Nuuskommentaar: Mandela se versoeningsprojek misluk – prof. Willie Esterhuyse

Oudpresident Nelson Mandela in Desember 2009. Foto: Werner Beukes/SAPA

Die bekende prof. Willie Esterhuyse het pas in ’n lesersbrief laat blyk dat die versoeningsprojek van Mandela, De Klerk en Mbeki dood is. In die plek daarvan het een van vergelding en toe-eiening gekom. Hy het ’n groot versugting dat pres. Ramaphosa die ou ideaal moet laat herleef.

Dit kos ’n mens met baie goeie stoffasie om ná dekades se noue, en soms selfs naïewe verbintenis, dit in ’n lesersbrief te kan stel: “FW de Klerk, Nelson Mandela en Thabo Mbeki se versoeningsprojek het misluk. Met Jacob Zuma en sy ANC was dit die einde van Mandela en Mbeki se versoeningsprojek.”

Aan die woord is prof. Willie Esterhuyse, emeritus filosoof en sakekenner van Stellenbosch. Hy is 82 jaar oud.

Nie almal sal met hom saamstem dat Mbeki se naam hier tuishoort nie, en eerder self die drywer weg van versoening was, maar Esterhuyse is bekend daarvoor dat hy vanuit die staanspoor naïef lojaal teenoor Mbeki was. Trouens, sommige kenners meen hy was nie vertroud met die ANC in die buiteland nie, wat verhinder het dat hy sy naïwiteit oor dié deel van die organisasie kon afskud.

Hoewel hy in sy brief sê dat hy as “wit Afrikaanse man ’n beperkte rol in die 80’s ná ’n nuwe bedeling gespeel het”, is daardie stelling beslis oorbeskeie. Bronne, dié wat sy rol gesteun het en dié wat krities terugkyk, beskou almal sy rol as minstens beduidend, en soms deurslaggewend. Die idee van deurslaggewendheid word sterk aangehelp deur die feit dat hy dikwels struikelblokke moes help opruim, en dat sy integriteit deur die onderhandelaars uit Suid-Afrika en die ANC in die buiteland bo verdenking geplaas is.

Self was hy ’n onafhanklike denker en het gereeld by onder meer fundamentalistiese godsdiensgroepe onder skoot gekom. Ook vanuit die konserwatiewer politieke denke is hy bygedam, en onder meer in die onderhandelingsverband ’n “useful idiot” genoem. Hy skryf ’n rits boeke, waaronder een wat in Engels vertaal word onder die titel, Apartheid is dead. Vir baie was dié boek minstens voortydig, maar dit wen verskeie pryse.

Nou skryf hy: “Kras gestel: Suid-Afrika se wêreldwye toejuiging van Mandela se versoeningsprojek is ‘uitgespeel’. Klaar. Dood.”

Sy teleurstelling word diep verwoord in die volgende: “Dit is vervang met ʼn vergeldingsprojek. Of meer korrek, een van toe-eiening, selfverryking, georkestreerde korrupsie en staatskaping. In minder as twee dekades.”

En dan sy versugting, en hier lê die knoop: “Kan pres. Cyril Ramaphosa nuwe lewe in die droom blaas? Net met ’n wonderwerk en ’n Mandela-agtige leierskap.” (Oor die gebruik van die woord “toe-eiening” (entitlement) is hy baie dapper. Die woord het ʼn bekende ekonoom en meningsvormer sy werk by ’n groot finansiële instelling gekos, en hy word nie meer as meningsvormer gehoor nie.

Was dit bloot ’n naïewe weglating van die skeurende effek van die huidige projek om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak? Ramaphosa het enorme probleme om mee rekening te hou en verkieslik ook aan te pak. Oor die vergoedingsaspek gaan hy egter nie wegkom nie. Die ekonomie, wat reeds letsels van die diskoers dra, gaan nie die inploffing vryspring as dit werklikheid word nie, al word dit erg suinig aangewend en al word daarin geslaag om Julius Malema en sy wilde ondersteuners in bedwang te hou.

Ja, die verloop is simptomaties van ’n groter probleem in die land, en daar moet eenvoudig maniere wees om beter oplossings in werking te stel.

Maar dankie, prof, dat u bereid is om nie net die ontleedmes in te span nie, maar ook aan die eie hart te gryp. Te veel ander rolspelers het al laat blyk dat hulle nie te gelukkig is met die huidige toedrag en moontlike afloop van sake nie, maar bly stywe rug en weier om selfs die geringste blykie te gee dat hulle erken hulle het oordeelsfoute begaan.

 

 

Herman Toerien

Meer oor die skrywer: Herman Toerien

Herman Toerien is ‘n veelsydige vryskutskrywer van Bloemfontein. Hy het ‘n Honneurs in Politieke Wetenskap, en kwalifikasies in Politieke Wetenskap, Staatsreg, Arbeidsreg en Ekonomie. Artikels en rubrieke uit sy pen het al in meer as 20 publikasies verskyn.

Deel van: Nuuskommentaar

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

24 Kommentare

jongste oudste gewildste
Eish

Dit is eenvoudig n openbarimg hoe die huidige verrotting ons soos familie wat mekaar nie kon verdra het nie, verenig om n sterfbed.
Die berig se heel laaste opmerking dra swaar gewig!

Hans Kolver

Enige pampoen kon dit al 30 jaar gelede voorspel het, jy hoef nie ‘n professor in Stellenbosch te wees nie.

Netso

Baie hartlik dank aan “u” Dr.! Maar jy sê net iets wat almal weet? Ek is helfte jou ouderdom en my 3 kinders is nog in laerskool, wat sê ek vir hulle vandag? Vertel ons eerder waar als verkeerd geloop het sodat ons iets hieuit kan leer asb?

Jan

Herman, omdraaikans is daar nie, die land stuur op ‘n ramp af. Met Ramaphosa aan die voorpunt is die ANC regering besig om verwagtinge by die mense te skep wat nie haalbaar is nie. Ongekende kragte gaan in hierdie land losgelaat word. Ek wil nie naby wees nie as hulle die mense se woede moet kalmeer wanneer tot daardie besef gekom word.

Rotsloophhuwelik

Die huwelik is op die rotse en dit is tyd om te skei. Nie enige van die partye wil meer dit laat werk nie want ons is nie vir mekaar bedoel nie. Ons was nooit maar ons was gedwing om te trou.