Len Cloete-skietery: Het die polisie reg opgetree?

Len Cloete is deur polisie in die kop geskiet en is tans in ’n koma. (Foto: Facebook / Len Cloete)

Was die polisie reg om Len Cloete (59) te skiet?

Hierdie vraag is die spil waarom ʼn groot openbare debat draai nadat ʼn polisiebeampte Cloete verlede Saterdag ná ʼn onderonsie by die Misty Hills-gastehuis in Muldersdrift in die kop geskiet het.

ʼn Grafiese video van die voorval het intussen wyd op sosiale media versprei terwyl Cloete steeds in die Pinehaven-hospitaal in Krugersdorp om sy lewe veg. Hy is sedert die voorval in ʼn koma.

Verskeie kenners wat dié video onder oë gehad het, is van mening dat die polisie wel reg opgetree het om ʼn gewapende Cloete, wat op die video as die aggressor voorkom, te skiet. Sommiges sê egter dat indien polisiebeamptes die regte opleiding en ervaring gehad het, hulle die situasie waarskynlik heel anders sou benader en vroegtydig sou ontlont het.

Dr. Chris de Kock, ʼn onafhanklike misdaadontleder en voormalige hoof van misdaadinligtingbestuur by die SAPD, sê hy het oor die algemeen baie kritiek teen die polisie, maar dat hy in dié geval baie simpatie het.

“Dis jammer dat dit gebeur het en die man nou om sy lewe moet veg. Bloot op dít wat oor die gebeure bekend is, lê my simpatie egter aan die kant van die polisie.

“Suid-Afrika is ʼn gewelddadige land en die polisie het nie ʼn maklike taak nie.”

De Kock sê boonop sou polisie elders in die wêreld al vroeër losgebrand het indien hulle met dieselfde situasie gekonfronteer is.

Hy verwys spesifiek na die oomblik in die video waar Cloete sy vuurwapen uitpluk en oorhaal sodat ʼn patroon op die grond val. Cloete het ook sy vuurwapen in die rigting van polisiebeamptes geswaai.

“Dis wel nie duidelik wat voor die video gebeur het nie, maar in ʼn ander land sou die polisie iemand al geskiet het die oomblik wat so ʼn persoon hul vuurwapen oorgehaal het.

“Toe gryp hy nog die polisievrou se vuurwapen uit haar hand en mik dit weer in hulle [die polisie] rigting.”

Teenargumente

De Kock sê hoewel hy nie dink die polisie het 100% reg opgetree nie, is daar belangrike teenargumente wat in ag geneem moet word.

“Baie mense sê nou die polisie moes eers ʼn waarskuwingskoot afgevuur het. Dít kon egter uiters gevaarlik wees. Polisiebeamptes het hoëkalibervuurwapens en om ʼn waarskuwingskoot in ʼn geslote ruimte met verskeie mense af te vuur, kon noodlottig wees. Die patroon kon enige plek vasslaan, terugskiet en iemand dood of beseer,” verduidelik De Kock.

“Ander argumente voer aan die polisie moes die man [Cloete] oorrompel of eerder in die been wond. Hy [Cloete] is egter ʼn sterk man, en al skiet jy hom in die been het hy steeds ’n gespande vuurwapen in sy hand.”

’n Skermskoot uit die video.

De Kock sê wel opleiding kan altyd verbeter, maar dat polisiebeamptes in die werklikheid soms ʼn baie groot besluit in ʼn breukdeel van ʼn sekonde moet neem – iets waarmee ʼn polisielid nie noodwendig tydens opleiding gekonfronteer word nie.

“Die polisie het volgens wet die reg om daardie keuse te maak. Ek het ook baie simpatie met die polisie wanneer dit by selfverdediging kom. Cloete het irrasioneel opgetree en in dié geval sou ek nie sê die polisie was brutaal nie. Die hof kan dalk nog anders besluit, ons sal moet wag en sien.”

Ervaring en opleiding

Dr. Johan Burger, ʼn polisiekenner verbonde aan die Instituut vir Sekerheidstudies, stem grotendeels saam.

Hy sê egter dat opleiding, maar ook ervaring moontlik ʼn groot rol in die uitkoms van die situasie gespeel het.

“Die man [Cloete] het duidelik ʼn situasie geskep wat uiteindelik tot die skietvoorval gelei het. Die feit dat hy groot en intimiderend was, kon ook ʼn rol gespeel het. Normaalweg sou jy iemand in bedwang kon bring.

“My indrukke, net deur na die video te kyk, was egter dat die polisiebeamptes bang was vir hom.”

Hy sê Cloete het alle aanduiding gegee dat hy van plan was om sy wapen te gebruik – selfs nog voor hy die polisievrou se wapen afgevat het. Volgens Burger kom dít boonop op ernstige roof neer.

“Ek weet nie of hulle van plan was om in hegtenis te neem nie, maar sou dit die geval wees – en dis ʼn aanname – tree artikel 49(2) van die Strafwet ook in.

