Kunsuitstalling vier 60 jaar van republiekwording

“Presidente en Premiers” kan tot einde September by die Erfenissentrum besigtig word. (Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media)

Dit is vanjaar 60 jaar sedert Suid-Afrika ʼn republiek geword het. Die Federasie vir Afrikaanse Kultuurverenigings (FAK) het die dag herdenk met die bekendstelling van ʼn kunsuitstalling, getiteld Presidente en Premiers.

Volgens prof. Danie Goosen, voorsitter van die FAK, bied die herdenking van hierdie geskiedkundige moment Afrikaners die geleentheid om weer oor die betekenis van leiers en gebeurtenisse na te dink.

“Mislukkings en prestasies, sterk en swak leiers, goeie en slegte besluite het alles deel gevorm van die jong republiek en hom gebring tot waar die land vandag is. Die kritiese vraag is: Kan ʼn mens die ideologiese raamwerk van goed en kwaad, asook die Weste teen die res op hierdie leiers afdwing?”

Volgens prof. Danie Goosen, voorsitter van die FAK, bied die herdenking van hierdie geskiedkundige moment Afrikaners die geleentheid om weer oor die betekenis van leiers en gebeurtenisse na te dink. (Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media)

Prof. Goosen het bygevoeg dat leiers soos HF Verwoerd, wie se borsbeeld deel van die uitstalling vorm, in die wêreld se oë ʼn omstrede figuur is.

“Tog moet ʼn mens onthou hulle het eietyds gehandel met die insig tot hulle beskikking. Dit is natuurlik nie ʼn verskoning vir die foute wat wel gemaak is nie en as volwassenes moet ons kan kritiek uitspreek oor hulle leierskap, dit verwerk en uit daardie foute leer.”

Prof. Goosen het egter gemaan dat as daar oor respek en geregtigheid in ʼn diverse land besin word, kan een groep se kritiese oordeel nie tot die enigste norm bo ander minderheidsgroepe verhef word nie.

“Ons moet vra: Wat was ons eie ervaring van dié leiers? Dié soort uitdagings het ons nog altyd die enorme geleentheid gebied om met verbeeldingryke oplossings op die vrae van ons tyd te antwoord.”

Van die kunswerke wat tans deel van die “Presidente en Premiers” se uitstalling is. (Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media)

Altesaam 12 borsbeelde en agt portrette van voormalige staatsleiers van die tydperk is uit die kunsstoor gehaal en afgestof om deel te vorm van die uitstalling by die Erfenissentrum van die Voortrekkermonument in Pretoria.

Die beelde en portrette is op permanente leengebruik van die Uniegebou en ander staatsdepartemente, wat nie meer die kunswerke wou gehad het nie. Volgens Daniël Goosen, wat oor ʼn BA-honneursgraad in visuele kultuurstudies beskik en vanjaar sy internskap by die FAK doen, is die kuns afgewaardeer tot ʼn randwaarde van nul om dit teen diefstal te beskerm.

Presidente en Premiers kan tot einde September by die Erfenissentrum besigtig word en die uitstalling word in die komende maande deur ʼn reeks gesprekke oor die konteks, nalatenskap en betekenis daarvan vir Suid-Afrika as hedendaagse republiek opgevolg.

 

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

13 Kommentare

jongste oudste gewildste
Hans

Ons was n republiek….. tot 1994
Nou is ons n rower spelonk

Wakkerslaper

Goeie werk! Ons Boere sal ons geskiedenis SELF bewaar!

Willem

WONDERLIK

Jaco

Die FAK was in die ou SA die openbare vleuel van die Afrikaner-Broederbond. Die Broederbonder was weer die geheime “dinkskrum” agter die regerende Nasionale Party, wat jobs vir hulleself gereserveer het (Afrikaner kaderontplooiing?) en die Nasionale Party se toegee- en uiteindelik oorgeebeleid vanaf die laat 1970’s geformuleer het. En nou raak dieselfde FAK nostalgies oor die Republiek wat hulle en die Broederbond en die Nasionale Party juis laat ondergaan het. Lekker dubbele standaarde…

ChrisR

In Desember 1938 het die herboude Voortrekkerwa, die Johanna van der Merwe, naby die teenswoordige Groblershoop oorgestaan op pad na die groot Geloftefees in Pretoria.  Saam met hulle Gelofteprogram het die omgewing se mense van ‘n klomp klippe ‘n monumentjie opgerig, wat vandag verlate langs die pad Upington toe staan. Hierdie klippe is vier jaar vantevore daarheen gedra vir die amptelike opening van Boegoebergdam en sy kanaal waaruit 4 000 hektaar besproei word.  Die monumentjie gedenk die armblankes wat met pik en graaf kom dam bou het vir ‘n karige loon en die kans om dalk een van die besproeiingserwe… Lees meer »