Parool ná gru-plaasmoord: ‘Hulle verdien dit nie’

John en Bina Cross. Foto: Verskaf

WAARSKUWING: Die berig bevat grafiese besonderhede en kan sensitiewe lesers en kinders ontstel.

Net meer as 17 jaar nadat John (78) en Bina (76) Cross wreed op hul plaas in die Gravelotte-omgewing in Limpopo aangeval en ure lank gemartel is voordat hulle doodgeskiet is, kan hul moordenaars dalk binnekort op parool vrygelaat word.

Ephraim Mokwena en Michael Malamela is destyds skuldig bevind aan die wrede moord op die Cross-egpaar. Die brutale aard van die moorde het destyds opslae gemaak en daar is selfs in die buiteland oor die aanval berig.

Die egpaar is op 16 April 2000 aangeval toe hulle die middag omstreeks 15:00 van die kerk af by die huis gekom het. Mokwena en Malamela het reeds die oggend by die huis ingebreek en die egpaar ingewag. Malamela het voorheen vir die Cross-egpaar gewerk.

Volgens Lita Fourie, die egpaar se dogter, het die aanvallers teen die tyd wat haar ouers by die huis gekom het, reeds John se vuurwapens in die hande gekry.

Hulle het tydens die aanval, wat ongeveer vyf uur lank geduur het, kookwater oor Bina uitgegooi en haar drie keer geskiet. Sy het egter nie onmiddellik gesterf nie, maar het op die vloer bly lê waar sy doodgebloei het.

John is aanvanklik een keer in sy bobeen geskiet en herhaaldelik geslaan en geskop. Hy is kort daarna nog ʼn keer met ʼn .22-geweer geskiet. Hy is later in die bad vasgemaak, waar ʼn spuitkraan gebruik is om vuurwarm water in sy keel af te spuit. Volgens Fourie het ʼn nadoodse ondersoek getoon dat die water John inwendig erg gebrand het en dat sy maag vol water was. Hy is uiteindelik met ʼn .303-geweer in die bad doodgeskiet.

Mokwena en Malamela het vuurwapens, juweliersware en verskeie huishoudelike items geroof voordat hulle met die egpaar se motor op die vlug geslaan het. Hulle is die volgende oggend in hegtenis geneem. Mokwena en Malamela is elk tot 50 jaar tronkstraf gevonnis en word tans in die gevangenis in Thohoyandou aangehou.

Fourie (59) het Dinsdag aan Maroela Media gesê ʼn maatskaplike werker het haar in Mei gekontak om haar vrae te vra in aanloop tot Mokwena en Malamela se aansoek om parool. “Sy het my gevra of ek hulle kan vergewe en ek het gesê nee, ek kan nie. Hulle is gewoontemisdadigers en verdien nie om op parool vrygelaat te word nie. Hulle moet elke dag van hul vonnis agter tralies uitdien,” het Fourie gesê.

Sy sê sy glo nie dat haar ouers se moordenaars in die gevangenis gerehabiliteer is nie. “Jy sien dit so baie met hierdie aanvalle dat die mense wat in hegtenis geneem is oortreders is wat vroeër op parool vrygelaat is en dan net dadelik weer terugkeer na misdaad. Hulle word nie daar binne [in die gevangenis] gerehabiliteer nie,” sê sy.

“Tydens die verhoor het een van die speurders vir Michael [Malamela] in die hof gesê hy gaan baie lank sit vir wat hy gedoen het. Toe antwoord hy: ‘But at least I’m alive’. Daar is geen berou by hom vir wat hy gedoen het nie.”

Fourie sê dat Mokwena en Malamela verskeie briewe oor die jare aan haar geskryf het waarin hulle pleit om vergifnis. Sy het ook die twee mans in 2006 in die Kutuma Sinthumule-gevangenis in Louis Trichardt, waar hulle toe aangehou is, besoek om self met hulle te praat. “Daar is dinge wat ek wou weet wat nie in die hof gesê is nie. Ek wou hulle hierdie goed vra. Ek wou weet wie het vir wie geskiet. Ek wou weet wat van die goed geword het wat uit die huis verdwyn het, maar nooit gevind is nie. Ek wou weet hoekom hulle my ouers so moes martel,” sê sy.

Sy sê dat sy nooit ʼn werklike antwoord uit die twee mans kon kry oor die rede vir hul dade nie, behalwe dat hulle geld en vuurwapens gesoek het en onder die invloed van alkohol was toe hulle die aanval uitgevoer het.

“My pa was ʼn aanklaer en ek het in die hof grootgeword. Dit het my gemotiveer om elke dag van daardie verhoor in die hof te sit en die besonderhede van die gebeure aan te hoor. Ek weet as so iets met een van my ouers se kinders moes gebeur, sou my pa dit nie gelos het nie. Daarom sal ek dit ook nie los nie. Michael en Ephraim mag nie op parool vrygelaat word nie.”

Fourie het ná haar ouers se moord die Tabita-organisasie begin, ʼn organisasie wat ondersteuning aan die slagoffers van plaasaanvalle bied.

Zandile Mabunda, kommunikasiebestuurder van die Thohoyandou-gebied van die departement van korrektiewe dienste (DKD), het aan Maroela Media bevestig dat Mokwena en Malamela in aanmerking kom om voor die korrektiewe toesig- en paroolraad te verskyn.

Mabunda wou egter nie bevestig wanneer die twee mans voor die raad sal verskyn nie en wou ook nie bevestig of die twee mans al voorheen in aanmerking gekom het vir parool nie. Sy het gesê volgens departementele beleid mag spesifieke besonderhede van individuele oortreders nie bekendgemaak word nie.

“Die proses vir die twee oortreders om voor die [paroolraad] te verskyn sluit egter slagoffer-oortreder-deelname in wat die DKD in staat stel om ʼn ingeligte besluit te neem oor die oortreders se plasing op parool,” het sy gesê.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ’n vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.

49 Kommentare

jongste oudste gewildste
marina

maak nie saak wat die familie se nie somehow gaan hulle op parool vrygelaat word. Genade dit is hartseer.

Stella

Ek onthou hierdie mense, hulle dood het ons gemeenskap geruk. Hierdie moordenaars verdien nie om ooit weer hulle voete buite die tronk te sit nie. Berou of nie. Moordenaars hoort agter tralies.

Laat-hulle -sit

Laat hulle sit soos Clive Derby-Lewis.

Lynette

Ons mag nie besondhede weet nie, maar hoe het Hani se weduwee van alle datums ens alles wat aangegaan het, geweet. Sy het lank voor die tyd geweet sodat sy genoeg mense op sekere dae by die hof kon he om Derby-Lewis se vrylating te keer!!!!

Pierre de Villiers

Die aard van die moord regverdig geensins vrylating nie. As ek die dogter was, sou ek hierdie verhaal weer na `n koerant of tydskrif neem, om die wreedheid daarvan weer oop te vlek.