“Enige persoon wat glo dat sy lewe of die lewe van ander bedreig word, kan, as daar geen ander manier is om die gevaar te verwyder nie, dodelike geweld gebruik. Indien artikel 49 nie ter sprake is nie, kyk ʼn mens na noodweer [selfverdediging], wat basies op dieselfde beginsels neerkom.”

Burger sê die groot vraag is egter of die polisieman nie dalk oorhaastig geskiet het nie.

“ʼn Meer ervare lid sou sy wapen getrek en op man gerig het terwyl hy hom verbaal waarsku. Daar was ʼn paar sekondes tyd om te sê ‘ek het my wapen op jou gerig’. My indrukke is egter dat hy [die polisiebeampte] dadelik sy wapen getrek, gerig en geskiet het. Hy het nie die verdagte enige geleentheid gebied om die wapens op die vloer neer te sit nie.

“Daai paar sekondes gaan na my mening die groot diskoers wees as hierdie saak in die hof kom. Was sy optrede redelik onder daardie omstandighede of moes hy meer moeite gedoen het om die man net eers te oorreed om sy wapens neer te sit? Dalk het hy nie genoeg ervaring gehad nie, maar dalk het hy so bedreig gevoel dat hy nie ʼn kans wou waag nie.”

Onvoldoende kommunikasie

Ian Cameron, woordvoerder vir Action Society en stigter van Firearms.co.za, sê ook dat hy nie die polisiebeampte kwalik neem dat hy geskiet het nie, maar dat beter kommunikasie die situasie vroegtydig sou ontlont.

“Wat die skietery self betref, dink ek die polisiebeampte het binne sy regte opgetree. Ander polisiebeamptes wat ek ken, sou waarskynlik vroeër geskiet het, al toe hy [Cloete] sy vuurwapen oorgehaal het.”

Dis die polisie se optrede voor die skietery, sê Cameron, wat hom egter die meeste bekommer.

“Ek dink die hele ding het onnodig geëskaleer.

“Van wat op die video gesien kan word, het niemand van die polisie direkte instruksies aan die slagoffer [Cloete] gegee nie. Wat my verder bekommer is dat die polisie duidelik nie geweet het hoe om die situasie te ontlont nie en ʼn tragedie te vermy nie.”

Cameron verwys onder meer na die polisie se “onprofessionele taalgebruik” en algehele houding.

“Dis boonop kommerwekkend dat nie een van die ander polisiebeamptes ingegryp het toe Len die polisievrou se wapen afgevat het nie. Hulle het net gestaan en kyk. Hulle het ook glad nie met die bystanders soos sy vrou en vriende kommunikeer nie. Dit kon ʼn kernrol gespeel het om Len tot bedaring te bring.”

Cloete se optrede was nietemin verkeerd, meen Cameron.

“Sy optrede reflekteer baie sleg op die reputasie van goeie, wetsgehoorsame vuurwapeneienaars. Nietemin bly dit ʼn verskriklike traumatiese voorval.”

ʼn Klagte van poging tot moord is intussen teen die betrokke polisiebeampte ingedien terwyl die onafhanklike polisieondersoekdirektoraat (Opod) die afvuur van ʼn vuurwapen ondersoek. Volgens die private speurder Mike Bolhuis is die polisie ook met ʼn interne ondersoek besig.

 

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ’n vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.

151 Kommentare

jongste oudste gewildste
MakersMark

Dis die verkeerde vraag. Het Len reg opgetree ?

Agge nee

Al wat ek reken is dat Misty Hills verkeerd opgetree het om toe te laat dat die polisie ‘n deur die slaap, en na bewering, onder die invloed van drank, laat wakker klop het. Dieselfde probleem kon die volgende oggend besleg gewees het. Baie, baie slegte publisiteit vir hierdie gastehuis.

Hettie

Polisie kon net onder soos op been geskiet het, nie in kop skiet nie. Hy moet gestraf word of sit in tronk want hy sal weer in ander mense se kop skiet

Laurika

Waar is die klomp wat vir my gesê het dat ek so min van die wet weet as Cele nou? Lees asb hier bo en laat weet asb waar julle geswot het sodat ek julle kan help om jul geld terug te kry.

Onnie

Ek is jammer, maar ek sou hom ook geskiet het – hy het beslis almal daar se lewens bedreig. Hopelik oorleef hy en sal die vir hom n kosbare les vir die toekoms wees. Mens moet meer nederig en bedagsaam wees, en minder arrogant en aggresief. Dit alles omdat jou kamer nie reg was toe jy daar opdaag nie??. Dinge gebeur, nie noodwendig aspris nie – hy is ook darem nie die Koningin van Engeland nie. Dit wil voorkom of mnr Cloete nie gewoond is daaraan dat almal nie spring as hy sy vingers klap nie. Hy het gedink deur… Lees meer »