Ekurhuleni-metro sê hy sal grond sonder vergoeding onteien

Mzwandile Masina, burgemeester van Ekurhuleni. Foto: eNCA

Die burgemeester van Ekurhuleni se voorstel om vier stukke grond so gou moontlik sonder vergoeding te onteien en dadelik dorpsgebiede daarop te ontwikkel, is met ʼn gemaklike meerderheid aanvaar.

“Ons wil hê die Stad Ekurhuleni moet aan die voorpunt van grondhervorming in Gauteng wees,” het Mzwandile Masina op gister se raadsvergadering van dié Oos-Randse metroraad gesê. “Ons wil die eerste metro in die provinsie wees wat grond sonder vergoeding onteien vir die doel van menslike nedersettings.”

Die burgemeester sê die raad wil dit doen om artikel 25 van die Grondwet te toets. Die grond wat die raad wil onteien, beslaan altesaam 344,2 ha, waarvan 205 ha staatsgrond is.

“Dit is belangrik om hierdie maatreël net vir ʼn bepaalde doelwit te gebruik,” het hy gesê. “Ten einde streng voldoening aan artikel 25 te verseker, was die eerste stap om enige willekeurigheid en/of onredelikheid in ons optrede uit te skakel, wat ondersoeke na die moontlikheid van alternatiewe eiendom of die beskikbaarheid van minder ingrypende stappe insluit.”

Phillip de Lange DA-leier in Ekurhuleni. Foto: Facebook

Maar Phillip de Lange, DA-leier in Ekurhuleni, beskuldig die burgemeester van roekeloosheid. “Dis voortydig omdat die parlement einde November sal besluit wat moet gebeur en wat die raamwerk sal wees wat hulle gaan gebruik vir onteiening.”

Gevra hoe dit gebeur het dat Ekurhuleni staatsgrond wil onteien, sê De Lange die munisipaliteit se register van grondeienaarskap is in so ʼn warboel, hulle het eers later besef die stuk grond in Benoni, waarop mense hulle reeds gevestig het, behoort aan die owerheid. “Die staat het nooit erfbelasting op daardie grond ingevolge die beginsel van samewerkende regering betaal nie.”

De Lange sê hy het die burgemeester op gister se raadsvergadering, waartydens die mosie om die grond te onteien met 109 teen 77 stemme aanvaar is, gevra of hy weet wie die vier stukke grond besit. “Hy het ja antwoord. Ek het hom toe gevra of hy in verbinding getree het met die eienaars. Sy antwoord was nee.

“Dit beteken hy kan môre-oormôre besluit om enigeen se grond te vat sonder om met hulle te praat, vir enige doel wat hy wil.”

De Lange meen die burgemeester is bekommerd omdat die ANC steeds steun in Gauteng afstaan, omdat hy ongewild is weens sy verbintenis met die Zuma-faksie in die party en omdat die EFF “die grondkwessie dryf” en so die wind uit die plaaslike ANC se seile neem.

Agri SA het die burgemeester Vrydagoggend van “ʼn ernstige ondermyning van Suid-Afrika se regsraamwerk” beskuldig omdat hy “suggereer dat eiendom summier onteien kan word sonder enige vergoeding”. Die beginsel van vergoeding vir grond wat onteien word, geld vir alle regeringsfere – munisipaal, provinsiaal en nasionaal, sê die landbouorganisasie.

“Politici kan nie regsuitsprake maak nie; slegs die howe kan,” het Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA, gesê.

Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA. Foto: Facebook

Die organisasie sê enige onteiening kan net vir ʼn regmatige doel uitgevoer word kragtens wetgewing wat die magte van onteiening bied. Die Grondwet vereis dat regverdige en billike vergoeding betaal word.

Dit verskans ook die reg om enige dispuut oor vergoeding na ʼn hof te neem, sê Agri SA. Die howe behou die gesag om te besluit wat die vlak van billike vergoeding moet wees, kragtens relevante wetgewing en die Grondwet.

Masina het op die raadsvergadering aangevoer die besluit is in openbare belang geneem. “Die stadsraad moet dadelik optree om sy behuisingsuitdagings die hoof te bied.” Hy meen die stadsraad het ʼn wetlike plig om behuisingsgeleenthede beskikbaar te stel en sê die stadsraad doen dit onder meer deur grond aan te koop vir behuisingsdoeleindes.

Phakamile Mbengashe, die burgemeester se waarnemende woordvoerder, het Vrydagmiddag onderneem om skriftelike terugvoer op Maroela Media se vrae oor die kwessie voor die einde van die dag te gee.

ondersteun maroela media só

Sonder Maroela Media sou jy nie geweet het nie. Help om jou gebalanseerde en betroubare nuusbron se toekoms te verseker. Maak nou ʼn vrywillige bydrae. Onthou – ons nuus bly gratis.

Maak 'n bydrae

Nou pra' jý

O wee, die gesang is uit! Kommentaar word ná 48 uur op ʼn artikel op Maroela Media gesluit. Kom kuier gerus verder op ʼn meer onlangse artikel.

21 Kommentare

jongste oudste gewildste
Willem

Waar is dié plek? Help aub Maroela, ons is nog nie by al die straat en plekname wat verander is nie. Ek waardeer.

Rasper

Oeps…. Net te vroeg. Wat ook interessant is, is om te sien hoe AgriSA hierdie situasies in die toekoms gaan hanteer. Ek hoop die ANC is reg vir al die “sterk bewoorde” briewe, en “tong in die kies” slegsê vanaf AfriSA.

Anoniem

Oops, hier kom moeilikheid en ‘n Burgemeester wat met ‘n Rooi gesig gaan rondloop ! Kyk wat gebeur as Jy die wiel voortydig wil oorontwerp ???????? ??

Johan

Dit will voorkom as of die ANC almal grond toe gaan vat, net om te verseker hy meer stemme kan kry vir die verkiesing. Hulle weet hulle gaan baie stemme verloor agv hulle bedrog spil. Dit is net ‘n jammer dat ons as SA, die korste ent gaan trek vir hulle geld gierigheid. Hulle doen niks vir niemand nie, net vir hulle eie geld sake. Die mense wat nog vir die goed stem, is net so skuldig soos hulle leiers. Hulle ondersteuners bly in Shacks en eet saam met die rotte hulle kos, terwyl hulle meesters en hulle vriende in… Lees meer »

Eish

Dit moet nou maar kom en verbygaan.
Daar is geen keer aan OSV nie, net n bietjie aandagafleidende woordgimnastiek en n vuurwerkvertoning vooraf en n paar buitelandse oëverblindende knolstories. Agri SA gaan gou besef hy is n juniorvennoot in die praatparade. Wanneer die handeklapsessie verby is, is dit op ons.