Nuuskommentaar: Springbokke en die Polinesiese woema

rugby-springbok-logo-groot

Argieffoto.

Suid-Afrika is pas goed deur die All Blacks afgeransel, en onder die vrae wat gevra word, is of die All Blacks nie nou daarin geslaag het om Polinesiese woema so in te span dat die span byna onoorwinlik word nie – met SA wat weer gedryf deur die sosiale media daarvan verdink word om deur kwotavereistes nie die beste span op die veld te stoot nie.

Sal Suid-Afrika ooit weer in staat wees om Nieu-Seeland in ’n rugbytoets te klop? Versekerings uit Suid-Afrika dat die land wel oor die spelers beskik wat fisiek kan opweeg teen die groot en sterk All Blacks van Polinesiese afkoms het die afgelope Saterdag taamlik blootgestel gelyk.

En dan is die vraag ook nog of die Springbokke weens die kwotabeleid en transformasie nog werklik die sterkste span oplewer?

In die Amerikaanse media word die vinger hard na die sosiale media en die opkoms van Donald Trump gewys as oorsake dat rassisme weer skerp aangevuur word. Die idee met hierdie nuuskommentaar is nie om rassisme onder die loep te neem nie, maar in hoofsaak te kyk of Nieu-Seeland, met Australië op sy hakke, danksy die optimale inspan van Polinesiese spelers in die rigting van ’n staat van onoorwinlikheid beweeg.

Nieu-Seeland kies nie net sy spelers uit tuisbodem nie, maar ook veral uit Samoa, Fidji en Tonga – eilandstaatjies wat ten spyte daarvan dat hulle van hul beste spelers gestroop word, self nie mamparras op die rugbyveld is nie. Boonop is die Maori’s ook van Polinesiese herkoms.

Trouens, in ’n stadium is berig dat dit “in” is dat sterk rugbyklubs in byvoorbeeld Frankryk, Brittanje, Japan en elders minstens een Polinesiese speler insluit.

Maar het Nieu-Seeland nou werklik die towerformule gevind waarvolgens spelers van verskillende herkomste en verskillende talente,in spanne ingebind word wat bykans outomaties te sterk vir ander spanne sal wees?

Oor die antwoord sal nog lank gedebatteer kan word. Nieu-Seeland ervaar nog heelwat rassisme, en Dame Susan Devoy, Nieu-Seeland se kommissaris vir rasseverhoudinge, het nog verlede jaar gesê Maori’s staan ’n drie keer groot kans as wit Nieu-Seelanders om rassediskriminasie en rasse-afjakke te ervaar.

Skynbaar loop veral die Fidjiane en mense van Tonga nog erger deur. Van skoolvlak tot in Super-rugbyvlak is daar gevalle en bewerings van rassediskriminasie, en die Crusaders van Christchurch is enkele jare gelede daarvan beskuldig dat hulle nie sommer meer as drie spelers van Polinesiese herkoms insluit nie. Dis vanuit ampsweë ontken.

Daar is redelike konsensus dat wanneer dit by die kies van die All Black-span kom, rassediskriminasie nie plaasvind nie. Dit beteken nie dat spelers nie onder opmerkings van die publiek deurloop nie, en die opvatting loop wyd dat die Polinesiese spelers nie baie slim is nie, maar oor krag, vaart en vaardighede beskik wat nie sommer elders aangetref word nie. In Suid-Afrika het van die bekendste pioniers die vleuelposisie “so ver as moontlik van die spel” begin beset, en het dit in Suid-Afrika ’n rariteit geword dat ’n wit speler vanuit die skoolbanke tot die Springbokspan sou vorder. Nou speel swart en bruin spelers in alle moontlike posisies, hoewel effens minder in sommige.

Om geskikte spelers op die Polinesiese eilande te gaan “oes”, het ook beteken dat die plaaslike talent op hierdie eilande behoorlik moes ontwikkel, en dit is met oorgawe gedoen.

Ook die VSA se nasionale voetballiga baat by die talente van die Samoane (die VSA besit Amerikaans-Samoa), en die Samoane is tot verhouding van hul getalle erg “oorverteenwoordig” in die VSA se topspanne.

Daar is heelwat literatuur oor hoe dit gekom het dat die Polinesiërs fisiek so sterk en vaardig kon ontwikkel. Baie hou verband met natuurlike seleksie wat noodwendig moes plaasvind in die enorme lang seereise wat onderneem is. Voorts wys nuwe genetiese toetse daarop dat die Polinesiërs heelwat later begin vermeng het met mense wat onder meer uit Papoea-Nieu-Guinee gekom het en dus ook lang seereise moes onderneem het. Die hedendaagse Polinesiërs verskil baie van plek tot plek en sommige bronne onderskei nou tussen mense van Polinesië, Mikronesië en Melanesië (wat op swart velkleur dui).

