Covid-19: Onakkurate voorspellings lei tot drastiese oorskatting van SA-sterftesyfers

Leë grafte in Gauteng. (Foto: Oupa Mokoena/ANA)

Die inperkingstyd was ’n groot fout en het ongekende skade aan die Suid-Afrikaanse ekonomie aangerig.

Dit is die gevolgtrekking van deelnemers aan ’n paneelbespreking wat gereël is deur B4EL (Business for Ending Lockdown), ʼn inisiatief wat deur Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, gedryf word.

Deelnemers aan die gesprek was Nick Hudson van SANA Partners en PANDA (Pandemic Data Analysis), Russell Lamberti van ETM Macro Advisors en Hans Zachar van Transunion Africa wat saam met Le Roux die gevolge van die inperkingstyd op die Suid-Afrikaanse ekonomie bespreek het.

Hudson het gesê die skatting van die omvang van die koronavirus wêreldwyd deur ’n verskeidenheid agentskappe, insluitend die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO), was grootliks oordrewe.

“Die Suid-Afrikaanse ervaring van die virus het ook misluk in sy ontleding van internasionale ervarings in terme van die omvang en die verwagte duur van die pandemie. Hulle was heeltemal verkeerd oor aannames en voorspellings wat gemaak is oor die ekonomiese en mortaliteitsimpak van die pandemie. Dit is duidelik dat die inperking geen voordele ingehou het nie – inteendeel is die sterftekoers weens buitefaktore (armoede, honger ensovoorts) eerder daardeur verhoog.”

(Bron: SA Covid-19 Modelling Consortium)

Volgens Hudson was die voorspelling van die sterftesyfer in Suid-Afrika weens Covid-19 meer as 20 000, terwyl sommige voorspellings dit selfs so hoog soos 351 000 sterftes geskat het – dít ongeag die feit dat daar jaarliks tussen 10 000 en 20 000 mense aan griep en griepverwante siektes sterf.

Werkers in beskermingspakke dra ʼn kis in ‘n begraafplaas vir Covid-19-verwante sterftes. (Foto: Achmad Ibrahim/AP)

“Die WGO se voorspellings was dat die koronavirus 34 keer meer dodelik as gewone griep sou wees en dat dit, indien dit gemodelleer word op die wêreldbevolking van ongeveer 8 miljard mense, aanleiding kon gee tot miljoene sterftes. Dit was die duurste wanvoorstelling van die gevolge van ʼn pandemie wat die wêreld nóg gesien het,” het hy gesê.

Hudson het die voorbeeld van die passasierskip, die Diamond Princess, as basis vir sy argument gebruik. Hierdie luukse passasierskip met meer as 3 700 mense aan boord is aan die begin van die pandemie toegang tot hawens in Japan geweier nadat mense op die skip met die virus gediagnoseer is, omdat daar gemeen is dat die virus dan so verder sou versprei. Volgens Hudson het slegs 12 mense aan boord weens die virus gesterf terwyl bykans 80% van die passasiers nie deur die virus geraak is nie.

“Dit was die ideale geleentheid vir die wêreld om te sien hoe die virus in ’n baie klein ruimte reageer en versprei en hoe dit hanteer kan word. Geen sosiale afstandsbeperkings was moontlik nie. ’n Belangrike feit is ook dat niemand onder die ouderdom van 65 aan boord met die virus geïnfekteer is nie.”

Hudson het ook daarop gewys dat daar groot peil getrek is op die voorspellings van prof. Neil Ferguson van die Imperial College of London, terwyl Ferguson al ses keer in die verlede foutiewe voorspellings gemaak het oor pandemies in die VSA.

Die regering het probeer om die gevolge van die verlies aan lewens weens die inperkingstydperk te probeer kwantifiseer op so ’n manier dat dit die inperkingsbeginsels bevoordeel. Die sterftes as gevolg van die inperkings is egter omtrent 30 keer meer as wat dit daarsonder sou wees.

Die Thusong-sentrum vir Covid-19-pasiënte. (Foto: Phando Jikelo/ANA)

“Die regering het tot soveel soos 50 000 sterftes per miljoen mense in die land verwag, maar in werklikheid was dit maar ongeveer 200 per miljoen mense.

“Daar was hoofsaaklik drie faktore wat vir sulke voorspellings in ag geneem moet word: die ouderdom van die bevolking, die aantal komorbiditeite in die bevolking, en die aantal oorgewig mense in die samelewing. Uiteindelik was die aantal sterftes in Suid-Afrika laer as die normale getal sterftes weens aanmeldbare siektes, soos byvoorbeeld MIV. Daar was ’n reuse-oorskatting en wantoekenning van hulpbronne, soos gesien in die getal beddens wat beskikbaar gestel is om potensiële pasiënte te kan akkommodeer.

“Ons verwag dat die sterftesyfer teen einde September op ongeveer 17 755 sal staan. Dis belangrik om hierdie syfer in perspektief te sien: Sowat 250 000 mense het reeds in Suid-Afrika gesterf sedert die koronavirus hier uitgebreek het.

