Sosialisme is nog lank nie dood nie

stem-stembus-stembrief

Foto: Arnaud Jaegers/Unsplash.com

Met die verkiesing die afgelope naweek van Jair Bolsonaro as nuwe president van Brasilië het dié land vir die eerste keer in baie jare sy rug op sosialisme gedraai. Talle ander Suid-Amerikaanse lande het ook die afgelope maande dieselfde gedoen met die verkiesing van meer kapitalisties-gesinde regerings. Intussen is Venezuela ’n uitstekende toonbeeld van sosialisme-in-praktyk. Dié land gaan gebuk onder hiperinflasie, hoë werkloosheid en selfs voedseltekorte.

Tog sien ons dat die Arbeidersparty in Brittanje tans voorloop in peilings, dit terwyl dié party se leier die mees sosialistiese Arbeidersleier in baie jare is. In Amerika het Bernie Sanders, ’n uitgesproke sosialis, in 2016 daarin geslaag om 13 miljoen stemme in die Demokratiese Party se voorverkiesing vir die presidentskap te kry. Vroeër vanjaar het ’n uitgesproke, radikale jong sosialis in New York daarin geslaag om een van die mees senior lede van die Demokratiese Party in die huis van verteenwoordigers in ’n voorverkiesing uit te stof. Talle peilings wys dat die jonger millennium-geslag baie meer simpatiek teenoor sosialisme staan.

Nadat die Berlynse Muur in 1989 geval, die Sowjetunie in 1991 in duie gestort en die sosialistiese reus China gedurende die 1990’s die een ná die ander kapitalistiese hervorming begin instel het, het daar in die wêreld ’n persepsie begin ontstaan dat sosialisme, ten minste in sy mees suiwer, fundamentalistiese vorm, uitgewis is. Prof Mark Perry, ’n professor in ekonomie aan die Universiteit van Michigan, het reeds in 1995 ’n uitgebreide en vandag bekende artikel oor die redes waarom sosialisme misluk het, gepubliseer.

Volgens Perry, het sosialisme in die twintigste eeu voorspoed, gelykheid en sekuriteit vir mense belowe terwyl dit armoede, ellende en tirannie veroorsaak het. Een van die groot probleme van sosialisme is die aanvanklike sukses wat dit meebring, en baie gewone mense dus dink dat dit ’n werkbare stelsel is. Die skielike voordeel van groot welsynstoelaes en staatsgefinansierde dienste bring veral vir werklose mense en die werkersklas korttermynvoordele. Die probleem is egter dat dit gewoonlik ten koste van ekonomiese groei plaasvind en dat groot staatskuld nodig is om groeiende staatsbesteding te finansier. Perry se grootste kritiek op sosialisme is egter dat dit die aansporingsmeganisme uit die ekonomie haal wat tot laer produktiwiteit, investering en groei aanleiding gee.

Die wêreld het egter die afgelope paar jaar nog talle sosialistiese regerings opgelewer. In elke geval het hierdie regerings misluk. Brasilië is seker die beste voorbeeld hiervan. Suid-Afrika is egter ook ’n goeie voorbeeld. Tito Mboweni, die nuwe minister van finansies, se uitsprake oor ’n groot regering en die onvolhoubare model wat die Suid-Afrikaanse regering tans volg, is ’n duidelike bewys dat Suid-Afrika se flirtasie met sosialisme ook misluk het.

Terwyl sosialisme in Westerse lande soos Frankryk misluk het en moeilike hervormings nou deurgevoer moet word, is die einde van sosialisme nog glad nie in sig nie. Terwyl die Sosialistiese Party in Frankryk agteruitboer, wen ’n ekstreemlinkse, populistiese party weer veld. In Duitsland verloor die Sosiaal-Demokrate steun, maar groei die Groenparty, wat eintlik ook maar net ’n moderne weergawe van sosialistiese voorstel. Dieselfde gebeur tans in die Demokratiese Party in Amerika. Kapitalistiese regerings en leiers soos die nuwe president van Brasilië sal met suksesse moet bewys dat daar geen plek vir volskaalse sosialisme oor is nie.

