‘Haatspraak-wet inkrimineer amper almal’

jeremy-nell-haatspraakwetsontwerp-deur-reint-dykema

Die spotprettekenaar Jeremy Nell het ook sy stem toegevoeg by die wat teen die voorgestelde wetsontwerp op haatspraak is. Foto: Reint Dykema.

Die definisie van die voorgestelde wetsontwerp oor die voorkoming en bestryding van haatmisdaad en haatspraak is tans so wyd dat dit die meeste Suid-Afrikaners op die een of ander wyse sou inkrimineer, wat kan lei tot ʼn gevangenisstraf van tot drie jaar.

Dit is die regsmening van die burgerregte-organisasie AfriForum wat vandag die ongrondwetlikheid van die wetsontwerp by sy hoofkantoor in Centurion, Pretoria, tydens ʼn blitskonferensie bespreek het. Die regsmening is opgestel deur adv. Mark Oppenheimer, ʼn mediaregkenner, in samewerking met adve. Martin Brassey SC en Gretha Engelbrecht.

AfriForum het ook ʼn veldtog van stapel gestuur wat aan die publiek die geleentheid bied om hul stemme by dié wat teen die wetsontwerp gekant is, te voeg.

Ernst Roets, adjunk uitvoerende hoof van AfriForum, het erken dat haatspraak en rassisme inderdaad ʼn probleem in Suid-Afrika is. “Die ANC poog egter met hierdie wetsontwerp om mikrobestuur op die samelewing toe te pas, wat die situasie net sal vererger, eerder as om dit te beveg.

“Die wet maak ook duidelik voorsiening vir selektiewe vervolging. Die implikasies daarvan gaan weereens wees dat ons dubbele standaarde het in die land, maar nou word die geleentheid skep om hierdie dubbele standaarde spesifiek in ons howe toe te pas.”

adv-mark-oppenheimer-mediaregkenner-deur-reint-dykema

Adv. Mark Oppenheimer, ‘n mediaregkenner. Foto: Reint Dykema.

Oppenheimer sê die oorheersende kwessie is die wyse waarop die wetsontwerp gedefinieer word. “Die Grondwet maak duidelik watter spraak op haatspraak neerkom – verkondiging van haat op grond van ras, geslag, etnisiteit en geloof – en dit wat neerkom op aanhitsing om skade te berokken. Die wetsontwerp gaan egter verby hierdie spraak en brei dit uit om bespotting en belediging in te sluit en dit het drakoniese regtelike strawwe. Ons sal by implikasie toegesluit kan word vir grappies oor prokureurs en joernaliste.”

Hy het voorgestel dat die wetsontwerp gewysig word om onder meer nie strafregtelike strawwe vir haatspraak in te sluit nie, maar eerder beskuldigdes toelaat om onvoorwaardelik om verskoning te vra, om gemeenskapsdiens te doen en boetes aan die slagoffer, of ʼn organisasie wat die slagoffers verteenwoordig, uit te reik. Die boete kan R100 000 wees vir eerste oortreders en nie meer as R500 000 vir daaropvolgende skuldigbevindings nie.

Jeremy Nell, die spotprenttekenaar beter bekend as Jerm, het saam met AfriForum ʼn voorlegging oor die wetsontwerp aangebied. “Ek sal van beroep moet verander na iets veiligers, maar op ʼn ernstige noot is dit ʼn belaglike voorstel om vryheid van spraak te onderdruk. ʼn Wet soos hierdie ondermyn die beginsels van demokrasie,” sê hy.

Roets meen dat die probleem van rassisme, soos baie van die lande se ander probleme, teruggevoer kan word na kwessies soos die gehalte van onderwys, armoede en werkloosheid, wat “vrugbare grond” vir rassisme skep. “Die wetsontwerp is soos om die simptome te behandel sonder om die oorsaak van die probleem aan te spreek. As ons rassisme wil aanspreek, moet ons meer Suid-Afrikaners toegang gee tot gehalte-onderwys wat mense toegang tot werk sal gee.”

ernst-roets-afriforum-deur-reint-dykema

Ernst Roets, adjunk uitvoerende hoof van Afriforum. Foto: Reint Dykema.

