Nuuskommentaar: Is Ethiopië se probleem nie juis oplossing vir Afrika nie?

‘n Tenk staan verlate langs ‘n pad in Ethiopië. Honderde mense is die afgelope ruk in konflik in die land dood. (Foto: Eduardo Soteras/AFP)

Een van pres. Cyril Ramaphosa se taaiste take as voorsitter van die Afrika-unie (AU) die komende jaar is die twis in Ethiopië wat dreig om weer in ’n volwaardige etniese konflik te ontaard. Daar word sowat 80 tale in dié land gepraat, hoewel daar amptelik minder as tien is, waarvan sommiges soos Afar net in streke amptelike status geniet. Ethiopië het meer as 110 miljoen inwoners.

Ethiopië en Armenië stamp koppe oor watter van die twee lande formeel die eerste Christenstaat geword het. Vandag is die Christendom steeds die grootste godsdiens in Ethiopië, met Islam die naasgrootste. Van besondere waarde is antieke klipkerke wat volledig uit reuserotsblokke uitgebeitel is, asook die aanspraak van die Ethiopiese Kerk dat die oorspronklike ark van die tien gebooie hom nou in Ethiopië bevind.

Die Ahmara is tradisioneel die heersende volk wat ook die keisers opgelewer het, maar is minder as die Oromo. Die Oromo-stam praat ’n Hamitiese taal, terwyl die Ahmara- en Tigray-stamme Semitiese tale gebruik.

Teen die sewentigerjare was daar in ’n stadium agt burgeroorloë in Ethiopië, met die Eritrese oorlog die bekendste. Terwyl Ethiopië nog ’n bykans verlore stryd gevoer het om die opstandige streke bymekaar te hou, het Somalië onder die leiding van sy kommunistiese diktator, Siad Barre, Ethiopië binnegeval om die Ogaden in Ethiopië, maar met grootliks ’n Somaliese bevolking, te annekseer. Die Somaliese magte is destyds hoofsaaklik deur Rusland opgelei en veel beter vir ’n konvensionele oorlog toegerus as die lendelam Ethiopiese troepe. Met die staatsgreep van die kommunistiese Haile Mengistu in Ethiopië en die afsetting van keiser Haile Selassie, het Rusland en Kuba hul jasse na die wind gedraai en Ethiopië te hulp gesnel en die Somaliërs veral danksy ’n groot pantser-oormag verdryf.

Kinders speel in ‘n straat in Gondar, Ethiopië. (Foto: Eduardo Soteras/AFP)

Mengistu, as diktator, het hierna grondwetlike veranderinge aangebring met die vernaamste kenmerk dat die etniese deelstate meer selfregeringsmagte gekry het en selfs ingevolge die grondwet in teorie onafhanklik kon word. Eritrea het intussen deur grootliks onverwante verwikkelinge wel onafhanklik geword. Hoewel Ethiopië ná die afsetting van Mengistu teoreties ’n demokrasie was, was daar ’n verloop wat die Tigray, wat as derde grootste bevolkingsgroep (32% van die bevolking) die regering effektief oorgeneem het.

Die Tigray en die Ahmara is verwant. Die Oromo-leier, dr. Abiy Ahmed, het premier geword en was die eerste persoon wat nie Ahmara of Tigray is nie wat regeringshoof kon word. Nog grondwetlike veranderinge het gevolg, maar sommige ontleders beskou dit as ’n oëverblindery vir die opneem van diktatorseienskappe. Die Tigray-oorlog was klaarblyklik die gevolg van die Tigray wat sy gedesentraliseerde grondwetlike regte wou opneem en die Oromo-magte wat in stryd daarmee die beheer wou oorneem.

Hoe klink dit of Ethiopië nie juis dít wat die vorige Suid-Afrikaanse regering probeer doen het om konflik te voorkom, maar deur die wêreld verwerp is, nou op die proef probeer stel nie?

  • Terwyl die AU die ou koloniale grense as onskendbaar beskou en daarom ook die onafhanklikheidspogings van die ou tuislande bitterlik teengestaan het, het die etniese streke in Ethiopië juis onafhanklikheidsregte verkry. Trouens, Max du Preez en Antjie Krog, wat Ethiopië as gaste van die Ethiopiese regering besoek het, was vol lof vir die plaaslike regering en het onder meer die reg op onafhanklikheid verdedig. Intussen het Eritrea sy onafhanklikheid verkry en Ethiopië het ’n landingeslote land geword.
  • Terwyl daar ’n storm om die kop van Helen Zille, destydse DA-leier, losgebars het oor ’n twiet dat kolonialisme nie net sleg was nie, het die Ethiopiese afgevaardigde by die Afrika-parlement in Midrand dit eintlik betreur dat haar land nooit gekoloniseer is nie, want die lande wat wel gekoloniseer is, het sodoende ’n groot infrastruktuur-voorsprong bo Ethiopië gekry.
  • In Suid-Afrika beskou onder andere die ANC dit as ’n groot sonde as iemand “tribalism” voorstaan. In geval van ’n politieke onenigheid word hierdie beskuldiging gereeld as wapen teen die ander gebruik.
Herman Toerien

Meer oor die skrywer: Herman Toerien

Herman Toerien is ‘n veelsydige vryskutskrywer van Bloemfontein. Hy het ‘n Honneurs in Politieke Wetenskap, en kwalifikasies in Politieke Wetenskap, Staatsreg, Arbeidsreg en Ekonomie. Artikels en rubrieke uit sy pen het al in meer as 20 publikasies verskyn.

Deel van: Nuuskommentaar

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

14 Kommentare

jongste oudste gewildste
Rentia

Nou wat van SA? Is ons nie lankal al in volskaalse oorlog nie? Almal wat op die wreedste moontlile manier vermoor word, wette wat net vir sekeres tel. Onlangs weer is HEELWAT voorbeelde.
Sorteer jou eie land uit voor jy ander probeer help CR! Man up!

Sarel

Hierdie mense leef niu al hoeveel jare in oorlog onstandighede en weet wat swaarkry is anders as due ander wat ek van weet.

JohanR

Altyd wonderlik in Afrika hoe daar nie geld is vir kos nie, maar altyd geld vir wapens! Die mense vrek van die honger terwyl twee lande oor en weer na makaar skiet!

Oom Hennie Pennie

Kan as voorbeeld gebruik vir SA

Werner

Ons land is in sy peetjie maar ou Cyril gaan om n ander land te help.Ek voel jammer vir hulle want na ou Cyril daar was is dit klaarpraat met hulle