Nuuskommentaar: Aanlynnuus gereguleer

Argieffoto

Argieffoto

So byna ongesiens en ongehoor het die Suid-Afrikaanse Nasionale Redakteursforum (Sanef) ʼn etiese kode vir aanlynnuus aanvaar. Volgens ʼn berig van op SAUK-TV is dit onder andere weens ʼn toename van haatspraak en rassistiese opmerkings die afgelope aantal jare.

Volgens Sanef self is dit in wese bedoel om die sosiale media se nuusverskaffing op dieselfde vlak te plaas as die gedrukte media en uitsaaiwese, waar etiese kodes reeds geld.

Maroela Media pas reeds ʼn geruime tyd sy eie stel etiese kodes toe. Terwyl sommige lesers steen en been kla hieroor, word dit deur ander verwelkom wat hulle nie knaend in hierdie oerwoud van ongepoetsheid wil begeef of bevind nie.

Dit is in hierdie stadium onduidelik hoe wyd Sanef se etiese kodes van toepassing sal wees. Die gedrukte en uitsaaimedia het al lankal nie meer ʼn monopolie oor al die internetnuus wat verskyn nie. Boonop het die meeste koerante wat internetnuus plaas, ook ʼn “sensuurspan” wat sekere ongewenste leserskommentare summier verwyder. Dit is ʼn enorme taak, en daar is voortdurend klagtes oor beweerde inkonsekwentheid oor watter soort items in die slag bly.

Soms is van hierdie klagtes pure bog – die betrokke kommentaar het voor dit verwyder is, besliste haatspraak en ander onaanvaarbare elemente, soos byvoorbeeld die roekelose omgaan met feite, bevat, maar nadat dit verwyder is, kla die “outeur” oor sy “meesterstuk” waarmee niks op aarde geskort het nie, wat verwyder is. Soms moet die kop egter saam met die outeur geskud word.

Weens die enorme volumes, span sommige diensverskaffers ʼn tipe geoutomatiseerde stelsel in, waarin sekere sleutelwoorde gevoeg word wat dan tot outomatiese verwydering lei. Die blikbrein kan nie onderskei tussen ʼn vernederende verwysing na ʼn swart man en ʼn onskuldige verwysing na die klere wat ʼn duiker aantrek om die dieptes mee aan te durf nie, om maar een voorbeeld te noem.

Die kort en die lank is dat, ingevolge hofuitsprake in Suid-Afrika, is daar ʼn hele rits oortredings waardeur ʼn outeur (en soms selfs die instansie wat die kwetsende materiaal dra) in die sop kan beland, soos byvoorbeeld kriminele laster. Ook sivielregtelike laster word nie uitgesluit nie. Die sosiale nuusmedia het dus in ieder geval nie vrye teuels om bloot die oog weg te wend van watter onhebbelikhede lesers om welke rede ook al neerpen nie.

Maar daar is ook ʼn ander sy van die saak waaroor Sanef nie behoort te swyg nie. As daar inderdaad  “die laaste tyd” ʼn toename in hierdie soort smeerskrywery was, moet daar ʼn oorsaak daarvoor wees. Spruit dit nie dalk voort uit die verskerpte rasbeheptheid van die regering nie? Ja, die gevolglike simptome kan self die probleem vererger en moet aangespreek word, maar moet die regering dan nie oor ʼn veel wyer front aangespreek en tot orde geroep oor die polarisering wat dit so lustig dryf nie?

En is die sosiale nuusmedia alleen hierin? Moet die uitsaaiwese en die gedrukte media nie ook seker maak van die gehalte materiaal wat hulle dra – ook deur rubriekskrywers en veral voorkeur-rubriekskrywers nie?

Op gisteraand se program van RSG se Kommentaar het ʼn bekende, gereelde deelnemer erg kleigetrap en ken skynbaar (in die konteks van Marikana) nie die verskil tussen siviele sake en private kriminele vervolging nie. Hy het onder meer gesê dat die bewyslas met hierdie private vervolging laer is as in sake wat deur die vervolgingsgesag gedryf word.

Niemand is volmaak nie, maar dié einste kommentator het onlangs in ʼn rubriek in ʼn koerant só erg oorboord gegaan met sy Jurassic-vertrekpunte dat die FW de Klerk-stigting hom omvattend uitgetrap het.

Die media moet darem seker nie iemand wat ʼn sekere status of reputasie het, vrypas gee vir polariserende kafskrywery en –pratery nie, maar ander reëls op lesers van toepassing maak nie.

Daar is niks verkeerd daarmee om robuust te wees nie. Maar dat robuust wees en fatsoenlikheid noodwendig teenoorgesteldes is, is ook net nie waar nie. Net so min soos protesoptrede noodwendig tot ʼn geweldsorgie met ʼn streep vandalisme moet lei.

Dis mos nie ons en ons mense se styl nie.

Herman Toerien

Meer oor die skrywer: Herman Toerien

Herman Toerien is ‘n veelsydige vryskutskrywer van Bloemfontein. Hy het ‘n Honneurs in Politieke Wetenskap, en kwalifikasies in Politieke Wetenskap, Staatsreg, Arbeidsreg en Ekonomie. Artikels en rubrieke uit sy pen het al in meer as 20 publikasies verskyn.

Deel van: Nuuskommentaar

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

13 Kommentare

jongste oudste gewildste
Peet Schabort

Alles is nou baie mooi en wel om ongewenste taal uit te skakel waarvan ook ek ‘n voorstander is. Wat ons egter moet begryp is dat die humorsin van ons nasie wawyd verskil van die afrikaan. Daar word dadelik rassisme gekoppel waar dit geensins die bedoeling is. Daarom is dit nou maar net eenvoudig so dat die reënboognasie net wensdenkery is. Baie van ons verskille gaan oor kultuur. Daar moet meer aandag geskenk word oor hoe ons verskillend dink oor dieselfde onderwerp. Ons, die sg. wittes, verstaan nie die gewoontes van die swarte en tree onbewustelik verkeerd op teenoor hulle.… Lees meer »

KarooKlong

Jy skryf hierbo “kafskrywery en kafpratery” en toe ek verwys na ‘n kafblaffer is dit verwyder.
Julle het ‘n vrou ‘n prikkelpop genoem en ek antwoord dat sy nou ‘n geprikkelde pop is en toe word dit ook verwyder.
Miskien moet Maroela ‘n lys publiseer van die woorde wat julle nie aanvaar nie.

KarooKlong

En ek wil weet, wie dink Peet is hy dat sy kommentaar sommer so ewe bokant myne ingedruk word?
Dagse Peet.

HEVW

Ek reken kafblawwer is n pragtige nuwe Afrikaanse woord. Hier in ons buurt kan geen mens meer slaap nie, want die kafblawwers blaf deurnag vir allerhande kaf. (onbenullighede).

Cathy Kotze

Daar is ongelukkig kommentators wat net op een onderwerp haper. Ek vind dit veral onder diegene wat alle godsdiens verwerp. Maak nie saak waaroor ‘n berig gaan nie, hulle voer dit dadelik terug na hulle troetel veroordeling van alles wat met geloof te doen het. Bewaar die arme mens wat per ongeluk iets soos “so wyd soos die Heer se genade” of selfs “God bless” skryf. Die onmiddellike veroordeling is fel en die oorspronklike onderwerp van die berig word summier opgeskort en vervang met die afkraking van veral Christene. Vir my is ‘n goeie reël altyd dat jy gemaklik moet… Lees meer »