  • Hierdie nuuskommentaar word deur Pretoria FM verskaf. Luister daagliks na Klankkoerant op Pretoria FM vir die jongste nuuskommentaar.

Hierdie plasing is deur ʼn onafhanklike persoon of onderneming saamgestel. Die menings en standpunte wat in hierdie skrywe uitgespreek word, is nie noodwendig die beleid of standpunt van Maroela Media se redakteurs, direksie of aandeelhouers nie. –Red

Jaco Kleynhans

Meer oor die skrywer: Jaco Kleynhans

Jaco Kleynhans is hoof van internasionale skakeling vir die Solidariteit Beweging.

Deel van: Meningsvormers

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

13 Kommentare

jongste oudste gewildste
alwyn burger

Volwasse sosialisme kan , soos die demokrasie slegs slaag in beskaafde gemeenskap. Die hedendaagse sosialisme word aangehang deur diegene wat hul las op ander wil plaas…die luiaard….die onbekwame en die nikswerd. Sosialisme in sy suiwerste vorm is nie te versmaai nie….maar dit is net vir verantwoordelike en beskaafde mense

Charles

Dankie Jaco, hou egter net in gedagte dat dit voorkom asof Generasie Z- die wat gebore is na die verwaande en verwarde milleniers- hul mes in het vir enigiets wat ruik na sosialisme, en dat die draai na konserwatisme en kapitalisme onafwendbaar is wat die konserwatiewe gen Z betref- ook wat betref jong swart konserwatiste in die VSA soos Candace Owens (“you go girl!!”) en die krag en momentum v/d pasgemunte #Blexit beweging. Vreemd dat sosialisme baie goed toegepas kan word in hiper beskaafde en -ontwikkelde (en die BELANGRIKSTE van alles- HOMOGENE) lande soos die in Skandinawie…- in ander gebiede… Lees meer »

Jerry

Die suksesverhale van die ou wereld hang baie af van goeie balans en goeie tydsberekening. In SA byvoorbeeld is die tyd ryp om n balans te skep met n kombinasie van sosialisme en kapitalisme. Dit is presies waarmee CR tans besig is en dit is presies waar Engeland reeds is. Die kombinasie van die beste van sosialisme en die beste van kapitalisme het tans die beste kans op sukses, veral vir westerse lande. Verhoudinge tussen SA en Engeland is reeds op sy hoogste punt in jare. Net links of net regs het net eenvoudig nie meer n lewensvatbare kans op… Lees meer »

JAN

Ja Jerry balans is die ideaal. Milton Friedman het teoretiese Kapitalisme en Vryheid beskryf met 10 staatsfunksies.
Marx het die teenpool beskryf met sy sekulêre / ateïstiese sosialisme.
Maar daar is ń hele spektrum van moontlikhede tussenin WAT BY DIE POLITIEKE MODEL moet pas.
Verwoerd / Sadie se beheerde markte het perfek by tuisland selfbeskikking gerat. Uiters suksesvol. Nasionaal sosialisme pas die Duitsers soos handskoen

Die politieke regerings model MOET by die ekonimiese model pas. Sonie word daar gepoog om te floreer op chaos. …wat die Soros / ANC model is.

Santie

Ek het ‘n goeie uiteensetting van Skandinawiese sosialisme gesien deur ‘n Skandinawiese (wettige) immigrant in die VSA: dit werk in Skandinawië se redelik klein, homogene bevolkings, maar hulle verwagtinge vir ‘n suksesvolle lewe is baie laag vergeleke met Amerikaners s’n. Kapitalisme is steeds die beste motiveerder vir uitskieters. Aanhangers van sosialisme in die VSA bly studente met groot studieskuld en almal anders wat op kapitaliste se rûe wil ry. En hulle bly gekonsentreer in die stede en state waar die Demokrate regeer, onwettige immigrasie aanmoedig en vir laasgenoemde stemreg gee. Die metapolitiek tans is ‘n geveg tussen sosialisme en kapitalisme… Lees meer »