Verbruikers moet eie krag opwek en ‘probruikers’ word

Argieffoto

Suid-Afrika worstel tans met die probleem dat die nasionale elektrisiteitsverskaffer, Eskom, nie genoeg krag kan opwek om die land van ’n betroubare voorraad elektrisiteit te kan voorsien nie. Dit word hoofsaaklik aan baie jare se onvoldoende onderhoudswerk by die land se steenkoolkragstasies, ’n krisis in die verskaf van genoegsame steenkool van die regte gehalte aan kragstasies en groot ontwerpersblapse van die twee nuwe reusekragstasies, Medupi en Kusile, toegeskryf.

Een oplossing vir hierdie benarde situasie is om Suid-Afrikaners toe te laat, en inderdaad aan te moedig, om hul eie elektrisiteit op te wek.

Dít is die siening van die Dekaan van die Fakulteit Ingenieurswese aan die Universiteit Stellenbosch (US), prof Wikus van Niekerk, na aanleiding van die toepassing van beurtkrag waaronder Suid-Afrikaners die afgelope paar maande gebuk gegaan het.

Van Niekerk, die voormalige Direkteur van die Sentrum vir Hernubare en Volhoubare Energiestudies, meen verbruikers is oormatig afhanklik van die verkryging van elektrisiteit vanaf een bron – Eskom – wat deur middel van die nasionale elektrisiteitsnetwerk deur Eskom of plaaslike munisipaliteite versprei word, terwyl ander elektrisiteitsbronne selfs teen ’n laer koste as wat verbruikers tans betaal, geredelik beskikbaar is.

“Die tegnologie en toerusting waarmee huishoudings hul eie krag kan opwek, het tot so ’n mate ontwikkel dat ware alternatiewe beskikbaar is. Verbruikers moet nie net aangemoedig word om in hierdie tipe tegnologie te belê nie; hulle moet ten minste finansieel daarin ondersteun word deur gepaste tariefstrukture.”

Al laat baie munisipaliteit verbruikers nou toe om sonfotovoltaïese eenhede op hul persele te installeer en om selfs oormaat krag terug te voer na die elektrisiteitsnetwerk, het die meeste munisipaliteit hierdie sogenaamde “terugvoertariewe” só gestruktureer dat dit inderdaad verbruikers daarvoor penaliseer. Dit is die vernaamste rede waarom baie verbruikers sulke stelsels sonder die owerhede se medewete installeer. Dit skep weer ’n gevaarrisiko vir elektrisiëns wat aan hierdie lyne moet werk.

In Europa, die VSA en talle ander lande het die owerhede presies die teenoorgestelde gedoen deur die installering van sulke sonkragstelsels te subsidieer deur middel van ’n aantreklike terugvoertarief. Die kapitale insetkoste van hierdie stelsels het die afgelope paar jaar soveel gedaal dat huiseienaars elektrisiteit nou vir minder kan opwek as wat hulle hul plaaslike munisipaliteit daarvoor sou betaal het, meen Van Niekerk. Hulle sal ook bereid wees om hul oormaat-elektrisiteit aan die plaaslike munisipaliteit teen dieselfde, of selfs ’n laer tarief, as wat die munisipaliteit Eskom daarvoor betaal, te verkoop. Dit is dus moeilik om te verstaan waarom die Stad Kaapstad, byvoorbeeld, bereid is om krag van onafhanklike kragverskaffers aan te koop, maar nie van sy eie inwoners nie.

Van Niekerk voeg by dit was ’n goeie begin om in sonverhittingstelsels vir water en ander kragbesparende toebehore soos LED-ligte te belê om die hoeveel krag wat in residensiële gebiede gebruik word, te verminder, maar verbruikers moet nou bemagtig word om sonfotovoltaïese panele op hul huise se dakke te installeer om nie net elektrisiteit op te wek nie, maar ook om “probruikers” te word.

“Dit is so dat sonfotovoltaïese panele, batterye en kragomsetters nie goedkoop is nie, maar dit is ’n belegging wat nie buite die bereik van ’n groot deel van die residensiële mark is nie,” sê Van Niekerk. “Dit sal nie net die druk op die elektrisiteitsnetwerk verlig nie, maar dit is natuurlik ook ’n skoner vorm van elektrisiteit.”

Deur huiseienaars toe te laat om hul eie sonstelsels te installeer, sal hulle die huidige aanvraag wat Eskom nie kan lewer nie, verminder en later sal dit beskikbare kapasiteit vergroot wat weer aan ander verbruikers beskikbaar gestel kan word om sodoende ekonomiese groei te stimuleer.

Hy verduidelik huishoudings wat nie die volle stelsel om van die elektrisiteitsnetwerk af te gaan, kan bekostig nie, kan ’n deel van die krag wat hulle gebruik, opwek. As hulle nie ’n batterystelsel kan bekostig vir die opgaar van die elektrisiteit nie, kan hulle die elektrisiteitsnetwerk as “battery” gebruik, deur bedags wanneer die son skyn en hulle nie baie krag gebruik nie, oormaatkrag aan die netwerk te verskaf en dan saans elektrisiteit van die netwerk te gebruik. Dit vereis natuurlik dat die elektrisiteitsnetwerk opgaarkapasiteit moet hê, wat dit inderdaad het met die drie groot pompopgaarskemas wat Eskom tans gebruik, sowel as die oop-siklus gasturbines wat hulle gebruik wanneer dit nodig is, het Van Niekerk bygevoeg.

“Daar is ʼn geleentheid wat wag om aangegryp te word om die dak-sonkragmark te stimuleer en die druk op Eskom se feilbare opwekkers te verminder, maar dit benodig visie en samewerking tussen alle regeringsektore sowel as die privaat en openbare sektore.”

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

25 Kommentare

jongste oudste gewildste
Donderstorm

Oorsee gebruik ook hul treine as hul rem ens om elektrisiteit in die krag stelsel terug te plaas doen sa dit? Sonkrag is duur hul vra basies R40000 en meer om n huis selfonderhoudend te maak met sonkrag hoe moet gewone mense dit bekostig? En met die sogenaamde “white prevelage” sal hul nie minderhede groepe wil subsideur in die land nie dit sal ook net meer tax wees vir ons as mense

Anti anc

En sou jy self onderhoudend word…daan hulle jou belas. Jy kan net nie wen nie….

Rudi

Duidelik het die prof aandele in n sonpaneel maatskapy. Hy moet dalk die finansies in agneem. As belasting betalers word ons geld gebruik vir al die “bailouts”, so ons betaal vir korrupsie, en dan moet ons nog betaal om self elektrisiteit te produseer. Die man moet weer bietjie dink

Rooi Jan

Daar is te veel “saamryers” in ons land, die regering kan nie bekostig om die middelklas te help om onafhanklik te word nie want die middelklas subsidieer die saamryers.

Chris du Preez

Kry die stadsraad kragstasies soos rooiwal en pta wes weer aan die gang. Hoekom dit ooit gestaak was weet nugter alleen