Oud-US-prof se gebou heet nou ‘Krotoa’

Die RW Wilcocks-gebou wat tot die Krotoa-gebou herdoop is. (Foto: Universiteit Stellenbosch/Facebook)

Die Universiteit Stellenbosch (US) het Woensdag aangekondig dat die naamsverandering van die RW Wilcocks-gebou, wat vernoem is na ʼn kampvegter vir Afrikaans, goedgekeur is. Dié gebou is tot die Krotoa-gebou herdoop.

Die naamsverandering volg nadat die US die afgelope paar maande onder hewige kritiek deurgeloop het oor sy beplande wysigings van die taalbeleid, wat sommige groepe meen die gebruik van Afrikaans aan die universiteit sal benadeel.

Die RW Wilcocks-gebou is in 1966 na prof. RW Wilcocks vernoem, een jaar voor sy afsterwe. Wilcocks het die grondslag vir die ontwikkeling van sielkunde as ʼn sosiale wetenskap in Suid-Afrika bevorder. Dié gebou is steeds die tuiste van onder meer die departement van sielkunde.

Prof. RW Wilcocks (1892 tot 1967) het deur die loop van sy 36 jaar lange loopbaan as dosent en rektor by die US hom daarop toegespits om Afrikaans as akademiese taal te bevorder. As dosent (sedert 1918) het hy sy kursusse in Afrikaans aangebied. Toe die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) tussen 1945 en 1946 ʼn finansiële krisis ervaar het, kon hy daarin geslaag om etlike jare lank finansiering vanaf die regering te kry om die projek voort te sit.

Gedurende sy ampstermyn as rektor van die US (1934 tot 1954) het die universiteit floreer. Die studentebevolking het verdubbel en nuwe koshuise en akademiese geboue is in die proses gebou, waaronder die konserwatorium vir musiek (1934), die departement van fisiese ontwikkeling (1937) en die fakulteit ingenieurswese (1944).

Prof. RW Wilcock was ‘n kampvegter vir Afrikaans. (Foto: Universiteit Stellenbosch)

Die uitvoerende komitee van die US-raad (UK(R)) het die naamsverandering op 16 Augustus vanjaar goedgekeur, nadat die rektoraat in Junie ʼn kortlys van voorgestelde name van die komitee vir die naamgewing van geboue, lokale en ander fasiliteite of persele ontvang het.

“Nadat die saak breedvoerig bespreek en verskeie aspekte, waaronder Krotoa se verwikkelde persoonlike geskiedenis, in ag geneem is, het die rektoraat die naam aan die UK(R) voorgelê,” het dr. Ronel Retief, registrateur en voorsitter van die naamgewingskomitee, gesê.

Krotoa (1642 tot 1674), ʼn vrou van die Khoe-mense, was in die Kaap woonagtig in die tyd van Jan van Riebeeck, wat ʼn nedersetting vir die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie (die VOC) aan die suidpunt van Afrika kom vestig het. Krotoa, of “Eva” soos die Hollanders haar genoem het, het onder meer as ʼn tolk en tussenganger tussen haar mense en die VOC opgetree.

“Die naam Krotoa is veral betekenisvol noudat ons Vrouemaand vier. Benewens enkele koshuise het geen US-geboue tot dusver na vroue geheet nie,” het Retief gesê.

“Dit was ook vir die rektoraat belangrik dat die naam, hoewel dit met ʼn geskiedkundige figuur verband hou, wel simboliese waarde het en sodoende méér as net ʼn persoon verteenwoordig. Die naam Krotoa word nie net aan ʼn vrou gekoppel nie, maar aan ʼn ganse onderverteenwoordigde groep mense wat inheems is aan Suider-Afrika en die gebied wat ons vandag as die Wes-Kaap ken. Sodoende word erkenning aan die erfenis van die Eerstenasiemense van ons streek gegee, en erken ons ook iets van ons gedeelde en verwikkelde geskiedenis.

“Boonop is Krotoa se rol as tolk tussen verskillende kultuur- en taalgroepe ʼn bewys van brugbou, wat veral relevant is vir gesprekke oor meertaligheid, inklusiwiteit en die skep van onderlinge begrip tussen verskillende groepe mense,” het Retief bygevoeg.

“Met hierdie naam wil ons dus ʼn sterk boodskap uitstuur oor ons verbintenis tot transformasie en regstelling by die US.”

Dr. Leslie van Rooi, senior direkteur van sosiale impak en transformasie, het gesê die US wil die rol en plek van die sogenaamde Eerstenasiemense in die groter geskiedenis van Suider-Afrika erken.

“Die belang daarvan om die naam Krotoa met ʼn bekende en belangrike gebou op die kampus te verbind, moet ook verstaan word teen die agtergrond van die voortdurende gesprek oor die ondersteuning en formalisering van Khoekhoegowab- taalverwante kursusse by die US.”

Die naamsverandering van die RW Wilcocks-gebou is glo deel van ʼn langtermyn- en uitgebreide proses om visuele regstelling op die US se kampusse te maak.

“Die proses van naamsverandering is reeds ʼn paar jaar gelede van stapel gestuur, en aansienlike vordering is die afgelope paar jaar gemaak om studente- en personeelvriendelike leef- en werksruimtes te skep wat in die behoeftes van ʼn uiteenlopende groep studente, personeel en ander belanghebbendes voldoen, en terselfdertyd ʼn verwelkomende kampuskultuur bevorder,” het Van Rooi gesê.

Uitbeeldings wat Wilcocks en Krotoa se lewensverhale kontekstualiseer, sal na verwagting binne en buite die gebou geplaas word.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.

27 Kommentare

jongste oudste gewildste
Malan

Nou wat het Krotoa bygedra tot die wel en wee van die US? Hoe kan hierdie soort van rassisme geregverdig word? Of is dit maar net nog ‘n Wim de Villiers besluit?

Johann

So ONTKEN jy iemand se bydra en bestaan! Wel gedaan!

Hardekwas

Bwaaaaggh!

Frederick Johannes

En daar gaan prof. Wilcox se nagedagtenis! Wim de Villiers is absoluut ras mal soos die res van die polities korrektes!

Catherina

Ai tog. DISGUSTING. SHOCKING. …. Nog n “Wim de Villiers “