Tukkies se ‘insig in taalbeleid’ bevraagteken

alana-bailey-afriforum-featured

Alana Bailey, AfriForum se adjunk- uitvoerende hoof verantwoordelik vir taalkwessies.. Foto: Reint Dykema.

AfriForum sê dis kommerwekkend dat die Universiteit van Pretoria (UP), in weerwil van talle internasionale navorsingsprojekte en deskundiges se insette, “steeds nie verstaan” dat eentalige onderrig sosiale kohesie ondergrawe en die potensiaal vir konflik en wanprestasie onder studente verhoog nie.

Die organisasie se jeugafdeling het gister in ʼn verklaring gesê hy veroordeel ten sterkste die aankondiging van die universiteit se nuwe visiekanselier, Tawana Kupe, dat die universiteit van vanjaar af net in Engels sal funksioneer.

AfriForum Jeug het gesê dis ’n skending van die universiteit se onderneming teenoor reeds ingeskrewe studente wat hul kwalifikasies in Afrikaans wou voltooi. “UP het onderneem dat studente wat ingeskryf het om hul studie in hul moedertaal Afrikaans te voltooi, wel dié geleentheid sou kry,” het Ohann Fourie, AfriForum Jeug se nasionale koördineerder vir kampusse, gesê.

Studente kry die geleentheid om hul studie in Afrikaans klaar te maak.

Tukkies het teruggekap by monde van sy woordvoerder, Rikus Delport, wat gesê het: “Dis snert. Studente kry die geleentheid om hul studie in Afrikaans klaar te maak.”

Die universiteit het vroeër die versekering gegee alle studente wat voor 2019 vir die eerste keer geregistreer het, sal steeds alle lesings, tutoriale, studiegidse en assesseringsmateriaal (vraestelle, opdragte en dies meer) in Afrikaans ontvang vir dié programme wat in Afrikaans aangebied is toe dié studente vir die eerste keer geregistreer het, mits klasgroottes dit lewensvatbaar maak en dit akademies regverdigbaar is.

Tukkies word van 1 Januarie vanjaar af geleidelik uitsluitlik Engels.

Maar Donderdag het AfriForum gereageer op mediaberigte waarin Delport gesê het die besluit om Engels vanaf 1 Januarie Tukkies se enigste administrasietaal te maak en Afrikaans jaar ná jaar uit te faseer, “is daarop gemik om sosiale kohesie te bewerkstellig en die universiteit sal voortgaan om gelyke geleenthede aan alle Suid-Afrikaners, wat verskillende tale praat, te lewer”.

AfriForum meen dis duidelik dat die UP-bestuur nie die woord “meertalig” verstaan nie. “As studente op die kampus, in onderriglokale en selfs in studentebehuising slegs een taal – naamlik die koloniale taal Engels – gebruik, is daar van eentaligheid sprake, nie van meertaligheid nie, want daar is immers geen ruimte vir meer tale in die formele universiteitsomgewing nie,” sê Alana Bailey, adjunk- uitvoerende hoof van AfriForum verantwoordelik vir taalkwessies.

Volgens haar haal die UP graag aan hoe die aantal moedertaalsprekers van Afrikaans aan UP afgeneem het. Die universiteit “moet vir ’n slag noem hoeveel studente moedertaal-Engelssprekendes is en dus die enigste groepie bevoordeelde studente aan die instelling is, teenoor die sprekers van ander moedertale wat nou in hul tweede, derde of selfs vierde spreektaal onderrig word.”

Bailey sê: “Nóg AfriForum nóg AfriForum Jeug het al ooit gevra dat Afrikaans die enigste onderrigtaal [aan die UP] moet wees – inteendeel, ons het opsies van drie tale voorgestel, wat Engels insluit. Op hierdie wyse word kohesie bevorder, aangesien die menswaardigheid van moedertaalsprekers van meer as een taal erken en uitgevoer word.

“Die tale self word uitgebou. In ’n onlangse uitspraak het die Italiaanse grondwethof bevind dat die morele plig by universiteite rus om hul onderskeie lande se onvervangbare kultuurbates – naamlik inheemse tale – te beskerm, te bewaar en uit te bou, deur dit as primêre mediums van onderrig te gebruik.”

Bailey sê die UP verwys na geen plan om in die toekoms enige ander taal tot gelyke status as Engels te bevorder nie; dus is daar geen verbintenis tot moedertaalonderrig nie.

Die universiteit ontduik eenvoudig sy ondernemings.

Volgens Fourie hou die universiteit se ondernemings teenoor 2018 se eerstejaars van lesings, tutoriale, studiehandleidings en assesseringsmateriaal (soos vraestelle en werkopdragte) wat steeds in Afrikaans ontvang sal word in die kursusse wat by registrasie in Afrikaans aangebied is, nie water nie.

“AfriForum Jeug beskik oor klagtes van studente wat in 2018 reeds nie meer hierdie dienste ontvang het nie. Die universiteit ontduik eenvoudig sy ondernemings met verskonings soos dat die betrokke dosente nie Afrikaans kan praat nie. Dié studente word dan aan hul eie lot oorgelaat.”

AfriForum en AfriForum Jeug is bereid om die gesprek oor taal met die universiteit voort te sit, sê Bailey, om ten minste oplossings vir dié studente te vind, maar om ook weer die betekenis en belangrikheid van meertaligheid en moedertaalonderrig onder hulle aandag te bring.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

18 Kommentare

jongste oudste gewildste
Charles

Van julle mond na God se oor, Amen.

Ons SAL die stryd nie los nie, ten spyte van die hopeloos kortsigtige “hofuitsprake”. Ons sal aanhou veg vir ons moedertaal!

David

Is daar nie genoeg Afrikaans magtige dosente beskikbaar nie, of moet moedertaalonderrig nou tweede viool speel teenoor “gelyke” indiensneming?

Lerato

Die meerderheid studente in Pretoria omgewing se moedertaal is Noord-Sotho. Dis moet die onderrig in daardie taal wees, nie in Engels nie.

Gert

Transformasie bly belangriker as enigiets anders, en die liberale Afrikaanse lektore koop 100% in met daardie uitkykpunt. Ter wille van transformasie moet Afrikaans afgeskaf word want anders kan daar nie 80% swart lektore wees nie. Dus is die prioriteit rassekwotas en nie goeie onderrig of moedertaalonderrig nie.

Sokrates

Ek ondersteun moedertaalonderrig 100%, ook tot op tersiêre vlak. Maar die realiteit is dat dubbel- of parallelmediumonderrig dosente se werksladings effektiewelik verdubbel: lesings, in-lesing materiaal, toetse, eksamens – alles moet 2 keer in 2 tale gedoen word. Dit is uiters tydrowend en het ‘n negatiewe uitwerking op die tyd wat akademici aan navorsing en publikasie kan bestee. Meertaligheid op universiteitsvlak is dus prakties gesproke uiters moeilik. Die staat gaan sekerlik nie meer geld bewillig om meer dosente aan te stel sodat meertaligheid nie werksladings negatief beïnvloed nie. Die enigste werkbare oplissing is dat ‘n universiteit ‘n enkele voertaal moet hê.… Lees meer »