Grondonteiening, ANC wil volle mag hê

‘n Stuk grond in die Noord-Kaap is onwettig beset. (Foto:Verskaf)

Die ANC wil hê die uitvoerende gesag, eerder as die howe, moet besluit wanneer onteiening sonder vergoeding moet plaasvind.

In ʼn onderhoud met eNCA sê Mathole Motshekga, voorsitter van die parlementêre ad hoc-komitee getaak met die wysiging van artikel 25 van die Grondwet, die ANC is nie tevrede met die huidige voorstel vir die wetsontwerp nie. “Die ANC meen dat die uitvoerende gesag eerder oor hierdie mag moet beskik, aangesien hofprosesse tydsaam is en Suid-Afrikaners nie nog 25 jaar kan wag om die kwessie van grond aan te pak nie,” sê Motshekga.

Lede van die publiek het tot einde vandeesmaand (31 Januarie) om kommentaar op die voorgestelde wysigings te lewer. Indien die ANC sy wens kry, beteken dit die regering sal kan besluit in watter gevalle “nul vergoeding” vir grond kan geld. Die howe sal in sommige gevalle wel kan bevind dat die ANC verkeerd was in só ʼn bevinding, maar sal geen mag hê om ʼn ander bevinding te maak nie.

Anthea Jeffery, hoof van beleidsnavorsing by die Instituut vir Rasseverhoudinge (IRV), sê indien dié verandering aan die wetsontwerp aangebring word, dit die verdeling van magte in die land heeltemal sal ondermyn. “Dit sal ook moeiliker en duurder wees vir grondeienaars om besluite oor vergoeding teen te staan,” sê Jeffreys.

Francois Redelinghuys, kommunikasiebestuurder van die Solidariteit Beweging, sê Motshekga se uitlatings bewys weer eens dat die ANC se enigste prioriteit die verkryging van absolute mag is. “Daarom moet onteiening sonder vergoeding ongekwalifiseerd teengestaan word, of dié mag nou by die howe of die uitvoerende gesag gesetel is. Die illusie dat daar ʼn ideologiese skeiding van magte tussen die drie bene van die regering bestaan, is buitendien doodgebore,” sê Redelinghuys.

Motshekga het verder verduidelik hoe hierdie verandering deur legitieme prosedures – soos openbare verhore en die insette van ander politieke partye – aangebring sal word, aangesien hierdie nie slegs ʼn ANC-proses is nie.

Maar Redelinghuys is nie oortuig nie. “Die ANC se versekering dat prosedures gevolg gaan word, is nie juis gerusstellend nie. In 2019 het pres. Cyril Ramaphosa reeds in die middel van die openbare verhoorproses aangekondig dat die ANC voortgaan met onteiening sonder vergoeding – dit ten spyte van die feit dat geskrewe openbare insette die proses oorweldigend teengestaan het. Hierdie voorbeeld dien as bewys dat die ANC nie sal skroom om oor billike prosedures en teenkanting te stoomroller in die najaag van sy eie belange nie,” verduidelik Redelinghuys.

“Onteiening sonder vergoeding sal die regering die mag gee om een van die steunpilare van vryheid van ons te ontneem. Hierdie growwe skending van eiendomsreg is iets wat in beginsel teengestaan moet word, ongeag hoe dit geadministreer word,” meen Redelinghuys.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

28 Kommentare

jongste oudste gewildste
Frm

En mag ek vra hoe moet ons dit teen staan want sover het al die gekerm en gekla niks gehelp nie. Ons almal besef dat dit teengestaan moet word maar is daar regtig n effektiewe manier om dit te doen?

Se maar net

Dit sal onbeskryflik gevaarlik wees om hierdie reeds bewyste mafia bende van n regering die ya of ne oor eiendom het….
Kan julle, julle indink hoe korrupsie gaan seevier onder die ministers en hul trawante met hierdie mag.
Hoe kan ons as burgers dit teensteen?

Landie

Wanneer ‘n regering volle mag en besluitneming totaal in hulle hande wil he is die land nie meer ‘n demokratiese land nie. Maar ‘n land wat geregeer word deur magsbehepte vrate. Onteieining sonder vergoeding sal die begin en einde wees van ons land soos ons dit nou ken. Niemand sal hier wil bele nie. Die ANC sal bietjie mooi moet dink oor hulle vlngde stap met die wet.

Db

@ Landie. Dit is juis die probleem. Hierdie wesens kan nie dink nie want die breinvermoë is nie in hulle gene nie.

Liezl

Weet julle wat beteken die woorde ‘grondonteiening sonder vergoeding’? Dit beteken jou grond, waarvan jy die wettige eienaar is, word ontneem sonder dat jy betaling kry. Dit sal net oordra na die volgende ding, jou huis wat jy besit in die dorp, dis mos ook ‘n stukkie grond, jou motor wat jy betaal het en jy die eienaar is. Hulle kan jou net stop en sê klim uit, dis nou myne. Ek skud net my kop, ons het regtig nodig om meer tyd op ons knieë deur te bring.