Wêreld sien eerste foto van gravitasiekolk

Dié foto, wat Woensdag 10 April 2019 bekendgestel is, is die eerste foto ooit wat van ‘n gravitasiekolk geneem is. (Foto: Event Horizon Telescope Collaboration/Maunakea Observatories via AP)

Sterrekundiges van die internasionale Event Horizon Telescope (EHT)-projek het Woensdag die eerste beeld nóg van ʼn gravitasiekolk (“black hole”) bekendgemaak.

Dié beeld is vir die eerste keer deur gehore by ses mediakonferensies in ses verskillende wêreldstede gesien: in Brussel (België), Lyngby (Denemarke), Santiago (Chili), Sjanghai (China), Tokio (Japan) en Washington DC (VSA).

“Ons is verheug om te kan rapporteer dat ons gesien het wat ons gedink het nié gesien kan word nie,” het Shep Doeleman, ʼn astrofisikus van die EHT-projek tydens die Washington-perskonferensie gesê.

Doeleman het gesê meer as 200 mense in 20 verskillende lande het etlike jare aan die projek gewerk om die gravitasiekolk af te neem, wat vertoon soos ʼn helder oranje ring. Dit is geleë in die middel van die massiewe elliptiese sterrestelsel M87, sowat 54 miljoen ligjare van die aarde.

Tot op hede is ʼn gravitasiekolk nog nooit voorheen afgeneem nie. Die beeld wat vandag bekendgestel is, is geneem met die Event Horizon-teleskoop, ʼn netwerk van tien radioteleskope wat oor die planeet versprei is en funksioneer as ʼn enkele ontvanger ingestel op hoëfrekwensie radiogolwe.

Hoewel gravitasiekolke van nature onsigbaar is, vorm die kokende warm materiaal wat in die middel saamkolk ʼn ligring – die silhoeët van die gravitasiekolk teen die agtergrond van die gloeiende materiaal wat deur die magtige gravitasie aangetrek word. Die gravitasiekolk self laat geen lig vry nie.

Die kring wat gesien kan word, is dus in effek ʼn skeiding tussen lig en donker rondom die gravitasiekolk, wat die “event horizon” genoem word. Dit word gesien as die punt waar omdraai nie meer moontlik is nie, waar die gravitasie van die kolk só sterk word dat enigiets wat dit binnegaan nie weer kan uitkom nie. In die middel van die gravitasiekolk word tyd en ruimte so in mekaar vermeng dat die wette van fisika heeltemal nutteloos raak.

Die observasies van die EHT word bestempel as een van die belangrikste wetenskaplike deurbrake van die eeu. Feryal Ozel, ʼn astrofisikus van die universiteit van Arizona en ʼn lid van die EHT se wetenskapraad, het die beeld as die hoogtepunt van haar loopbaan bestempel.

“Ons het daarin geslaag om ʼn foto te neem van nog ʼn voorwerp in die ruimte wat mense eens op ʼn tyd gedink het nie moontlik is nie,” het sy gesê. “Ons het ʼn kykie gekry op die onbekende.”

Die Amerikaanse nasionale wetenskapstigting sê die uitslae van hierdie projek kan die mens se begrip omtrent gravitasiekolke, gravitasie en selfs die ruimte transformeer.

Wetenskaplikes glo gravitasiekolke bestaan in byna elke sterrestelsel, maar kon nog nooit ʼn visuele bewys hiervan lewer nie. Hierdie deurbraak is die eerste klinkklare bewys dat gravitasiekolke wel bestaan.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

23 Kommentare

jongste oudste gewildste
johanII

Baie interresant. Eenkeer n teorie gelees dat die gravitasie toeneem tot by die “rand” van n swart gat, daarna raak gravitasie moontlik n afstoot krag, materie raak dus vasgevang en moontlik weer uitgeslinger in die vorm van hoë energie deeltjies van/by die rand (“event horison”) van n swart gat. Met die wiskunde van daardie teorie bestaan daar net twee sulke voorbeelde in die natuur, n swart gat en die rand van die heelal!

Pitbul

Wat ñ mooi afrikaanse woord “gravitasiekolk” direkte vertaling van swart gat sou nie van pas gewees het nie.

? leser

nou moet julle my reghelp, die gravitasiekolk is 54 miljoen “ligjare” van ons af, indien jy die spoed van lig (299,792,458 metres per second ) in aanmerking neem, wat is die spoed van radio golwe dan (Radio waves in a vacuum travel at the speed of light) dis presies dieselfde, so dit moes 54miljoen jare gelede al afgeneem wees, waar nou gehasie ??????????????????

? leser

@anonieme lafaard
so die kans dat die kolk nog bestaan is dan ‘n absolute NUL, reg ???

Smokey

@anonieme lafaard. Ek verstaan hul beweeg albei teen dieselfde spoed. Ek neem aan hul vul ook ‘n oopte, en bly nie gebind soos ‘n klip nie. Dieselfde soos my kamer lig as ek dit aanskakel. m.a.w. die beeld wat ons hier kry moet redelik “geblurr” wees. Mens sal dit moet 55 miljoen jaar verklein om die oorspronklike beeld te sien. Dan punt nr 2. News24 praat van “gates of hell” en “point of no return”. Blykbaar gaan dinge rof daarbinne. My vraag: wie was daar om die afleiding te maak, of suig iemand nou weer aan een van Steven Hawkins… Lees meer »