Miljoene geëis ná grondverskuiwing woonbuurte nutteloos laat

Hoe dit tans by Tuscan Village lyk. Die huise hier word nie meer bewoon nie. (Foto: Verskaf)

Die plaaslike munisipaliteit en die Wes-Kaapse regering word tans vir R200 miljoen gedagvaar oor drie ontwikkelings wat weens ʼn grondverskuiwing ontruim moes word.

Boonop doen onbevestigde gerugte tans die ronde dat Mosselbaai se belastingbetalers sal moet opdok vir ʼn R200 miljoen-eis wat ingestel is. Die derde respondent in die saak is die National Home Builders Registration Council (NHBRC).

Die eisers is voormalige inwoners van een van die dorp se spogwoonbuurte wat in 2016 gesloop moes word ná ʼn grondverskuiwing die mure van nuutgeboude wonings laat kraak en onbewoonbaar gemaak het.

Drie ontwikkelings teen die Hartenbosheuwels, Seemeeupark, Seemeeuvlug en Tuscan Village is deur die grondverskuiwing geraak. Die eienaars – hoofsaaklik mense wat by die see kom aftree het – se drome het onverwags in nagmerries ontaard toe hulle drie jaar gelede kennis gekry het om die huise binne sewe dae te ontruim. Daarna moes hulle ook hoor hulle is self vir die sloping van die huise verantwoordelik.

Hoe dit tans by Tuscan Village lyk. Die huise hier word nie meer bewoon nie. (Foto: Verskaf)

Nou sê 62 van hulle in stukke wat voor die hof gaan dien dat hulle vergoed wil word, want iewers het iemand gefouteer toe die grond vir ontwikkeling goedgekeur is.

Die Mosselbaai-munisipaliteit het ʼn gedeelte van die plaas Vyf-Brakke-fonteinen in 1999 hersoneer vir residensiële gebruik hoewel dele daarvan binne-in ʼn ou uitgewerkte gruisgroef was. Die bewering is dat daar kortpaaie gevat is en dat die nodige geologiese toetse nie gedoen is voor die hersonering plaasgevind het nie.

Rinette van Niekerk, wat saam met haar afgetrede ouers ʼn huis in Seemeeupark besit het, dryf die inwoners se saak vanuit Gauteng waar sy woon. Sy het dokumente bekom wat wys dat die destydse munisipale ingenieur pertinent na die gruisgroef verwys het in sy verslag wat in 1999 voor die burgemeesterskomitee gedien het. Hy het ook gewaarsku dat die wal van die gruisgroef steil en waarskynlik onstabiel is en dat daardie gedeelte van die terrein nie vir ontwikkeling oorweeg moet word nie. Dit wil voorkom of niemand op die waarskuwing ag geslaan het nie.

Dié foto van 1975 wys duidelik die gruisgroef waar die huise later gebou is. (Foto: Verskaf)

Uit die dokumente wat Van Niekerk aan haar prokureurs oorhandig het, blyk dit verder dat die destydse burgemeester, raadslid André Nel, homself verskoon het toe die lede van die raadsvergadering oor die hersonering van die grond besluit het. Volgens die titelaktes het die plaas Vyf-Brakke-fonteinen destyds aan Nel se pa behoort.

Die aktekantoor het ook ʼn eienaardige klousule bygevoeg toe die erwe geregistreer is. Dit sê dat die grond slegs vir die prosessering en hergebruik van afvalwater aangewend mag word en dat net geboue wat daarmee te doen het daar opgerig mag word. Dit lyk of niemand dié voorwaarde later onthou het nie.

Die munisipaliteit het kort ná die ontruiming in 2016 aan die inwoners gesê die skade kan nie voor sy deur gelê word nie omdat Seemeeupark deel van ʼn privaat ontwikkeling op privaat eiendom was wat eers jare later as ʼn woonbuurt geproklameer is. Volgens die munisipaliteit was dit nie in 1999 ʼn vereiste dat geologiese toetse gedoen moes word nie.

Die huise wat in die gruisgroef gebou is. (Foto: Verskaf)

Tog het hulle onmiddellik ná die ontruiming in 2016 sulke toetse laat doen wat bevind het dat die stadig bewegende grond veroorsaak word deur gruis wat van die wal af kom of steeds op die vloer van die gruisgroef teenwoordig is. Volgens die verslag was die fondamente van sommige huise ook nie reg vir die grondformasie nie.

ʼn Ingenieursfirma van George het bevind dat die grond natuurlik versteur is deur ʼn onstabiele laag wat baie diep onder die oppervlak voorkom en dat menslike ingryping in die vorm van die oop gruisgroef nie ʼn rol gespeel het in die beweging van die grond nie. Volgens Van Niekerk is dit vreemd, want die gruisgroef is die enigste plek in die omgewing waar daar ʼn grondverskuiwing is.

Die munisipaliteit het kennis gegee dat hulle die komende hofsaak gaan verdedig wat beteken dat dit jare kan neem en ʼn baie duur storie vir al die betrokke partye kan word. Die vraag op die inwoners se lippe is wie gaan vir ʼn uitgerekte hofsaak betaal en wie gaan die eisers vergoed as hulle die saak wen?

‘n Gedeelte uit die verslag van die munisipale ingenieur wat in 1999 gewaarsku het dat die grond nie geskik is vir ontwikkeling nie. (Foto: Verskaf)

Daar word beweer dat die munisipaliteit nie versekering vir openbare aanspreeklikheid gehad het toe die grondverskuiwing plaasgevind het nie en eers in 2017 die nodige versekering bekom het.

Die munisipaliteit het nie op Maroela Media se navrae reageer nie.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

32 Kommentare

jongste oudste gewildste
Gert

Dit wil voorkom asof die munisipaliteite nie sy eie “red tape” nagekom het in die vooraf-fase nie en nou word die blaam deur niemand gedra nie! Hier in Centurion is soveel “red tape” vir verdigting, dat al die winkel se voorraad maande vooruit bespreek is. Skynbaar is daar n afdeling wat nog net nie die besonderse naam het nie, maar wat daarin spesialiseer!!!!! In sekere voorste de soos Olievenhoutbos ens, = anything goes” geen planne, sonerings ens ens

Kallie

Iemand het goed geld gemaak uit ander se ellende.

Blikke

En nou word eerlike hardwerkende pensioen geld ingeboet vir ander se onvermoe en gierigheid. Ek voel jammer vir die mense wat slegs vrede gesoek het en n plekkie van hul eie om te gaan aftree. Sies dis n skande hoe mense mislei is en ek hoop hulle kan elders teen vergoeding n heenkome vind.
Onthou net wat jy saai sal jy maai en dis nie baie ver in die toeokoms nie!!!

madelein

Wie was die argitekte???

Alta

Goeie middag Maroela! Die opsie om te deel is nog nie beskikbaar nie! Groete