Heelwat water het al in die see geloop sedert die gewilde Willie O (Viliami Ofahengaue) die eerste keer die Wallaby-trui oor sy kop getrek het. Sedertdien is dit ook algemene praktyk vir Polinesiërs om vir Australië te speel, terwyl die land se spanne in die Super-kompetisie ook goed gelaai is. Min inheemse spelers van Australië word egter bemerk (Australië speel ook verskeie ander soorte rugby waar meer inheemse spelers wel hul merk maak). Bekendes aan Suid-Afrikaanse gehore is egter Wendell Sailor en Kurtley Beale.

In die VSA het ’n ander variasie ook nou sy kop uitgesteek. Dit het begin toe ’n swart voetbalspeler in die NFL voor ’n groot wedstryd op sy knie neergesak het toe die volkslied gespeel is. Hy het aangedui hy het dit uit protes teen rassisme gedoen, en ter ondersteuning van die #Black Lives Matter-veldtog. Verskeie ander spelers het hom dit begin nadoen. Die gevolg hiervan is egter dat TV-kanale al geld aan adverteerders moet terugbetaal weens ’n afname in belangstelling deur kykers. ’n Rasmussenpeiling bevestig dit – 32 % van die volwasse Amerikaners oorweeg dit om hierdie seisoen nie die NFL te volg nie.

Sport en politiek meng maar moeilik.

Maar met veral Nieu-Seeland wat skynbaar die resep gevind het om Polinesiese woema in sy nasionale en super-spanne te integreer, staan Suid-Afrika ooit weer die kans om ernstig teen die All Blacks op te weeg? Veral as daar hier te lande na kwotas gekyk moet word wat die vlammetjie van agterdog voed dat die beste span dalk nie op die veld is nie. Die een se raaiskoot is so goed soos die ander, hoewel dit gestel kan word as die potensiaal in swart gemeenskappe van jongs af behoorlik ontwikkel word, die kanse verbeter dat spelers gevind sal word wat man vir man teen die All Blacks sal kan opweeg. Maar die talent in wit en bruin gemeenskappe durf ook nie afgeskeep word nie.

Herman Toerien

Meer oor die skrywer: Herman Toerien

Herman Toerien is ‘n veelsydige vryskutskrywer van Bloemfontein. Hy het ‘n Honneurs in Politieke Wetenskap, en kwalifikasies in Politieke Wetenskap, Staatsreg, Arbeidsreg en Ekonomie. Artikels en rubrieke uit sy pen het al in meer as 20 publikasies verskyn.

Deel van: Nuuskommentaar, Rubrieke

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

44 Kommentare

jongste oudste gewildste
Jakkalas

Nee watse bog is dit? Ons het die spelers om teen enige land te wen. Daar is egter te veel invloede wat hulle benadeel om tot hulle potensiaal te speel. Eerstens politieke inmengery is taboe. Tweedens is ervare belangstellende amptenare en bestuur wat rugby se belange op hul hande en hart dra. Dan is daar keurders wat kennis het van rugby en wat spelers met potensiaal kan raaksien en ontgin. Verminder die hoeveelheid pro rugby unies daars te veel. Dan moet jy ‘n afrigter inkry van NZ of waar ookal en ‘n span plaaslike kundiges /hulp afrigters om hom kry… Lees meer »

Gerhard

Natuurlik kan Suid-Afrika Nieu-Seeland klop. Ons rugby word doodeenvoudig swak en amateuragtig bestuur in teenstelling met die van Nieu-Seeland. Met goeie bestuur op alle vlakke van ons rugby sal al ons talentvolle spelers deurkom en kans kry as dit toegelaat word sy natuurlike gang te gaan. Maar ja, kwotas tesame met ons kultuur in rugby waar die nasionale span nog altyd tweede viool speel teenoor die provinsies gaan ons nog baie trane besorg.

Piet Pompies

Dit was nie die Springbok span wat Saterdag gespeel het nie, dit was ‘n politieke goedgekeurde span wat gespeel het. Die beste spelers was nie op die veld en dit verteenwoordig nie die Springbok embleem.
Die wat dit nie verstaan, gaan kyk eerder “Day’s of our life’s” en lewe jou fantasie uit!

Lions

Solank as wat politiek in ons rugby die sport dryf sal ons nêeens kom nie. Jy kan die beste sportmanne en vroue in die wêreld hê maar indien daar nie integriteit is by die bestuur nie sal spelers nie in hulle glo nie. Daar is geen manier dat sukses in spanne rypgedruk word soos wat tans die geval is by ons nie

Van Tonder

Snaaks dat al die uitblinkers in die All Black span, Barrett, Read, Whitelock, Retalick ens, nie vir my lyk of hulle polinisiers is nie. Nog snaakser is dat Barrett, Ben Smith en n paar ander nie baie groot is nie, en ek is seker daar is geen seerowers in hulle bloedlyn nie. So daar gaan daai teorie van jou ook af met die lae gety. Miskien moet jy en ander ophou om die probleem slegs by politiek te soek. Daar is dalk baie ander oorsake. Miskien kan julle bietjie bespreek hoe Jake White die euwel begin het om spelers te… Lees meer »