Kommer oor Mantashe se grondplafon van 12 000 hektaar

Gwede Mantashe. Foto: Verskaf

Organisasies het hul kommer uitgespreek oor Gwede Mantashe, voorsitter van die ANC, se uitlating dat ʼn beperking op grondeienaarskap ingestel moet word. Boere sal volgens dié bepaling tot 12 000 hektaar grond beperk word.

Mantashe het Dinsdag in ʼn eksklusiewe onderhoud met News24 gesê wit boere wat meer as 12 000 hektaar grond besit, moet die oorblywende deel van die grond aan die staat oorhandig sonder vergoeding. Hy is die eerste ANC-leier om besonderhede te verskaf hoe die resolusie oor grondonteiening sonder vergoeding toegepas kan word.

Agri SA het in ʼn verklaring gesê dié organisasie is baie bekommerd oor Mantashe se kommentaar. Die organisasie meen Suid-Afrikaanse eiendomsregte moet ten volle beskerm word vir die ekonomie om te groei en so ʼn beperking sal net werkskepping kniehalter.

“Die stelling is irrasioneel en nie weldeurdag nie,” het Dan Kriek, president van Agri SA, gesê. “ʼn ‘One size fits all’-benadering druis in teen gevestigde landboubeginsels siende dat bedrywe en boerderypraktyke in terme van grondgebruik verskil. Verskillende gewasse of diere vereis verskillende grootte plase om finansieel volhoubaar te wees. ʼn 12 000-hektaar plaas in die Karoo sal skaars haalbaar wees. Agri SA se landbouhervormingsplan is met die nasionale ontwikkelingsplan belyn en sal transformasie in die sektor bespoedig.”

Breë voorstelle wat op onteiening sonder vergoeding gemik is sal ʼn negatiewe impak op voedselsekerheid hê en voedselinflasie laat toeneem. Boere het eiendomsregte nodig om produksielenings te verkry en onsekerheid oor eiendomsregte sal voedselproduksie smoor, het Agri SA bygevoeg.

Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA, meen ʼn grondplafon sal eiendomswaardes negatief affekteer. “Wanneer eiendomspryse wesenlik val word produksielenings onbekostigbaar. Banke sal etlike miljarde rande moet afskryf: die landbousektor het ʼn geraamde R160 miljard leningsboek.”

Grondplafonne is sedert 2011 onder bespreking, toe die Groenskrif op Grondhervorming gepubliseer is. “Verskeie kenners het oor die negatiewe gevolge van grondplafonne verslag gelewer,” sê Annelize Crosby, Agri SA se hoof van die sentrum van uitnemendheid: grond. “Dit sal nie armoede verlig nie.”

Agri SA sal enige vorm van onregmatige inperking van eiendomsregte teenstaan ten behoewe van alle boere en Suid-Afrikaners.

Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het intussen gesê Mantashe se uitlatings dien as bewys van die gevaarlike onkunde en die onrealistiese hantering van grond deur die ANC.

“Die realiteit is dat ʼn boer in die Karoo skaars kan oorleef met 12 000 hektaar terwyl 100 hektaar in ʼn vrugbare omgewing waarskynlik dieselfde produksie kan lewer,” het Groenewald gesê. “Mantashe se uitlating is ondeurdag en wys dat die ANC self nie weet hoe om onteiening sonder vergoeding te implementeer nie. Dié party gryp nou na grashalms om sy populistiese siening te bevorder deur onrealistiese verwagtinge by sy ondersteuners te skep.”

Groenewald daag die ANC uit om sy volledige planne ten opsigte van onteiening sonder vergoeding sonder verwyl op die tafel te plaas sodat almal kan sien dat dit onrealisties is, die ekonomie nog verder gaan vernietig en voedselsekerheid sonder twyfel in gedrang sal bring.

“Dit is noodsaaklik dat hierdie beleid van die ANC openbaar gemaak word sodat veral grondeienaars groter sekerheid kan kry oor wat hulle te wagte kan wees. Die gereelde uitsprake deur senior ANC-lede dat artikel 25 van die Grondwet reeds voorsiening maak vir onteiening sonder vergoeding, maar dat sy leiers dit duideliker wil uitspel met hul gevaarlike uitsprake, is misleidend aangesien die artikel wel voorsiening maak vir onteiening onder markwaarde, maar gewis nie sonder vergoeding nie.”

Groenewald meen hierdie “bontpratery van die ANC” skep net verdere verwarring, en dit lei tot onsekerheid en onnodige spanning. “Dit is in belang van almal in Suid-Afrika dat die ANC se planne so gou moontlik volledig bekend gemaak moet word, en die VF Plus sal druk op die regering plaas, ook deur die parlementêre prosesse, om dit wel te doen.”

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

39 Kommentare

jongste oudste gewildste
Boerseun

Hoe vinniger grondplafonne ingestel word hoe beter. Dit moet egter verskil van streek tot streek. 1500 ha is bv genoeg in sommige dele en 30 000 in ander. Die sogenaamde groot of mega boere moet maar bq afstaan. Hulle word immers al jare lank bevoordeel deur al wat n prysstruktuur is.

willie

Ek het gedink niks kan my meer verbaas of laat ek eerder sê verras tov dwase uitsprake wees onkunde deur ñ minister nie! 1 + 1= 7000 duisende kom al hoe meer te vore! Red nou ñ volk of volke met hierdie soort van boosheid!

Johann M van Heerden

Die uitspraak is totaal ondeurdag of so lyk dit. Die mense gee duidelik, net Mugabe, nie ‘n flenter om nie of is eenvoudig dom onnosel. Dit maak die gevaarlike situasie waarin ons verkeer baie duidelik. Een man een stem werk in ‘n land soos ons nie. Wat gaan ons doen? Die reg is nie noodwendig aan ons kant nie. Die uitsprake oor Afrikaans by universiteite bewys dit. Ek vrees vir my kinders en kleinkinders se toekoms in hierdie land.

Staak

Boerseun, die enigste vooreg wat hierdie boere met die groot plase gehaad het was die vooreg om gesonde besluite te kon neem en hulle boerderye te laat groei, plaas n plafon op die parlement sodat n LP nie minister kan word nie en n minister nie president nie, die is die voorstel van n plafon groote op plase. Die gevaarlikste wat jy kry is wanneer jy kan sien n persoon het nie n idee wat hy doen nie en hy hou homself slim en kring net aan. Hierdie klomp het nie n idee waarmee hulle besig is nie en het… Lees meer »

Anoniem

Die persoon wat nie die antwoord het nie en nie ‘n benul het waaroor dit gaan nie moet eerder maar sy mond styf toe hou en hom bepaal by waarin hy goed is – los asb die grond uit want ons gaan dit nie los nie ! Bedink eerder ‘n plan om werk te skep en gaan kyk diep in die informele nedersettings hoe swaar kry ‘Our People’ (geen lopende water – geen spoeltoilette – geen werk)