Die besware wat in AfriForum se voorlegging teen die wetsontwerp geopper is, sluit die volgende in:

  • Die nodige balans tussen die reg op vryheid van spraak en die potensiële beperking daarvan word nie getref nie.
  • Die drempel wat vir die definiëring van haatspraak gestel word, is so laag dat spraak wat deur die Grondwet beskerm word ook gekriminaliseer word.
  • Die gevolge hiervan is dat robuuste debatte en gesprekvoering oor sensitiewe politieke kwessies ontmoedig sal word. Komediante en spotprenttekenaars sal byvoorbeeld in voortdurende vrees vir strafregtelike vervolging leef.
  • Billike en akkurate verslagdoening van haatspraak word ook gekriminaliseer. Selfs boekwinkels wat voorraad aanhou waarin daadwerklike haatspraak behandel word (byvoorbeeld boeke oor Nazi-Duitsland of die Rwandese volksmoord) kan vervolg word.
  • Gevangenisstraf word opgelê in gevalle waar ander optrede meer gepas sou wees. Eerste oortreders kan vir drie jaar gevangenisstraf gevonnis word en tweede oortreders vir tien jaar.
  • Die wetsontwerp maak dit vir die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) moontlik om selektiewe en arbitrêre vervolgings toe te pas, wat in die praktyk daartoe kan lei dat “haatspraak” wat kritiek op die regering of die regerende party bevat tot vervolging sal lei, terwyl die regering of die regerende party se eie “haatspraak” geïgnoreer word.

AfriForum se aksieplan teen die voorgestelde wetsontwerp sluit die volgende in:

  • Voortgesette voorleggings sal op die wetsontwerp gelewer word, wat die moontlikheid van ʼn voorlegging in die parlement insluit.
  • AfriForum se regspan berei voor om die wetsontwerp in die hof te beveg sou dit deur die Nasionale Vergadering (NV) en die president goedgekeur word.
  • ʼn Petisie kan op AfriForum se webwerf onderteken word, waardeur die publiek hulle steun verleen aan AfriForum se veldtog om die wetsontwerp te stop. Besoek stoprassisme.co.za.
  • ʼn Skenking van R10 kan aan AfriForum se regsfonds gemaak word deur die woord “Rassisme” na 38312 te SMS.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

24 Kommentare

jongste oudste gewildste
Belaglik

Jy gaan nie jou mond mag oopmaak teen SEKERE Mense nie, die wet is daar vir ALMAL maar soos dit nou eensydig toegepas word, gaan dit WEER eensydig toegepas word. As jy se ‘n advokaat is useless gaan jy toegesluit word, as jy se ‘n CA is useless, gaan jy niks oorkom nie, as jy ‘n anderskleurige met enige dier vergelyk sal jy toegesluit word maar as jy babas op stokke rondswaai en mense met die dood dreig, met bazookas en dat hulle AFGEsLAG gaan word en hulledreig om hulle plek te ken omdat hulle WIT is, gaan jy niks… Lees meer »

en in dieselfde asem hoop ek nou regtig dit geld vir elke liewe ras in ons land……..dis eintlik so belaglik!!!!

Andre

Hoekom ‘n wedsontwerp vir haatspraak maak?

As daar “haatspraak” tussen mense gedoen word, laat hulle dit self uit sorteer. As daar ‘n rasistiese aanval of dreigement is, by all means, tree in. Dit is oor dit ‘n issue gemaak is dat dit vandag ‘n issue is. Noem my wit, so what….
Hou net asb op so sensitief wees. Die wet KAN nie mense se sprake modereer nie. Die omvat is te groot…

johan

my geldjie gestuur vir julle ,as dit nie vir julle was nie ,het ons sekerlik al vergaan ,baie baie dankie vir julle uitskekende werk

Spook

Al wat dit gaan maak is dat wit mense nou geregtelik vervolg kan word oordat ons wit is