Die waarde van papiergeld

johan-smit

Johan Smit. Foto: Verskaf.

Johan Smit van Bellville skryf:

 Sommige Afrikaniste glo dat die Weste ryk is omdat swart mense arm is. Dus is swart mense in Suid-Afrika arm omdat wit mense ryk is.

Dit is natuurlik bog, maar tog so lekker om te glo. Veral as jou selfbeeld broos is. Die waarheid is egter dat die Weste ryk is omdat dit grondwetlike en ekonomiese stelsels bedryf wat papiergeld waarde gee. En papiergeld het hoofsaaklik waarde as gevolg van eiendomsreg.

Kom ek verduidelik kortliks. Kommersiële banke leen papiergeld teen ʼn rentekoers by die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) met dien verstande dat dit terugbetaal moet word. Dit kos die SARB  omtrent niks om die geld te druk nie, en heeltemal niks om dit uit te leen nie.

Kommersiële banke kan hierdie “waardelose” geld slegs uitleen aan leners en entrepreneurs wat kredietwaardig is. Met ander woorde, leners moet die vermoë hê om die lening terug te betaal en banke neem dus die bates wat leners aanbied as sekuriteit (vir ingeval die lener nie kan betaal nie). Die bates wat as sekuriteit gebied word, het natuurlik waarde omdat dit aan iemand behoort en/of skaars is, en die moontlikhe terugname van die bate(s) (soos byvoorbeeld jou huis) kan katastrofiese gevolge vir die eienaar hê.

As jy wonder hoekom die SARB nie net eenvoudig meer geld druk en beskikbaar maak aan banke om uit te leen nie, is dit omdat daar nie genoeg kredietwaardige leners is nie (en kommersiële banke dit dus nie kan uitleen nie). Dit is hoekom kredietwaardige leners en entrepreneurs van uiterste belang is om ʼn ekonomie te laat groei. Daar moet dus leners wees wat kredietwaardig is en bates wat aan hulle behoort as sekuriteit beskikbaar kan maak.

Bates en eienaarskap is dus een van die belangrikste boustene van ʼn papiergeldstelsel waar note werklike waarde het en dit behou. As eienaarskap in gedrang kom, tuimel die waarde van bates én die geldeenheid, soos wat in Zimbabwe gebeur het. In ʼn mate het dit reeds in Suid-Afrika begin gebeur.

Soos wat die mense wat juis die ekonomie moet laat groei, die land verlaat of nie bereid is om te belê nie, hou die ekonomie op met groei en droog die regering se fondse op. Dit, saam met stygende en onrealistiese verwagtinge, skep verder die klimaat vir sosialistiese idees wat elke keer faal. Wanneer die beloftes nie nagekom kan word nie, sal die tweespalt toeneem. En dan gaan die grootbekke moet bontstaan, want dis dán wanneer die skaal baie vinnig en ongunstig kantel.

Mugabe het klaar gesink en ek lees Maduro in Venezuela “wants to dollarize his economy”.  Net ʼn kwessie van tyd voor hy ook sink aangesien sy geldeenheid klaar gesink het.

Kan dit wees dat wanneer die Filistyne onder mekaar inklim, die Afrikaner weer ʼn “kans” sal kry?

Wie weet?

Stuur vir ons jou brief, met ’n maksimum van 500 woorde, na , dan oorweeg ons dit vir publikasie.
Hierdie rubriek is ’n lesersbrief wat op Maroela Media se webwerf gepubliseer is. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. -Red

Deel van: Só sê die lesers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ’n vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.

11 Kommentare

jongste oudste gewildste
John

Aai as logika tog maar kon seevier in SA, maar die tafel is klaar gedek op ‘n tafeldoek uit nuttelose ou papiergeld. Die reserwe- en ander banke gaan dit binnekort ontgeld, want Afrika, soos Suid-Amerika, wil nie weet waar geld vandaan kom nie. As Johan se dit kos niks om geld te druk nie. So? Druk die vervlakste note en hou op kerm… Witmense met hul stories… weer ‘n truuk om ons…

Dina

Dankie vir die eenvoudige verduideliking van hoe belangrik eiendomsreg is. Die massas weet dit nie en het nie die vermoe om dit te snap nie, daarom moet ons voorbereid wees vir wanneer dit gaan gebeur. Ek dink selfbeskikking gaan die maklikste opsie vir ons wees.

JMC

Wanneer mense nie die nodige opvoeding en/of intellek het om hierdie te verstaan nie gaan dit niks baat nie. My vraag bly altyd, as die mensdom dan almal op gelyke voet begin het, hoe het ons hier opgeeïndig? Hierdie artikel maak dit duidelik hoekom. Ek het nog altyd twee menings. Eerstens, indien al die rykdom in die wêreld gelykop verdeel word, sal ons almal meer as genoeg hê. Na ‘n dekade gaan ons egter terug wees waar ons tans is want tweedens, jy gaan nie mense uit armoede kry voor jy die armoede uit mense kry nie. Dis ‘n feit… Lees meer »

Fanie

As ons eiendomsreg wil beskerm , en die artikel verduidelik baie goed waarom ons moet, sal selfbeskikking die enigste oplossing wees.

Rynhardt

Wat die Anc-ondersteuners nie besef nie,is dat die Mandela-note ??? gaan so waardeloos word dat jy jou badkamer daarmee kan uitplak!