Podlitiek praat erfenis

braai-erfenis

Die span van Podlitiek gesels oor Braaidag en Erfenisdag. Foto: Verskaf.

Opgestel deur die Podlitiek-span

Spesiale geleenthede vereis spesiale bederf – soos ’n spesiale uitgawe van Podlitiek.

Op hierdie Erfenisdag gesels Paul Maritz en Daniel du Plessis met Gielie Hoffman oor erfenis in Suid-Afrika – en dan ook die erfenis van Afrikaners in die besonder. In vandag se spesiale episode word ondersoek ingestel na alle aspekte van die Afrikaner-erfenis (goed, sowel as sleg), hoe ons vandag daarmee behoort om te gaan – en wat die toekoms vir hierdie erfenis inhou.

Gielie kom vanuit ’n sielkundige agtergrond. As ’n geestesbreier het hy begin om atlete en spanne te help om beter te presteer. Sy ervaring daar het hom gelei tot die gebied van leierskap, besigheid en kunste. Hy is ook ’n gereelde rubriekskrywer, waar hy die skakels tussen makro-kwessies en mikro-ervarings ondersoek in sy skrywe oor kultuur, identiteit en verandering.

Die gesprek begin met ’n bespreking oor die woord as sulks. Hoe definieer ons erfenis? Is dit iets wat vervaardig of geskep kan word? En, indien nie, waar behoort Suid-Afrikaners (en Afrikaners) dit te vind?

Gielie begin die bespreking deur sy definisie van erfenis te gee – dit wat oorgegee word van geslag tot geslag, direk en indirek, in families en in gemeenskappe. Erfenis is iets wat selfontwikkelend en dinamies is. Hy is, dus, skepties oor enige pogings om erfenis te vervaardig.

Paul wys uit dat die Afrikaanse en Suid-Afrikaanse erfenis, natuurlik, nie alles net positief is nie. Hoe maak mens dan, met ingewikkelde en pynlike erfenis?

Gielie beklemtoon die beginsel van kompleksiteit – net soos talle ander nasies oor die wêreld heen, is die Afrikaner se erfenis ’n komplekse aangeleentheid. Mens kan eintlik, na sý mening, net met erfenis werk as jy deeglik bewus is van die goeie en die slegte; mens neem die beste en los die slegte.

Natuurlik kan mens nie oor die negatiewe aspekte van die Afrikaanse erfenis praat sonder om dadelik te dink aan die maniere waarop Suid-Afrika aandag aan hierdie kwessies probeer gee het nie. Gielie is van mening dat die oorgangstydperk in die middel 90’s ’n geleentheid was om regtig aan te beweeg – vir Afrikaners, maar ook vir Suid-Afrika in die algemeen. Na sy mening is hierdie geleentheid egter tragies verspil, en sou hy graag wou sien dat daar ’n meer doelbewuste poging in daardie tyd was om gedeelde verantwoordelikheid te neem.

Paul gebruik hierdie geleentheid om pogings om ’n gemeenskaplike Suid-Afrikaanse erfenis te skep, te ondersoek. Afgesien van braai, wat alle Suid-Afrikaners natuurlik geniet, is daar enigiets wat ons in gemeen het? Is dit werklik ’n lewensvatbare oefening? Die paneel is dit eens – ’n kunsmatig vervaardigde erfenis het ’n fatale gebrek aan geloofwaardigheid.

Ter opsomming van hul bespreking, vra Daniel vir Gielie wat hy vir jong Afrikaners sou sê as dié hom vra hoe om met hul geskiedenis om te gaan. Die antwoord, sê Gielie, lê daarin om, eerstens, bewus te wees van wat werklik in die verlede te gebeur het, en om te verstaan watter gevolge dit vir Suid-Afrika vandag inhou.

Die gesprek draai na “white privilege” as konsep. Daniel beklemtoon dat dié konsep gevaarlik kan wees vir daardie lede in die Afrikaner-gemeenskap wat juis die slegste daaraan toe is. ’n Kort debat volg oor hoe ons behoort te dink aan bevoorregting en in watter mate breë gemeenskaps-identiteite die basis van beleid behoort te wees. Heel tereg wys Gielie daarop dat dit ’n bietjie ver van die episode se eintlike onderwerp staan, maar ’n interessante gesprek vir ’n ander geleentheid kan wees.

Ter slotte vra Paul vir Gielie vir ’n kort opsomming vir sy voorstel vir die pad vorentoe. Die antwoord, sê hy, is om ’n nuwe erfenis te kweek – en dit is net moontlik wanneer mense werklik gerus en veilig in hul omstandighede voel. Wanneer ons verbind is tot Suid-Afrika (en juis daarom bereid is om moeilike gesprekke te voer) kan mens ’n ware erfenis begin skep.

  • Is jy onseker oor ons land se toekoms? Voel jy dalk oningelig oor politieke kwessies wat aan die orde van die dag is? Dan is Podlitiek die ideale instrument om jou opinie mee te slyp! Sit gerus die gesprek in die kommentaarafdeling voort, en onthou om Podlitiek op Iono.fm, YouTube en iTunes te volg.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

16 Kommentare

jongste oudste gewildste
dr. Sakkie van der Merwe

Die wanpersepsie dat daar na 1994 aanbeweeg sou word na ‘n beter bedeling is ‘n drog redenasie. Hoe beweeg ‘n volk aan as hy gestroop word van sy eie identiteit, sy godsdiens misken word, sy simbole uit die verlede verwoes word? Erfenis le daarin dat ons moet put uit dit wat ons voorvaders oorgedra het naamlik geloof, eerbied, respek. daarvan het niks oorgebly in die mandela reenboog nasie nie. Geen volk kan opgaan in ‘n multi-kulturele samelewing nie want dan verloor jy jou identiteit en is jy gedoem tot uitwissing.

Snowball

Wat maak my ‘n Afrikaner? My taal, my geloof en my kultuur en hieruit vorm my lewensbeskouing en perspektief. Dit lê verweef in my genetiese geheue, vanaf die Europese wortels waarby ek vandag nog aanklank vind, die liefde vir my taal wat op hierdie bodem ontstaan het vanweë ‘n reënboog van mense wat op die Suidpunt van dié vasteland bymekaar gekom het en uiteindelik ‘n gemeenskaplike dialek moes kry, wat uiteindelik ‘n nasie geword het met harde koppe, eeltgewerkte hande en harte wat net so warm geklop het vir hierdie land soos die hitte van die Afrikason. Die geskiedenis, van… Lees meer »

Steve Hofmeyr

Hoe las mens by hierdie twee sterk voorafgaande inskrywings? Ek is eens met dr Sakkie en Snowball.

Willem

Ek sekondeer die bostaande kommentare, daarsonder is ek niks. En gaan jul mense wat hier lees die Voortrekkermonument vandag besoek? Dalk ‘n aandenking soos bv ‘n boek koop? En nou praat ek van nuwe toevoegings tot ons kultuur, daar sal sekere interessantes wees.

André

Ek is die ou wat die maand in twee geskeur het. Ek verjaar op die 15 de, in die middel. Dieselfde maand as Steve, terloops baie geluk. Kyk, die eerste helfte van die maand is dit blommemaand, die tweede helfte kan dit enige seisoen wees. Maar dit is nie my skuld nie, ook nie dat ek wit en bevoorreg is nie. Party mense blameer JvR, maar hy het dit ge-erf, ook my stamvader wat so twee jaar na hom hier aangekom het. Ons wat nou gedwing word om die oorsaak vir dié wat ons blameer na te vors, want die… Lees meer »