Die wieg van die mens lê in Noordelike Botswana

Jacks-kamp by die Makgadikgadi-soutpanne tussen Maun en Francistown in Botswana. Foto: Botswana.co.za

Wetenskaplikes se ontdekking dat die mens se eerste tuisland Botswana was, is nou internasionaal groot nuus. Die gebied, waar die Makgadikgadi-soutpanne vandag is, was egter ongeveer twee miljoen jaar gelede ʼn hoogs interessante gebied met ʼn reusemeer gevoed deur riviere wat vandag in verskillende rigtings in oseane uitmond. Herman Toerien het na hierdie prehistoriese geskiedenis gaan ondersoek instel.

Die verhaal wat nou oor die plek van herkoms van die mens (Homo sapiens) ontvou, maak maar ʼn fraksie uit van die prehistoriese geskiedenis van die gebied wat nou as die Makgadikgadi in die noorde van Botswana bekendstaan.

Die gebied bestaan meestal uit soutpanne, maar was eens ʼn reusemeer van tussen 80 000 en 275 000 vierkante kilometer groot. Sommige bronne verwys na dié prehistoriese watermassa as ʼn binnelandse oersee.

Hoewel die reënval by tye veel hoër was as nou, het die oorspronklike water van die Kunenerivier gekom, wie se loop later so verander het, dat die water nou na die Atlantiese Oseaan vloei. Die Okavango, die boloop van die Zambezi- en die Cuando-rivier het in dié meer uitgeloop. Die Okavango loop steeds in die Okavango-moeras in die vorm van ʼn delta uit, wat eens die buiterand van die Makgadikgadi uitgemaak het. Dié meer self was sowat 30 meter diep.

Prof. Vanessa Heyes saam met lede van ‘n gemeenskap in die oostelike Omaheke in Namibië, wat ook aan die navorsing oor die wieg van die mensdom deelgeneem het. Foto: Chris Bennett/Evolving Picture/UP

Die mens was slegs sowat die laaste 200 000 jaar ’n inwoner van dié gebied.

Sedert die meer ongeveer 20 000 jaar gelede begin oorloop het en na die Zambezirivier begin dreineer het, het die meer ook geleidelik begin opdroog. Die meer is egter ook geleidelik deur slik van die Okavango en waaisand gevul.

Die mense van dié gebied het egter reeds sowat 130 000 jaar gelede begin migreer, en die groot migrasie het tot ongeveer 110 000 jaar gelede geduur.

  • Die verskynsel van riviere wat hul loop so drasties verander het, is nie uniek aan Botswana nie. Ook die Oranjerivier se loop het oor die jare verander. Hy het aanvanklik veel verder suid uitgemond, wat verklaar hoe daar spoeldiamante suid van die huidige monding by Oranjemund gevind kan word. Die Benguelastroom vloei van suid na noord. Die Sishen-Saldanhaspoor is in die oerloop van die Oranje gebou, wat die nodigheid van werk oor dwarsliggende berge en ander hindernisse grootliks uitgeskakel het.
  • Die Kongorivier het voor kontinentale drywing by die Amasonerivier aangesluit, en dié reuserivier het in die teenswoordige Peru in die see gevloei. Weens kontinentale drywing is die Andesgebergte gevorm, en die oerrivier se vloei weswaarts gestop. Met die ontstaan van die Atlantiese Oseaan is die verbinding tussen die Kongo en die Amasone verbreek, en die Amasone het sy vloeirigting heeltemal omgekeer.
  • Sowat 20 000 jaar gelede het die Makgadikgadi-meer sy kapasiteit bereik, en die water het die laagste roete vir ’n uitlaat gevolg. Dit was in die noordooste en so het die boloop en die onderste loop van die Zambezi by mekaar aangesluit en het die meer se water ook in die Indiese Oseaan gedreineer.

Voor die meer gevorm het, het hierdie binnelandse riviere in die Limpopo gedreineer.

Lees meer in Wikipedia hier wat reeds die nuutste inligting bevat.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ’n vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Die kommentaar op hierdie berig is gesluit. Kom kuier gerus lekker verder saam op ʼn ander artikel.

14 Kommentare

jongste oudste gewildste
JohanR

Ummmmmm….altyd gedink die wieg van die mens le in Nkandla. En daar val ek alweer van my stoel af van die lag!!!!

Stiks

Dankie Herman, jy ken gewis jou feite op jou vingers

Maria

Intersant

Danie T

Bevestig weereens die nietigheid van die mens in die skepping

Sakkie

Dus dit is waar die paradys was.