“Internasionaal was sowat 2% sterftes vanjaar weens die virus. Die inperkings was baie dodeliker,” het Hudson gesê.

Moontlike alternatiewe

(Argieffoto: Maroela Media)

Maar wat sou alternatiewe maniere wees waarop Suid-Afrika die Covid-19-pandemie kon takel?

“Gedesentraliseerde inperkingsmaatreëls en persoonlike risikobestuur is die enigste manier waarop die ekonomie kan herstel en wat mense weer die vertroue gaan gee om aan die ekonomie deel te neem,” was Lamberti se mening. “Dit is onregverdig om te verwag dat al die gemeenskappe in die land oor dieselfde kam geskeer moet word. Omstandighede verskil drasties en daarom moet dit so hanteer word.

“Protokolle moet ook sektorspesifiek aangepas word – alle ondernemings hoef nie dieselfde veiligheidsprotokolle te volg nie.”

Hy het gesê die ekonomiese krisis weens die inperkingsmaatreëls het aanleiding tot ’n resessie gegee.

“As ’n mens dink aan die resessie van 2008/2009 toe die ekonomie met 2% gekrimp het, was daar nou ’n inkrimping van tussen 7% en 15% in die tweede kwart van die jaar. Die voorspelling deur banke en die nasionale tesourie was ’n daling van 7%.”

Motorverkope is altyd ’n goeie aanduider van verbruiksbesteding, en normaalweg word daar sowat 30 000 voertuie per maand verkoop. In April, die hoogtepunt van die inperkingstyd, is slegs 100 voertuie landwyd verkoop.

“Daar was gelukkig redelike vinnige herstel die afgelope maand of wat, maar dit gaan ook gepaard met ’n baie laer rentekoers as voor die pandemie.”

Zachar het daarop gewys dat die klein en mediumgrootte ondernemings in die land die swaarste getref is.

“Daar is ongeveer 38 900 mediumgrootte organisasies. In die klein- tot mediumsektor is daar 340 000 geregistreerde ondernemings en waarskynlik tussen 1,7 en 2,5 miljoen informele handelaarsondernemings. Dit lewer gesamentlik tot 40% van die korporatiewe omset en tussen 40% en 60% van die bruto binnelandse produk. Dit verskaf ook ongeveer tien miljoen werkgeleenthede. Dit is ook in hierdie sektore waar daar in die toekoms tussen 60% en 80% ekonomiese groei verwag sou word.

(Foto: Doctor Ngcobo/ANA)

“Aan die einde van Julie het navorsing daarop gedui dat 90% van hierdie ondernemings sukkel om te bly bestaan terwyl slegs 1% nog goeie sake doen. Sowat 26% van sakeluit in hierdie sektor het geglo hulle gaan minder as drie maande oorleef.

“Ondernemings het tot stilstand gekom en die gevolge daarvan was dramaties. Sowat 59% van die ondernemings se personeel moes met kleiner maandelikse salarisse klaarkom, 44% het huurverligting versoek en ongeveer 43% moes hul dienste, soos telefone en versekering, inkort. Daarmee saam met sowat 27 % van die ondernemings geen ondersteuning van enige aard ontvang nie.”

Zachar het ook gesê 86% van die verbruikers is negatief deur die inperkingstyd geraak, 39% werkers se totale werksure is verminder, en daar is gemiddeld ʼn tekort van R6 770 op die nakoming van finansiële verpligtinge.

Al die deelnemers aan die konferensie was dit eens dat die inperkingstyd onmiddellik opgehef moet word en dat daar ’n veldtog van stapel gestuur moet word om die vrees wat die virus inboesem, te besweer.

Volgens Le Roux van Sakeliga het Business for Ending Lockdown (B4EL) hoofsaaklik drie doelstellings: die beëindiging van die inperkingstydperk, die opheffing van die ramptoestand en die ophef van alle inperkingsmaatreëls, met die vrywillige toepassing van aanbevole protokolle om die verspreiding van die virus te beperk.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

23 Kommentare

jongste oudste gewildste
Dewald

“It is easier to fool people than to convince them they have been fooled”

~ Mark Twain (±)

JohanR

Die 15 miljoen grafte wat gegrou is was nie vir Covid-19….dit was vir die tender. Soos die 83000 soldate wat nooit bestaan het nie, en nooit op straat was nie is 14999999 grafte nie gegrou nie. Met die ANC is alles smoke and mirrors.

Gysbert

Die hele wêreld het oorboord gegaan. Ek kry die idee die moderne mens skrik vir die kleinste ou dingetjie. Spul effentjiese mensies wat deesdae die planeet bewoon. Sneeuflokkies. En met die volgende flou kiem sal dit maar weer dieselfde storie wees.

Simon

Het al daar in Maart-maand gese die virus is snert en oordrewe maar toe word ek gelooi.

marius

Hoe kom hulle nou eers agter , dit was een vet leuen om te sien hoe maklik die wereld , en spesifiek die Europeers en Westerlinge soos kaf in die wind rondgewaai kan word ?