LP’s hoor by kenners oor grondonteiening

land-lugfoto-grond-landbou

Foto: Magda Ehlers/Pexels.com

Verskeie kenners het Vrydag aan die parlementêre hersieningskomitee gesê die regering moet nie “onbeperkte mag” kry om grond sonder vergoeding te onteien nie.

Die komitee ondersoek die moontlikheid om artikel 25 van die Grondwet, wat oor eiendomsregte handel, te wysig en stel ondersoek in ná ʼn resolusie in die parlement om grond sonder vergoeding te onteien as gevolg van die slakkepas van grondhervorming in Suid-Afrika.

Prof. Ruth Hall van die Instituut vir Armoede, Grond en Landboustudies (Plaas) het aan LP’s gesê die huidige stelsel van grondhervorming is nie deursigtig nie. “Die stelsel kan deur korrupsie en begunstiging misbruik word.”

Sy stel ʼn nuwe onteieningswetsontwerp voor om die wet in ooreenstemming met die Grondwet te bring met ʼn gelykstaande hervormingswetsontwerp om die regte van alle burgers te verseker.

Hall het gesê, ondanks wetgewing wat dit verhoed, is byna ʼn miljoen swart Suid-Afrikaners sedert 1994 met dwang van grond verwyder. “Die koers van gedwonge grondonteiening van arm, swart mense het die eerste 10 jaar van demokrasie eintlik versnel. Grondhervorming is verder verhinder deur swak instansies wat ingestel is om die wetgewing toe te pas.”

Dr. Annika Claassens van die Navorsingsentrum vir Grond en Verantwoordbaarheid (Larc) het saamgestem en gesê twee vrae bly sentraal tot die gronddebat: “Kan ons die regering met meer mag vertrou en is ons instansies bekwaam?”

Sy het gesê nuwe wetgewing moet seker maak dat landsburgers die regering aanspreeklik kan hou. Ondanks besware hoe dit ingestel gaan word, meen sy grondonteiening sonder vergoeding is nodig vir die gelyke verdeling van grond. “Ek dink onteiening sonder vergoeding is nie net moontlik nie, dit is nodig wanneer ons sê dat mense kompenserende regte het.”

Dan Kriek van AgriSA, een van die grootste kritici van die voorgestelde grondonteiening sonder vergoeding, het gesê die besluit sal ʼn impak hê op voedselsekerheid en finansiering vir kommersiële boere. Hy stel vennootskappe tussen swart en wit boere voor as ʼn beter oplossing.

“Ons glo nie die Grondwet hoef te verander nie. Ons moet die werklike struikelblokke tot grondhervorming aanspreek. As vennoot is ons gewillig en bekwaam … daar is ʼn gebrek aan vertroue waaraan ons moet werk.”

Die Bankvereniging van Suid-Afrika (Basa) het nog nie ʼn formele posisie ingeneem nie. Die organisasie het Pierre Venter gestuur om met LP’s te gesels, en hy is van mening dat ʼn Grondwetlike wysiging nie nodig is nie. Hy het gesê daar is reeds genoeg ruimte in die wet vir grondhervorming en hervorming in Suid-Afrika, maar dit word belemmer deur “politiek, begunstiging, korrupsie en ʼn regering wat lamgelê is”.

Venter het gesê Basa is nie gekant teen grondhervorming nie, maar wil seker maak dit word op ʼn manier gedoen wat nie ʼn impak sal hê op banke of beleggersvertroue nie. “Ons wil sien dat dit op ʼn ordelike manier geskied. Andersins sal dit waarborge vir eiendomslenings ondermyn.”

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

15 Kommentare

jongste oudste gewildste
Eish

Baie dankbaar dat Agri SA wat 80% van die boere verteenwoordig, ook betrokke was. Afriforum kan dus al hul energie op die gewone burgery fokus synde die Boerespreekbuis se kanaal oop is.
Ek is seker dat dit baie logistiek sal kan bevry vir aanwending waar ons stemloos is.

Grondhonger

Dit is seker elkeen se reg om te droom en om die droom bewaarheid te sien MAAR daarna kom die benutting (plase/plotte) en dorpsgebiede (instandhouding) ter sprake. Dit sluit in kundigheid, implemente, die wil om te boer ens. Daar is nou alreeds die voortsetting van die kultuur van wan- of geen betaling vir dienste en belasting wat verband hou met eiendom. Die onderverhuring van eiendom vind nou alreeds plaas waar die eienaar (of selfs huurder) nie die mas kan opkom. Graag sal ek wil sien waar gaan die streep getrek word tussen die wat by magte is en die wat… Lees meer »

Joshua

Hoekom is die ANC regime so stil oor die miljoene hektaar grond in hul besit? En hoekom is hierdie einste regime so swygend oor die 4000 plase-ja regte egte PLASE- in hul besit? Want hierdie regime is onbevoeg, onwillig en korrup om die grondkwessie vreedsaa op te los.

Voetnota

Die regering moet in gedagte hou dat ons boere ook menseregte het en dat ons nie sal toelaat dat ons regte vertrap word nie. Hou ook in gedagte dat swartmense ook nie eeue terug hier gewoon het nie maar van die noorde af inbeweeg het so daardie argument van oorspronklike eienaars van die EFF dra nie water nie, en ons plase is gekoop, so hou dit in gedagte voor enige besluit oor hervorming geneem word.

Mark

OORBEVOLKING = ARMOED
So vo__en maklik soos abcdefg