Mosie oor grondhervorming ‘verbreking van 1994-ooreenkoms’

Ernst Roets

AfriForum het die mosie wat in die parlement aanvaar is, ingevolge waarvan ʼn proses van stapel gestuur word om grondhervorming sonder vergoeding uit te voer, as ʼn verbreking van die 1994-ooreenkoms bestempel.

Ernst Roets, adjunk- uitvoerende hoof van AfriForum, sê dat die historiese skikking van 1994 een was waarin die ANC – onder die leiding van president Cyril Ramaphosa, wat as hoofonderhandelaar vir die party opgetree het – die onderneming aan minderhede gegee het dat hul belange in die nuwe Suid-Afrika beskerm sou word.

“Dié mosie is op ʼn verwronge beeld van die verlede gebaseer. Die term ‘onteiening sonder vergoeding’ is ʼn vorm van semantiese bedrog. Dit is niks meer as rassistiese diefstal nie.” Roets voeg by dat AfriForum dié mosie sal beveg, selfs al moet die stryd in die raadsale van die Verenigde Nasies (VN) gevoer word.

Die vakbond Solidariteit het vandag gesê dit lyk of die ANC sy brood aan albei kante wil botter met dié dat hy beide beleggersvertroue wil inboesem deur die verandering in byvoorbeeld die tesourie en gerusstellende praatjies by Davos, terwyl hy met dieselfde entoesiasme onteiening van grond sonder vergoeding voorstaan.

“Hierdie kwessie dien as ontnugtering en bring ʼn einde aan die Ramaforie. Dit is duidelik dat alhoewel Ramaphosa president van die land is, hy in die eerste plek president van die ANC is. Indien onteiening sonder vergoeding voortgaan, het ons net die kaptein op die Titanic vervang,” het Connie Mulder, hoof van die Solidariteit Navorsingsinstituut, gesê.

Volgens Mulder is dit verregaande om te veronderstel dat enige buitelandse belegger hier in eiendom sal kom belê indien daardie eiendom bloot deur die regering gevat kan word. “Private eiendomsreg is die grondslag van enige suksesvolle ekonomie. Ten einde ons groot werkloosheidsprobleem aan te pak en ekonomiese groei te ontsluit, moet die regering veel eerder die privaat sektor bemagtig in plaas van onteien,” het Mulder gesê.

“Wat besonder onrusbarend is, is dat die ANC ʼn EFF-mosie ondersteun het. Die EFF is bekend daarvoor dat hulle nasionalisering voorstaan en Suid-Afrika in Venezuela wil omskep,” het Mulder gewaarsku.

Die EFF-mosie rondom onteiening sonder vergoeding sluit aan by die ANC se beleidsbesluit in Desember.

“Die mosie raak nie slegs landbougrond nie; dit raak alle privaat eiendom – dit is ʼn gevaarlike presedent om te skep. Selfs al sou die kwalifiserende klousules van finansiële stabiliteit en voedselsekerheid bykom, gaan dit nie die vertroue inboesem om kapitaaluitvloei te stuit nie. Die idee dat die regering grond in bewaring moet neem, is de facto kommunisme en gaan dieselfde gevolge hê,” het Mulder verduidelik.

“Ten spyte van beloftes rondom ekonomiese groei, is hierdie mosie ʼn besliste dwarsklap vir beleggingsvertroue. Ná die kabinetskommeling het president Ramaphosa laat blyk dat hy ernstig is oor die ekonomie, maar hierdie mosie ondermyn daardie sentiment,” het Mulder afgesluit.

Piet le Roux

AfriSake het intussen gesê hy sal nie berus by onteiening sonder vergoeding nie, maak nie saak of dit deur die ANC of die EFF gedryf word nie.

Piet le Roux, uitvoerende hoof van AfriSake, sê grondeienaars behoort die termyn van Ramaphosa te beskou as ʼn vensterperiode vir die verskansing van hul bates, selfs al is dit onwaarskynlik dat enige onteiening sonder vergoeding onmiddellik sal geskied.

Le Roux sê Ramaphosa se opmerkings in die Huis van Tradisionele Leiers en die EFF se mosie vir onteiening sonder vergoeding in die parlement is ongelukkig lank nie die einde nie. “Die ANC se aanvaarding van die beginsel van onteiening sonder vergoeding het ʼn nuwe politieke landskap in Suid-Afrika daargestel: een waar die radikale Julius Malema en sy EFF se verregaande beleidspunt skielik hoofstroom geword het.

“Alhoewel daar rede is om te glo dat mnr. Ramaphosa die impak daarvan wil beperk, is dit ongelukkig ʼn realiteit dat sy moontlike versigtigheid geen waarborg vir stabiliteit is nie. Die minagting van eiendomsreg wat nou geduld en gevoed word, is besig om al die verkeerde verwagtinge by kiesers te skep, en lê die grondslag vir ʼn nuwe, radikaler politieke fase in Suid-Afrika.

“Grondeienaars in Suid-Afrika kan op beide scenario’s voorberei: sowel die afwering van onteiening sonder vergoeding as die inwerkingstelling daarvan. Aan die een kant mag dit wees dat onder Ramaphosa, nieteenstaande sy openbare beloftes, onteiening sonder vergoeding afgeweer word. AfriSake gaan alles in die stryd werp om laasgenoemde te verseker – en ons versoek die publiek se steun hierin.”

Aan die ander kant sê Le Roux, is dit nodig om te erken dat die nuwe politieke landskap wel daartoe kan lei dat, nieteenstaande enige pogings deur ʼn gematigde vleuel binne die ANC, onteiening sonder vergoeding tog ingestel word. “Daarom is dit noodsaaklik vir grondeienaars om die huidige tydperk te beskou as ʼn venster van geleentheid om hul eiendom so te struktureer dat dit onaanloklik vir onteiening is, of met minimum verlies gepaard sal gaan.”

Le Roux sê AfriSake ondersteun eiendomsreg. “Ons monitor wat in die parlement gebeur, lewer insette, en neem waar nodig sake na die hof. Maar dit sou nie genoeg wees om net op beter politieke besluite staat te maak nie. Daarom werk ons ook om ons lede se belange – en die openbare belang – te beskerm selfs onder die slegste moontlike politieke leierskap.”

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

110 Kommentare

jongste oudste gewildste
Zelda

Het enige iemand die president se adres ek soek sy huise. As ook gaan ek nkantla dan ook vat. Oms mag mos vat. Oe dan soek ek n huis in zinkwasi kzn en ook n huis in kaapstad. Jis dan kan ek soveel huise gratis kry. Maar ek sal hulle huise vat.

Nommer 7

Hoe maak jy jou eiendom onaanlokllik vir onteiening?

Drieks

Kan iemand nie asseblief vir Malema ‘n toer deur Afrika betaal nie. Dat hy 3 maande in een land bly. Afrikane het grond. Kyk hoe gaan dit daar…

Sophia

weet iemand dalk hoe raak die nuwe WET plase wat reeds eise opgehad het, waarvan die regering die eisers in kontant uitbetaal het ?

Nettie

Die President het n plek in Bela- Bela en n plaas in Badplaas met n vier slaapkamer huis
waar hy lank laas geslaap het………………Gee dit vir jou mense ………….jy het dit nie nodig nie.
Stel n voorbeeld Mnr die President want jy trek nou die leeu se snor baard ………… moeilikheid gaan jy kry …….