Hofbeslissing oor haatspraak ‘sal verreikende gevolge hê’

hof-hamer

Argieffoto

Die hoogste hof van appèl het art. 10 van die Wet op die Bevordering van Gelykheid en die Voorkoming van Onbillike Diskriminasie (Pepuda) ongrondwetlik verklaar.

Die hof het bevind dat dié artikel strydig is met die bepalings van art. 16 van die Grondwet. Die parlement is 18 maande kans gegee om dit reg te stel. Die uitspraak is na die Konstitusionele Hof verwys vir bekragtiging.

Dr. Llewellyn Curlewis, ʼn strafregkenner, meen die hof het moontlik tot die beslissing gekom dat die betrokke wetgewing hopeloos te wyd, vaag en verwarrend is. Hy meen die uitspraak kan verreikende gevolge hê.

“Hierdie uitspraak kan gebruik word om vorige uitsprake (ingevolge die Pepuda-wet) weer in oorweging te neem. Vir toekomstige sake kan dit rigtinggewend wees.”

Sake waar die wetgewing gebruik is sluit onder meer in die ou Suid-Afrikaanse vlag-saak. Die gelykheidshof het vroeër bevind die onnodige vertoon van die vlag is haatspraak. Daar word tans teen die uitspraak geappelleer. Die appèlhof se uitspraak kan ook ʼn invloed op die Menseregtekommissie se saak teen die Springbokslot Eben Etzebeth hê.

Art. 10 van Pepuda word al lank as omstrede bestempel weens die definisie van haatspraak. Dit bepaal dat niemand woorde mag gebruik wat redelikerwys vertolk kan word om ʼn duidelike doel te hê om kwetsend te wees; skadelik te wees of skade aan te stig; of haat te bevorder nie. ʼn Uitlating kon dus as haatspraak geklassifiseer word as dit net as kwetsend beskou is.

Dié appèlhof het egter die definisie van haatspraak nou aansienlik ingeperk. Die hof het gelas dat dié artikel tot en met die wysiging daarvan bepaal dat niemand haat mag verkondig op grond van ras, etnisiteit, geslag, geloof of seksuele oriëntasie en wat skade veroorsaak of aanhits nie. Volgens die nuwe definisie is ʼn stelling haatspraak indien dit haat verkondig én skade veroorsaak of aanhits.

Die uitspraak word as ʼn deurbraak vir vryheid van spraak beskou.

Jon Qwelane

Die appèlhof het uitspraak gelewer in die saak van Jon Qwelane, die voormalige Suid-Afrikaanse ambassadeur in Uganda.

Qwelane is in Augustus 2017 in die Johannesburgse hooggeregshof aan haatspraak skuldig bevind oor ʼn rubriek wat hy in 2008 as joernalis geskryf het.

Die rubriek, getiteld “Call me names, but gay is NOT ok”, is in Sunday Sun geplaas. In die uitleg is onder meer ʼn tekenprent gebruik van ’n man wat met ’n bok trou. Qwelane is wyd gekritiseer vir uitlatings wat hy in dié rubriek gemaak het en die saak is deur die Menseregtekommissie voor die hof gebring.

Dié appèlhof het egter nou bevind Qwelane het nie haatspraak gepleeg nie.

‘n Skermskoot van Qwelane se omstrede rubriek.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.

24 Kommentare

jongste oudste gewildste
Skande

As jy lees wat hy geskryf het oor homoseksuele persone is dit duidelik haarspraak. As jy die woord “gay” in die artikel vervang met “swart” belowe ek jou sou dit as haatspraak verklaar word.

Karlahari

Qwelane slaan die spyker op die kop…

koos

Ek hoop dat Malema se regspan die wet mooi vir hom gaan verduidelik.

bokka

“skade veroorsaak of aanhits”. Steeds vaag. Skade sal duidelik gedefinieer moet word in die opsig.

Liendempers

Mmm. Volgens dit wat ek lees lewer hy n standpunt. Opinie. Hy skryf oor dit wat hy ervaar en sien in die samelewing. Ek vind nie fout met sy stellings nie. Hoekom so fyngevoelig wees? As jy voel dat dit nie verkeerd is om gay te wees en dit loop en verkondig in die openbaar nie, hoekom ontstel dit jou as iemand van jou verskil? Ek weet wat ek glo en maak nie saak hoeveel mense ontsteld is /raak omdat dit nie in die liberales se prentjie pas jie, pla dit my nie. Ek weet wat ek weet. Hoekom pla… Lees meer »