die finansieringsooreenkoms en die koste van die krediet is voordat hy die voertuig aanvaar het en hy het die ooreenkoms onderteken waarin hy erken dat hy met die koste tevrede is. Die ombudsman het toe bevind dat daar geen regsgrondslag was om die bank te dwing om die kontrak te beëindig omdat hy nie tevrede was met die koste van die voertuig nie.

Die beginsel hier was dat terwyl die bank ʼn verpligting het om billikheid uit te oefen in sy omgang met ʼn kliënt, het ʼn bankkliënt ook ʼn plig om te verseker hy weet koper se berou is nie ʼn regsgrondslag om ʼn kontrak te beëindig nie.

Pasop vir hierdie duur fout

ʼn Verbruiker se boulening is goedgekeur vir R2 283 516,00 teen die prima koers minus 0,50% (6,50%) en hy het voortgegaan met sy bouprojek. Vyf maande later, toe hy die bank genader het vir sy eerste onttrekking uit die lening, het die bank egter gesê daar is geen leningsfasiliteit in plek nie.

Die bank het ondersoek ingestel en bevind dat die konsultant ten tyde van aanvaarding ʼn e-pos van die verbruiker verkeerd geïnterpreteer het en sy leningsaansoek teruggetrek het. Geen kommunikasie is aan die verbruiker gestuur om hom in kennis te stel dat die aansoek teruggetrek is nie en hy was dus heeltemal onbewus daarvan.

Die bouwerk aan sy huis het reeds begin en die verbruiker het nou nie geld gehad om kontrakteurs te betaal en met die projek voort te gaan nie. Hy moes noodgedwonge weer aansoek doen vir ʼn boulening, wat goedgekeur is, maar op minder gunstige voorwaardes.

Die bank het ʼn laer leningsbedrag aan hom toegestaan, maar R912 543 minder as die aanvanklike bedrag. Sy rentekoers was ook hoër en die bank sê die laer eerste aanbod was te danke aan die verbruiker se vermoë om die lening te bekostig.

Hoewel dit ʼn duidelike fout aan die kant van die bank was, het die ombudsman opgemerk dat dit die verbruiker erge nood en ongerief veroorsaak het. As die bank destyds met hom gekommunikeer het dat die aansoek teruggetrek is, kon die probleem vermy gewees het.

Ongelukkig kon die ombudsman nie die bank dwing om die oorspronklike aanbod weer in te stel of ʼn aanbod op die oorspronklike voorwaardes te maak nie, aangesien dit nie betwis is dat die verbruiker se bekostigbaarheid gedurende die vyf maande verander het nie.

Die ombudsman het egter die nood en ongerief wat die verbruiker gely het oorweeg en aanbeveel dat die bank R50 000 aan die verbruiker betaal vir die nood en ongerief wat hy ervaar het. Die bank het die aanbeveling aanvaar.

Die beginsel hier was dat in gevalle waar ʼn bank se fout ʼn kliënt se nood en ongerief veroorsaak het, ʼn toekenning vir die nood en ongerief oorweeg moet word na oorweging van die feite van die saak en die gevolge daarvan om sy fout reg te stel. Dit is in ooreenstemming met wat die gedragstandaarde vir banke beoog.

Wanneer bedrieërs jou e-pos onderskep

ʼn Verbruiker het haar beleggingsbankier opdrag gegee om haar beleggingsrekening te sluit en die geld na haar tjekrekening oor te plaas. Nadat die beleggingsrekening gesluit is, is die rekening aan die klaer se private bankier oorhandig wat die klaer se transaksierekening bestuur het.

Die bankier kon nie die oordraginstruksie oopmaak nie en het die verbruiker gevra om die instruksie aan ʼn ander bankier te stuur. Niemand het egter geweet dat die e-posse onderskep is nie en die tweede bankier het bedrieglike bankbesonderhede ontvang. Die bank het toe die betaling na die bedrieglike bankbesonderhede verwerk.

ʼn Paar dae later het dit duidelik geword dat die e-posse onderskep is en dat die bank verkeerde bankbesonderhede ontvang het. Die bank het aangevoer dat die verbruiker se e-posse onderskep is, wat nie die bank se skuld was nie en daarom kon hy nie verantwoordelik gehou word nie.

Toe die ombudsman ondersoek instel, was daar egter geen getekende e-pos-vrywaring op die lêer wat die bank gemagtig het om op ʼn e-posinstruksie op te tree toe hy die e-pos ontvang het om die geld in die tjekrekening in te betaal nie.

Daarbenewens het die eerste bankier die regte instruksie ontvang. Weens haar onvermoë om die e-pos oop te maak, is die klaer gevra om die instruksie weer aan ʼn ander bankier te stuur, wat toe die onderskepte e-pos ontvang het.

Die ombudsman het ook opgemerk dat die klaer voor die e-posinstruksie haar bank gewaarsku het dat sy ʼn bedrogspul-e-pos ontvang het met betrekking tot e-pos-bedrog en ʼn verandering van bankbesonderhede-bedrogspul en dat hulle bewus moet wees van moontlike swendelary.

Suid-Afrikaanse howe sê dit is die plig van die persoon wat die deposito betaal of maak om te verseker dat hulle die korrekte ontvanger betaal. As iemand ʼn betaling doen en die geld op ʼn verkeerde rekening gekrediteer word, hetsy as gevolg van ʼn verandering van bankbesonderhede-bedrogspul of verkeerde rekeningnommer, het die deponeerder nie sy verpligtinge teenoor die korrekte begunstigde nagekom nie.

Dit is irrelevant of daar ʼn verandering van bankbesonderhede-bedrogspul was en die deponeerder se eis teen die bedrieglike begunstigde sal wees. Daarom het die ombudsman aanbeveel dat die bank sonder bewys van die bank dat hy die korrekte begunstigde betaal het, nie sy verpligtinge teenoor die verbruiker nagekom het nie. Die bank het ingestem om die klaer terug te betaal vir haar volle finansiële verlies van R2 miljoen.

Die beginsel hier was dat banke moet verseker dat hulle die nodige mandaat in plek het voordat hulle ʼn instruksie van ʼn kliënt neem. Banke moet ook verseker dat hulle optree in ooreenstemming met die posisie van ons howe wanneer hulle ʼn saak ondersoek of beoordeel.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ’n vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

Een kommentaar

houopkruip ·

Is goed vertroud met korporatiewe bankwese in SA.
Byna die hele finansiele, versekerings, ens, bedrywe (ook makelaars/fonds bestuurders) is net eenvoudig “te belangrik” in hierdie land.
Baie min dat geskille in (kleiner) kliente se guns beslis word.

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.