Sluier oor staat se eiendomme gelig

Thulas Nxesi, die minister van openbare werke. Foto: Flickr/GovernmentZA

Suid-Afrikaners weet nou uiteindelik presies hoeveel eiendom die staat besit en huur, en waar elkeen van daardie eiendomme geleë is.

En die antwoord is dat die staat 89 623 eiendomme besit, wat deur die departement van openbare werke bestuur word. Die waarde van die staatseiendom is sowat R126 miljard, en die staat verdien sowat R34 miljoen per jaar deur die uitverhuring van ruimte in staatseiendom aan buite-instansies.

Dié inligting, asook ‘n volledige lys van presies waar die eiendom geleë is, is verskaf deur die minister van openbare werke, Thulas Nxesi, in antwoord op ‘n skriftelike parlementêre vraag deur Leigh-Ann Mathys, EFF-LP.

Benewens al die eiendom wat die staat besit, huur die staat ook sowat 2 550 eiendomme, wat sowat R34 miljard per jaar kos.

Dit is die eerste keer in meer as 50 jaar dat die lys van staatseiendom heeltemal op datum is en sover bekend die eerste keer dat dit so omvattend openbaar gemaak word.

Die afgelope 50 tot 60 jaar was die staat se eiendomsportefeulje in absolute chaos. Aspekte soos swak rekordhouding tydens die apartheidsera (onder meer weens swak bestuur in die destydse tuislande asook geheimhouding van sommige staatseiendom omdat die apartheidstaat dit as strategies beskou het om sommige eiendomme te verswyg) het beteken dat die staat se eiendomsbateregister ʼn gemors was.

Dit het meer as 15 jaar geneem om al die staatseiendomme te bepaal en ʼn behoorlike register op te stel, maar die marathon-projek is nou uiteindelik afgehandel. Nou moet dit net bygehou word.

Die voordele en doel daarvan om ʼn volledige eiendomsregister vir die staat te hê is velerlei, maar veral twee daarvan is belangrik. Eerstens kan die staat nou minstens beplan om die ruimte wat hy het, so sinvol moontlik te gebruik, te verseker dat rente-inkomste ingevorder en uitgawes betaal word, en eiendom in stand gehou word.

Tweedens kan veral die twee groot opposisiepartye sorg dat elke LP weet watter eiendom die staat besit in hul kiesafdelings. Die LP’s kan dan as deel van hul oorsig- en toesigrol verseker dat die geboue of grond optimaal gebruik en in stand gehou word, sodat dit nie vervalle of verwaarloos raak nie.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

23 Kommentare

jongste oudste gewildste
fred

die staat verdien 34 miljoen deur uitverhuring maar bestee 34 miljard deur self te huur???? Ek sien hier niks van grond wat hulle besit? Seker weet hulle self nie of wil hulle dit nie oopbaar maak nie…

Salome

Nou daarsy!!! Hou op plase vat en gebruik die staat se grond. Grab ANC se gronde!!

Ria

Ons huur 1 van die 89623 eiendomme (staatshuis), en dit word glad nie in stand gehou nie. As iets breek moet ons dit self regmaak. Ons is kort-kort in die moeilikheid by die munisipaliteit want die staat betaal nie die eiendomsbelasting nie. So – noudat hulle weet wat hulle het eiendomsgewys – gaan hulle dit skielik in stand hou? Ek wonder ….

$

‘… verseker dat rente-inkomste ingevorder word…’ of eerder huurinkomste? Rente-inkomste klink na ‘n foutiewe vertaling van die Engelse ‘rental income’.

Johan

In die vorige bedeling waarvan ek deel was (ja ek het ook die bedeling beleef na 1994) en in totaal vir 46 jaar gedien het, was amptenare verantwoordelik vir inspeksies en instandhouding. Dis vanaf die tydperk waar politici die rol gekaap het dat die gemors, o.a. ontstaan het. Wonder of die syfers ook provinsiale eiendomme insluit en wat van die magdom wat plaaslike owerhede besit? Gee die funksie terug aan die bestaande ampenary en laat politici getalle verminder word! Politici is nie opgelei vir die werk nie.