Verdagte wat Anne Frank glo ‘verraai’ ná 77 jaar bekend

Anne Frank se naam verskyn op ‘n lys saam met ander slagoffers van die Joodse volksmoord. (Foto: Ramon van Flymen/ANP/AFP)

Een van die Tweede Wêreldoorlog se tergendste geheime is moontlik opgelos nadat ʼn hedendaagse ondersoek ʼn Joodse notaris as die hoofverdagte in die verraad van Anne Frank en haar gesin geïdentifiseer het.

Arnold van den Bergh het moontlik die Frank-gesin se skuilplek in Amsterdam aan die Nazi’s verklap in ʼn poging om sy eie gesin te red, het die ses jaar lange ondersoek, gelei deur ʼn voormalige FBI-agent, bevind.

Volgens ʼn nuwe boek oor die ondersoek, spruit die bewyse uit hedendaagse dataverwerkingstegnieke en ʼn langverlore anonieme brief wat destyds aan Frank se pa, Otto, gestuur is en waarin Van den Bergh se naam genoem word.

Die Anne Frank Huis-museum sê hy is “beïndruk” deur die bewyse in die boek wat Dinsdag deur die Kanadese skrywer Rosemary Sullivan bekend gestel is, maar verdere ondersoek is nodig.

Daar is al jare lank talle teorieë oor die Nazi-klopjag op 4 Augustus 1944 wat die geheime vleuel van die huis in Amsterdam, waar Anne en haar gesin twee jaar lank geskuil het, blootgelê het.

Anne en haar suster het in 1945 in die Bergen-Belsen-konsentrasiekamp gesterf, maar haar dagboek het een van die aangrypendste vertellings van die Joodse volksmoord geword. Sowat 30 miljoen eksemplare van die boek is verkoop.

Die afgetrede FBI-speurder Vince Pankoke is in 2016 deur ʼn Nederlandse dokumentêre vervaardiger gevra om ʼn span te lei om ʼn deurbraak te maak in ʼn ou saak wat in twee vorige polisieondersoeke nie opgelos kon word nie.

“Dit het as’t ware gevries,” het Pankoke, wat voorheen Colombiaanse dwelmkartelle ondersoek het, aan CBS se 60 Minutes gesê.

Bewyse nie onomstootlik

Anne Frank se oorlogsdagboek. Sowat 30 miljoen eksemplare van die boek is verkoop. (Foto: Sem van der Wal/ANP/AFP)

Van den Bergh, wat in 1950 aan keelkanker dood is, se naam het vantevore bitter min aandag getrek. Dit het egter tydens Pankoke se ondersoek na die bokant van die lys van vier verdagtes geskuif nadat hedendaagse tegnologie, waaronder die gebruik van algoritmes om nuwe skakels tussen inligting te vind, ingespan is.

Van den Bergh was ʼn stigterslid van die Joodse Raad, ʼn administratiewe liggaam wat die Jode onder Nazi-dwang op die been moes bring sodat hulle deportasies uit Nederland kon organiseer.

Ondersoekers het bevind hy het aanvanklik vrywaring vir sy eie gesin gekry om vervoer te word, maar dit is omstreeks in die tyd van die klopjag op die Franks-gesin herroep. Dit het die ondersoekspan laat vermoed hy het moontlik hulle skuilplek bekend gemaak sodat hy sy eie kinders kon red.

Hy sou ook die kans gehad het om die inligting bekend te maak omdat hy ʼn notaris was vir ʼn Duitse kunshandelaar se verkoping van ʼn versameling gesteelde Joodse kuns aan die senior Nazi Hermann Goering.

Die oortuigendste element vir die ondersoekers was egter die erns waarmee Otto Frank die bewering hanteer het.

Anne Frank se pa het in 1964 aan speurders gesê hy het kort ná die oorlog ʼn nota ontvang waarin Van den Bergh genoem word as die man wat sy gesin – en verskeie ander mense – verraai het. Die ondersoekspan het ʼn afskrif wat Otto Frank van die nota gemaak het, in die argiewe van ʼn polisiebeampte gevind.

Die span het sowat 30 ander teorieë verwerp. Dit sluit in die jare lange vermoede dat die klopjag verband gehou het met swartmarkbedrywighede of bloot toevallig was.

“Ons het nie onweerlegbare bewyse nie, maar ons het heelwat,” het Pankoke aan die Nederlandse openbare uitsaaier NOS gesê.

‘Aaklige dinge’

Die bevindings, wat ten volle in Rosemary Sullivan se boek, The Betrayal of Anne Frank, bekend gemaak word, het reeds groot debat in Nederland ontketen.

Ronald Leopold, uitvoerende direkteur van die Anne Frank Huis, sê die ondersoek het “belangrike nuwe inligting geskep”.

Hy sê talle vrae geld egter steeds. Dit sluit in wie die anonieme brief gestuur het – en hoekom.

“Jy moet baie versigtig wees om iemand in die geskiedenisboeke op te teken as Anne Frank se verraaier as jy nie 100% of 200% seker daarvan is nie,” sê Leopold.

Ondersoekers glo Otto Frank het moontlik nie die nota bekend gemaak nie, uit vrees dat die ontdekking dat ʼn Jood verantwoordelik vir die verraad was verdere anti-Semitisme sou aanvuur.

Thijs Bayens, die Nederlandse rolprentmaker agter die projek, het aan 60 Minutes gesê die doel van die ondersoek was nie om die verraaier te demoniseer nie, omdat dit uiteindelik die Nazi’s was wat veroorsaak het dat mense hierdie “aaklige dinge moes doen”.

“Die werklike vraag is: Wat sou ek gedoen het?” sê hy.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ’n vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.

12 Kommentare

jongste oudste gewildste
FM

“wat sou ek gedoen het?”

dit plaas ‘n ander perspektief………

baie dankie vir die ingrypende artikel

minnie muis

laat ons leer van geskiedenis, nie soos die a_c wat net die kinders leer van 1994 en die bornfrees voel dis hul reg om te moor ens veral van w__ , dis asof hulle haat en hulle weet nie hoekom nie , wereld leer nie , Burma is ook voorbeeld dat hy sy minderheid groepe vermoor , net soos wat hier gebeur …. maar net in SA word alles gedoen in naam van verlede en hul kom weg daarmee. ek het toevallig Anne Frank se boek gelees, … en vir dae haar nue uit my gedagte gekry nie……..

ᛄᚪᚾ

In kort, ‘n span ondersoekers het WEER die Frank-gesin se verraaier gaan soek, en nogsteeds nie die persoon deffinitief ge-identifiseer nie. Wat ‘n mors van man-ure.

Pieter

Die mensdom het tydens die Covid-19 inperkings bewys dat dit tot dieselfde verraad in staat is, desondanks demokrasie, vryheid, ens. Dit gee my ‘n ander perspektief op mense soos Hitler. Eintlik is dit my medemens wat monsters baar.

Samuel

Aangrypende artikel. Dankie. Het ‘n kopie van Het Achterhuis.