Graad R-kinders begin te gou lees en skryf, meen kenners

Anienie Veldsman en Linda Smith van Care for Education. Foto: Verskaf

Navorsing wys dat vyf- en sesjarige kinders te min speel en te gou met formele leer (lees, skryf en wiskunde) begin.

Anienie Veldsman, ’n dosent in vroeë kinderontwikkeling aan die Universiteit van Pretoria en beurshouer van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, werk tans aan haar PhD wat fokus op perseptueel-motoriese vaardighede en die belangrikheid van spel vir die geletterdheidsvoorbereiding van graad R-kinders.

“Verskeie skole begin reeds met formele leer in graad R, en dit is gans te vroeg. Dit bekommer my, want kinders op daardie ouderdom moet beweeg – hulle moet speel. Deur middel van spel ontwikkel hul perseptueel-motoriese vaardighede wat hulle in staat stel om beter te leer.”

Anienie meen kinders in graad R en graad RR se perseptueel-motoriese vaardighede word tussen vyf- en sesjarige ouderdom ontwikkel deur spelaktiwiteite soos boomklim, balskop en trampolienspring. Wanneer kinders nie genoeg van dié aktiwiteite beoefen nie, kan dit moontlike nagevolge inhou vir die toekoms.

Perseptueel-motoriese vaardighede sluit onder meer die volgende in:

  • Koördinasie
  • Balans
  • Skouerstabiliteit
  • Lateraliteit (om te kan onderskei tussen links en regs)

“Hierdie vaardighede moet soos ʼn fondament gelê word, en eers wanneer dit reg is, kan jy begin met formele leer. As hierdie fondament nie reg is nie, is daar ʼn moontlikheid dat hulle leerprobleme op skool kan hê.”

Vir Anienie kan die belangrikheid van spel nie genoeg beklemtoon word nie en sy meen dit is veral by die Westerse kultuur waar kinders te vroeg gedruk word om te begin met lees en skryf.

“Al kan die kind ál die letters van die alfabet klank, maar hy kan nie sê watter letter kom eerste, tweede of laaste nie, kan hy steeds nie lees nie. En hierdie ouderdom is eintlik die beste tyd waar dié vaardighede aangeleer kan word; as hulle ouer word, kan dit amper te laat wees.”

Anienie is tans besig met ʼn studie wat oor agt weke geskied waar ʼn program (wat uit verskeie praktiese aktiwiteite bestaan) saam met onderwysers uitgewerk word om juis kinders te help wat sukkel met vaardighede soos balans en koördinasie – wie se perseptuele leer nie goed gevestig is nie en wat as gevolg daarvan leerprobleme  kan ontwikkel.

“Ons wil hê kinders moet beter kan lees en skryf, hulle moenie met hierdie vaardighede sukkel as hulle in graad 1 aan formele leer blootgestel word nie. Die program fokus verder op die professionele ontwikkeling van onderwysers en om die onderwyser se vaardighede te verbeter om sodoende graad R-kinders beter te kan ondersteun in terme van spelgebaseerde geletterdheidsvoorbereiding. Ons wil verder ʼn program uitwerk wat enige onderwyser met beperkte hulpbronne en geld in die klas kan gebruik en wat sodoende die onderwyser kan bemagtig. Die program bied verskeie alternatiewe in terme van apparaat. Skole wat nie al die apparaat het nie, sal dit maklik met iets anders wat nie die eindresultaat sal beïnvloed nie, kan vervang.”

Drie skole van Daspoort en Mountain View in Pretoria neem deel aan die studie en 13 onderwysers lewer hul insette en gesels oor die uitdagings in terme van wat hulle in klasse beleef. Aktiwiteite word uitgewerk en aanpassings word gemaak sodat die program prakties uitvoerbaar is. Die doel van die program is om kinders wat agterstande in perseptueel-motoriese terreine het weer op hul eie, gepaste vlak te kry deur middel van spel.

Anienie sal die data wat sy mettertyd insamel, verwerk en opteken, maar die plan is om die program na Umalusi (die raad vir gehalteversekering in algemene en verdere onderwys en opleiding) te neem sodat dit versprei word na skole.

Care for Educations, ʼn niewinsgewende organisasie, het R200 000 se Lego-speelgoed aan Anienie geskenk wat aan die deelnemende skole gegee is en ook deel uitmaak van die aktiwiteite wat by die program ingewerk sal word. Sy is ook baie dank verskuldig aan Eazy Move Pretoria vir die vervoer van dié Lego-skenking.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

24 Kommentare

jongste oudste gewildste
Lego

Wie is die kenners en onder watter groep kinders is daar nouweer navorsing gedoen? Ek het al op 4 leer lees, en dit was glad nie ‘n slegte ding nie. Vandag kan ek spel, lees en skryf, iets wat ek nie van al my kollegas om my kan sê nie.

Alida

Ek stem volmondig saam met jou, Lego. ‘n Hele paar wêreldwye studies het bevind die beste ouderdom om ‘n kind te leer lees is 4 jaar. My kinders kon al drie vlot lees toe hulle skool toe gegaan het, maar dit het geensins inbreuk op hulle aktiewe speeltyd gemaak nie. Kinders wat te veel tyd voor ‘n TV spandeer is na my mening ‘n groter sondebok.

Jingizu

Steam heeltemaal saam met Lego en Alida. Die artikel praat snert. Mens kan nooit te vroeg leer lees en skryf nie! Hoe vroeer hoe beter. En nuwe studies van die laastse 10 jaar het ook bewys dat daar ander maniere as boomklim is om perseptueel en motor vaardighede te leer. Lego bou is ‘n goeie voorbeeld, en toepasslike rekenaar speletjies is nog ‘n baie goeie voorbeeld. Dit is inderdaad bewys deur die studie dat kinders wat gereeld toepasslike rekenaar speletjies speel, BETER motoriese en perseptuele vaardighede het as kinders wat dit nie doen nie. Ook dat hulle beter probleem oplossing… Lees meer »

Kollie

Vroeg ryp, vroeg vrot. Soos mense wat hulle kinders ‘n jaar te vroeg in die skool wil indruk.

Nisha

Ons bly in Japan, my 3 jarige begin nou lees en skryf. Hulle is soos sponse op daai ouderdom. Kry nog genoeg tyd in die middag om te speel en bal te skop.