‘Nie enkele staatsonderneming kry skoon oudit’

Die ouditeur-generaal Kimi Makwetu. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS)

Die jongste verslag van die ouditeur-generaal (OG) wys dat die finansiële bestuur van nasionale en provinsiale departemente en staatsentiteite al hoe verder agteruitgaan en dat dié instellings net dieper in die dryfsand wegsak.

Dít volgens die VF Plus, wat sê staatsinstellings se oudits versleg steeds, en nie een van die staatsondernemings kon ’n skoon oudit behaal nie. Boonop is daar onreëlmatige besteding van R49,9 miljard by Transnet en R6,6 miljard by Eskom – twee staatsondernemings wat nie deur die OG geoudit word nie.

Kimi Makwetu, Suid-Afrika se ouditeur-generaal, het Woensdag die syfers bekend gemaak.

Sommige van sy sleutelbevindings sluit in dat net 26% van entiteite wat geoudit is, gehalte- finansiële state en prestasieverslae in ooreenstemming met wetgewing ingedien het en dat ongemagtigde uitgawes nou op R 1 365 miljard staan. Buitengewone besteding het gestyg tot R62,6 miljard van verlede jaar se R51 miljard.

“Suid-Afrika het goeie wetgewing wat finansiële bestuur betref, soos die Wet op Openbare Finansiële bestuur. Die ANC het egter sedert die aanvang van die wette nie daarin geslaag om by die wetlike voorskrifte te hou nie,” het Wouter Wessels, ʼn VF Plus-LP en die party se woordvoerder oor finansies, gesê.

“Dit is duidelik dat die ANC-regering die wetlike voorskrifte slegs as riglyne sien en nie doen wat van hom verwag word ingevolge die wette nie. Amptenare word ook nie verantwoordbaar gehou nie.

“Die ouditverslae skets ʼn sombere prentjie van agteruitgang en is in ooreenstemming met die werklikheid van swak dienslewering en die algehele agteruitgang van die finansiële posisie van Suid-Afrika as geheel.”

Wessels het gesê die onreëlmatige uitgawes wys dat, in ʼn tyd van groot geldnood, daar steeds nie by voorskrifte en regulasies gehou word om geld op die beste wyse te bestuur nie. Geld word op groot skaal vermors deur nie te hou by tenderprosesse en ander regulasies betreffende verkryging nie.

“Dit is ook duidelik dat onreëlmatighede en korrupsie op elke vlak van regering, nasionaal en provinsiaal, asook by staatsentiteite, steeds deurslaggewend is en dat niemand verantwoordbaar gehou word daarvoor nie.”

Hy het gesê daar moet opgetree word teen dié amptenare wat wetgewing verontagsaam en dat departemente omgekeer moet word, maar dat die ANC nie die politieke wil of vermoë het om dit te doen nie.

Die IVP het intussen gesê die OG se syfers vir die afgelope boekjaar is genoeg rede om weer die debat oor die privatisering van staatsbeheerde instellings te heropen.

Mzamo Buthelezi, die IVP se woordvoerder oor finansies, het gesê dít wat nie bekostig kan word nie, moet verkoop word.

“Die land se staatsbeheerde instellings het die staatskoffers drooggebloei en hou aan om hulpbronne te misbruik wat beter gebruik kan word om waardige, doeltreffende dienste van gehalte aan alle Suid-Afrikaners te verskaf,” het Buthelezi gesê.

Hy het gesê dit is “ondenkbaar” dat die land steeds miljarde rande verloor te midde van ʼn reeds sukkelende ekonomie en immer stygende skuld.

“In ons strewe na uitnemendheid moet ons ontslae raak van die kultuur van middelmatigheid wat ons van die regering, staatsbeheerde instellings en private maatskappye aanvaar het.”

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

38 Kommentare

jongste oudste gewildste
Andre Coetzee

Geen verassing and geen geheim.Sonder kundigheid en integriteit met bevoegdheid sal selfs die kleinste snoepie op die straathoek nie ‘n oudit slaag nie.Die kaders het geen trots of skaamte nie dus is dit maar net nog ‘n dag in die land van chaos.

A-nee-a

Om die staatsdiens en SOE’s om te draai sal elke liewe amptenaar daar gefire moet word…..en dit sal mos nooit gebeur nie! So, die huidige tendens gaan voortduur tot alles in duie stort. Nou sê die geleerde Theo Vorster nog dit gaan beter as 5 jaar gelede!

Blikke

So ry die trein – So ry die trein – die land se gravy trein……

Hennie

My hond se hok is ook nooit skoon nie…

Luke

Die land is nou maar eenmaal n towerland! Die geld sal nooit opraak nie! Die trein ry seker na Geldonie? Daar Gaan dit eers lekker Gaan!????